Долбар ¹98 01/01/2012
2012 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 21 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 96.8%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша банктер 9.6 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 8.9 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 14.0% және 13.3% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 88.2%, кредиттік карточкалардың үлесі – 10.1%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.6% және 0.1% сәйкес келеді.
2011 жылғы желтоқсанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 505.4 млрд. теңге болды (2010 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда өсу 36.3%). 2011 жылғы желтоқсан транзакциялар саны 16.9 млн. транзакция болды және 2010 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда 18.7% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 18.0% (3.2 млн. транзакция) және 38.4% (61.1 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 18.9% (13.6 млн. транзакция) және 36.0% (444.3 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 42,3% және 73,7%) және банкоматтар (тиісінше 46,9% және 18,7%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,9% және 88,9%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.01.11 |
01.01.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 392.2 |
9 568.8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 855.7 |
7 898.9 |
|
дебеттік |
- |
6 902.9 |
|
кредиттік |
- |
894.5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
101.6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 353.3 |
1 346.5 |
|
дебеттік |
- |
1 227.9 |
|
кредиттік |
- |
58.3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
60.2 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
7 817.3 |
8 855.4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 338.9 |
7 301.7 |
|
дебеттік |
- |
6 402.3 |
|
кредиттік |
- |
810.0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
89.5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 303.3 |
1 244.6 |
|
дебеттік |
- |
1 128.3 |
|
кредиттік |
- |
56.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
59.6 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 271.9 |
4 518.9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 453.5 |
3 643.5 |
|
дебеттік |
- |
3 450.6 |
|
кредиттік |
- |
146.0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
46.9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
714.8 |
708.1 |
|
дебеттік |
- |
633.7 |
|
кредиттік |
- |
36.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
37.8 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
25 914 |
28 597 |
|
сауда кәсіпорындарында |
21 156 |
23 707 |
|
банктерде |
4 758 |
4 890 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
711 |
613 |
|
сауда кәсіпорындарында |
401 |
383 |
|
банктерде |
310 |
230 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 605 |
8 110 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
- |
7 196 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
- |
914 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
10 721 |
12 033 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
- |
1 422 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 443.6 |
962.9 |
162.3 |
7 829.4 |
876.5 |
149.5 |
4 245.0 |
189.0 |
85.0 |
|
Ақмола облысы |
282.1 |
1.7 |
6.5 |
268.4 |
1.6 |
6.4 |
176.3 |
0.7 |
3.5 |
|
Ақтөбе облысы |
499.8 |
3.1 |
5.1 |
475.4 |
3.0 |
4.8 |
259.7 |
1.3 |
2.1 |
|
Алматы облысы |
345.3 |
1.9 |
11.6 |
322.0 |
1.8 |
11.4 |
201.4 |
0.5 |
7.5 |
|
Атырау облысы |
415.2 |
6.7 |
9.1 |
386.4 |
6.5 |
8.9 |
212.3 |
3.2 |
4.7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
719.3 |
8.9 |
10.9 |
649.5 |
8.5 |
10.3 |
300.4 |
2.6 |
7.0 |
|
Жамбыл облысы |
353.3 |
0.9 |
3.1 |
334.4 |
0.8 |
3.0 |
220.5 |
0.4 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
310.2 |
3.2 |
5.3 |
287.5 |
3.0 |
5.2 |
162.5 |
1.3 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
822.7 |
7.0 |
16.4 |
761.6 |
6.7 |
15.3 |
370.3 |
2.9 |
9.5 |
|
Қостанай облысы |
372.0 |
2.5 |
3.7 |
352.0 |
2.4 |
3.3 |
217.8 |
1.0 |
1.7 |
|
Қызылорда облысы |
322.2 |
1.3 |
5.3 |
302.7 |
1.3 |
5.1 |
179.7 |
0.6 |
2.6 |
|
Маңғыстау облысы |
402.3 |
3.8 |
13.6 |
366.9 |
3.7 |
13.3 |
178.0 |
1.8 |
7.0 |
|
Павлодар облысы |
465.9 |
4.7 |
11.7 |
431.4 |
4.5 |
10.6 |
229.5 |
1.7 |
7.2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
217.6 |
1.4 |
4.0 |
204.6 |
1.3 |
3.9 |
123.9 |
0.4 |
2.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
641.0 |
4.6 |
13.0 |
602.4 |
4.3 |
12.8 |
351.7 |
1.3 |
8.5 |
|
Алматы қаласы |
1 600.7 |
896.9 |
31.9 |
1 453.9 |
813.4 |
24.3 |
726.6 |
161.5 |
12.6 |
|
Астана қаласы |
674.1 |
14.4 |
11.3 |
630.4 |
13.8 |
10.9 |
334.3 |
8.0 |
4.8 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
28 597 |
613 |
8 110 |
12 033 |
1 422 |
|
Ақмола облысы |
684 |
- |
292 |
348 |
58 |
|
Ақтөбе облысы |
1 133 |
9 |
450 |
453 |
87 |
|
Алматы облысы |
660 |
8 |
331 |
202 |
64 |
|
Атырау облысы |
1 380 |
41 |
471 |
523 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 791 |
17 |
667 |
818 |
108 |
|
Жамбыл облысы |
685 |
4 |
290 |
298 |
73 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
917 |
16 |
313 |
364 |
58 |
|
Қарағанды облысы |
1 932 |
20 |
731 |
774 |
139 |
|
Қостанай облысы |
920 |
11 |
333 |
365 |
53 |
|
Қызылорда облысы |
438 |
5 |
230 |
186 |
45 |
|
Маңғыстау облысы |
1 064 |
11 |
404 |
478 |
68 |
|
Павлодар облысы |
1 493 |
13 |
494 |
686 |
88 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
732 |
4 |
242 |
351 |
46 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 130 |
8 |
496 |
436 |
81 |
|
Алматы қаласы |
9 715 |
393 |
1 549 |
3 950 |
270 |
|
Астана қаласы |
3 923 |
53 |
817 |
1 801 |
120 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2010 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 738.8 |
11 470.8 |
|
Visa International |
2 250.0 |
9 438.8 |
|
MasterCard Worldwide |
432.6 |
1 759.5 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
44 153.3 |
326 727.4 |
|
Visa International |
35 000.0 |
272 947.7 |
|
MasterCard Worldwide |
7 587.7 |
46 083.7 |
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 232.2 |
13 636.9 |
|
Visa International |
2 504.2 |
10 944.8 |
|
MasterCard Worldwide |
521.6 |
1 921.6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
61 095.2 |
444 287.1 |
|
Visa International |
43 433.7 |
354 364.7 |
|
MasterCard Worldwide |
12 721.4 |
62 682.6 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
18.0% |
18.9% |
|
Visa International |
11.3% |
16.0% |
|
MasterCard Worldwide |
20.6% |
9.2% |
|
Көлемі |
38.4% |
36.0% |
|
Visa International |
24.1% |
29.8% |
|
MasterCard Worldwide |
67.7% |
36.0% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 865.5 |
55 401.0 |
13 724.9 |
443 147.7 |
|
Ақмола облысы |
27.8 |
891.4 |
493.8 |
13 412.6 |
|
Ақтөбе облысы |
112.2 |
2 006.0 |
763.2 |
22 694.6 |
|
Алматы облысы |
77.9 |
1 643.4 |
575.6 |
17 623.8 |
|
Атырау облысы |
90.4 |
9 032.0 |
722.7 |
24 259.7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
164.2 |
1 156.2 |
1 179.6 |
33 683.2 |
|
Жамбыл облысы |
73.0 |
832.2 |
571.2 |
16 929.4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
86.2 |
2 425.2 |
496.2 |
14 656.3 |
|
Қарағанды облысы |
139.4 |
2 691.1 |
1 356.9 |
37 453.7 |
|
Қостанай облысы |
239.1 |
893.7 |
587.0 |
17 163.6 |
|
Қызылорда облысы |
104.8 |
995.3 |
484.5 |
16 219.5 |
|
Маңғыстау облысы |
106.2 |
1 771.4 |
670.7 |
27 153.2 |
|
Павлодар облысы |
108.2 |
1 022.7 |
678.3 |
19 773.8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
33.7 |
255.0 |
374.5 |
9 803.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
65.4 |
2 149.1 |
914.3 |
27 632.4 |
|
Алматы қаласы |
1 098.7 |
21 891.7 |
2 510.6 |
95 173.2 |
|
Астана қаласы |
338.3 |
5 744.4 |
1 345.8 |
49 515.8 |
