Қазақстан Ұлттық Банкі

Төлем карточкалары және банк көрсететін электронды қызметтер

Долбар ¹230 28/11/2022

2022 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды 18 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар келесі халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарып, таратумен айналысады: VISA International, MasterCard Worldwide, UnionPay International, American Express International. Бұдан басқа келесі Қазақстан банктері жергілікті жүйелері төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card –  «Қазақстан Халық Банкі» АҚ, Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы  - «Ситибанк Қазақстан» АҚ және Kaspi.kz төлем карталары жүйесі - «Kaspi Bank» АҚ.

2022 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша банктердің айналымдағы карточкаларының саны 63,6 млн. жетті. Кеңінен таралған карточкалар түрі дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 78,63%, екінші орындағы кредиттік карточкалардың үлесі – 18,25%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалар мен алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне сәйкесінше 3,12%  тиеді.

2022 жылдың қазан айында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана жүргізілген транзакциялардың көлемі 11,6 трлн. теңгеге жетіп, транзакциялар саны  831,4 млн. бірлікті құрады.

 Оның ішінде қолма-қол жасалмайтын транзакциялар саны 28,7% өсіп, 810,3 млн. транзакция құрады және көлемі 31,8%,  өсіп 9,8 трлн. тенге құрады. Төлем карточкаларын ұстаушылардың қолма-қол ақшаны алу операцияларының саны 21,0 млн. бірлікті, көлемі 1,8 трлн. теңгені құрады. 2021 жылдың осындай уақыт аралығымен салыстырғанда ақша шешу операцияларының саны 3,8%-ға, көлемі 0,02%ға түсті.

Қазақстан аумағында қолма-қол ақшасыз операциялардың негізгі үлесі интернет/мобильді банкинг (қолма-қол жасалмайтын операциялардың жалпы саны, көлемінен сәйкесінше 64,9% және 82,4%) және POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын операциялардың жалпы саны, көлемінен сәйкесінше 36,1% және 17,3%) арқылы жүргізілді.  Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жүзеге асырылған (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы саны мен көлемінен сәйкесінше 98,9% және 91,6%).

 

Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 – 7 кестелерде келтірілген.

1-Кесте

Көрсеткіштер

01.11.2021

01.11.2022

Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде:

57 774,6

63 562,9

жергілікті жүйе карточкалары

18 943,8

21 552,7

халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде:

38 830,8

42 010,2

Visa International, оның ішінде:

27 951,2

32 247,7

дебеттік

22 069,1

28 980,5

кредиттік

4 169,6

1 285,4

кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген

1 712,4

1 981,9

MasterCard Worldwide, оның ішінде:

9 152,2

8 105,8

дебеттік

8 882,9

7 752,7

кредиттік

265,2

350,8

кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген

4,2

2,3

Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде:

29 548,8

32 240,9

жергілікті жүйе карточкалары

11 868,2

12 934,8

халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде:

17 680,6

19 306,1

Visa International, оның ішінде:

11 929,9

15 757,2

дебеттік

11 210,9

14 966,4

кредиттік

358,2

392,8

кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген

360,8

398,0

MasterCard Worldwide, оның ішінде:

4 999,5

2 947,8

дебеттік

4 924,1

2 872,2

кредиттік

73,7

74,9

кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген

1,7

0,7

Тоқсандық көрсеткіштер

01.10.2021

01.10.2022

POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде:

437 680

748 982

сауда кәсіпорындарында

429 207

732 503

банктерде

8 473

16 479

Банкоматтар саны (дана), оның ішінде:

12 523

12 452

қолма-қол ақшаны беру функциясымен

6 826

5 301

қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен

5 697

7 151

Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік)

241 930

508 502

Банктердің онлайн сервистерін қолданушылар саны (мың бірлік)[1]

18 073,93

21 796,90

 

 

2-Кесте

Көрсеткіштер

01.11.2022

Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік)

Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік)

дебеттік

кредиттік

өзге[2]

дебеттік

кредиттік

өзге1

Барлығы, оның ішінде

49 977

11 602

1 984

27 988

3 854

399

Ақмола облысы

1 143

186

83

567

44

11

Ақтөбе облысы

1 946

408

115

994

113

20

Алматы облысы

2 527

304

153

1 324

79

16

Атырау облысы

1 723

323

98

903

90

14

Шығыс Қазақстан облысы

2 708

521

162

1 331

132

25

Жамбыл облысы

1 861

322

112

930

80

9

Батыс Қазақстан облысы

1 424

285

74

732

76

11

Қарағанды облысы

3 106

563

220

1 582

154

76

Қостанай облысы

1 723

289

77

862

70

11

Қызылорда облысы

1 483

284

95

700

75

8

Маңғыстау облысы

1 711

298

76

853

87

13

Павлодар облысы

1 625

319

101

844

80

21

Солтүстік Қазақстан облысы

953

141

43

469

31

6

Түркістан облысы

2 059

86

121

896

23

10

Алматы қаласы

17 038

5 707

240

11 391

2 257

96

Шымкент қаласы

2 879

820

67

1 417

219

14

Нұр-султан қаласы

4 069

746

148

2 194

242

36

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-Кесте

Көрсеткіштер

01.10.2022

POS – терминалдар саны (дана)

Банкоматтар саны (дана)

Кәсіпкерлердің саны[3] (бірлік)

Сауда нүктелерінің саны[4] (дана)

Барлығы, оның ішінде

748 982

12 452

508 502

672 272

Ақмола облысы

25 555

390

17 152

22 694

Ақтөбе облысы

37 397

598

26 146

34 059

Алматы облысы

31 519

553

39 765

32 604

Атырау облысы

28 559

602

19 474

25 943

Шығыс Қазақстан облысы

43 966

944

28 661

38 053

Жамбыл облысы

25 840

520

20 599

24 014

Батыс Қазақстан облысы

27 377

450

17 488

23 625

Қарағанды облысы

56 495

1 066

37 121

48 413

Қостанай облысы

36 887

477

22 717

31 719

Қызылорда облысы

19 422

400

17 302

19 288

Маңғыстау облысы

34 029

598

22 281

31 095

Павлодар облысы

35 988

605

21 639

30 276

Солтүстік Қазақстан облысы

16 775

319

11 126

14 236

Түркістан облысы

17 282

422

21 609

18 030

Алматы қаласы

167 642

2 322

92 336

147 533

Шымкент қаласы

41 353

743

29 733

40 947

Нұр-султан қаласы

102 896

1 443

63 353

89 743

 

 

 

 

 

 

 

Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы

 

4-Кесте

Көрсеткіштер

Қаңтар-Қазан

Қолма-қол ақшасыз операциялар

Қолма-қол ақша алу операциялары

2021 жыл

Саны (мың транз.), оның ішінде

5 017 773,61

225 862,05

жергілікті жүйе карточкалары

4 080 494,47

16 471,69

халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде:

937 279,14

209 390,36

        Visa International

571 660,37

129 705,50

        MasterCard Worldwide

358 092,86

70 307,43

Көлемі (млн. теңге), оның ішінде

57 677 761,55

16 685 039,15

жергілікті жүйе карточкалары

45 779 835,30

981 198,54

халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде:

11 897 926,25

15 703 840,62

        Visa International

8 062 291,07

10 072 108,61

        MasterCard Worldwide

3 722 778,28

5 083 006,65

2022 жыл

Саны (мың транз.), оның ішінде

6 937 606,13

212 627,86

жергілікті жүйе карточкалары

5 896 099,39

30 555,27

халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде:

1 041 506,73

182 072,59

        Visa International

775 551,52

138 472,18

        MasterCard Worldwide

184 659,41

36 039,85

Көлемі (млн. теңге), оның ішінде

82 252 131,07

17 535 601,30

жергілікті жүйе карточкалары

63 868 067,51

2 060 344,93

халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде:

18 384 063,57

15 475 256,37

        Visa International

11 336 796,66

11 582 019,02

        MasterCard Worldwide

3 478 562,04

3 425 302,27

 

Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы

 

5-Кесте

Көрсеткіштер

Қаңтар-Қазан 2022 жыл

Қолма-қол ақшасыз операциялар

Қолма-қол ақша алу операциялары

Саны

(мың транз.)

Саны

(млн. теңге)

Саны

(мың транз.)

Саны

(млн. теңге)

Барлығы, оның ішінде

6 865 695,8

81 332 680,9

219 626,6

17 868 081,1

Ақмола облысы

97 314,3

1 055 863,6

7 430,9

467 606,4

Ақтөбе облысы

239 553,2

2 636 721,6

10 714,9

764 740,3

Алматы облысы

247 211,1

2 803 606,9

14 620,9

1 004 323,3

Атырау облысы

231 073,5

3 060 726,6

8 100,3

690 656,0

Шығыс Қазақстан облысы

218 151,2

2 447 871,4

17 229,6

1 082 912,5

Жамбыл облысы

198 441,7

2 196 714,1

10 702,0

731 855,7

Батыс Қазақстан облысы

148 657,1

1 696 644,2

8 258,6

570 968,6

Қарағанды облысы

329 591,1

3 950 517,3

18 796,8

1 291 351,7

Қостанай облысы

152 701,2

1 549 945,8

9 657,5

658 019,9

Қызылорда облысы

156 767,7

1 868 195,2

7 569,5

530 676,4

Маңғыстау облысы

225 103,9

3 012 262,1

8 168,3

769 599,6

Павлодар облысы

157 206,5

1 688 533,5

10 730,7

682 880,8

Солтүстік Қазақстан облысы

65 091,0

696 594,5

6 312,3

397 784,9

Түркістан облысы мен Шымкент қаласы

154 417,7

2 056 506,9

9 914,7

778 846,9

Алматы қаласы

3 032 323,3

35 668 162,2

39 800,2

4 247 660,1

Нұр-султан қаласы

777 081,2

9 506 725,3

19 209,7

2 067 036,3

Шымкент қаласы

435 010,1

5 437 089,5

12 409,7

1 131 161,8

 

 

Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттер шығарған төлем карточкаларымен операция өткізу ортасы бойынша

6-Кесте

Көрсеткіштер

Қаңтар- Қазан 2022 жыл

Қолма-қол ақшасыз операциялар

Қолма-қол ақша алу операциялары

Саны

(мың транз.)

Сомасы (млн. теңге)

Саны

(мың транз.)

Сомасы (млн. теңге)

Барлығы, оның ішінде:

6 865 695,8

81 332 680,9

219 626,6

17 868 081,1

POS - терминал

2 558 827,6

13 976 770,5

2 663,3

1 891 762,4

банкомат

934,2

118 112,6

216 963,2

15 976 318,7

интернет пен ұялы телефон

4 305 932,8

67 237 585,6

-

-

төлем терминалы

1,3

212,1

-

-

 

Қазақстан Республикасы аумағынан тыс жерде қазақстандық эмитенттер шығарған төлем карточкаларымен операция өткізу ортасы бойынша

7-кесте

Көрсеткіштер

Қаңтар- Қазан

Қолма-қол ақшасыз операциялар

Қолма-қол ақша алу операциялары

Саны

(мың транз.)

Сомасы (млн. теңге)

Саны

(мың транз.)

Сомасы (млн. теңге)

2021 жыл

Барлығы, оның ішінде:

71 862,5

762 514,2

2 513,2

163 606,7

POS - терминал

29 383,6

380 673,0

26,19

7 414,56

банкомат

11,3

678,6

2 486,97

156 192,18

интернет пен ұялы телефон

42 254,1

376 638,0

-

-

басқа

213,5

4 524,6

-

-

2022 жыл

Барлығы, оның ішінде:

75 743,3

1 343 148,3

2 863,1

195 348,8

POS - терминал

31 674,3

714 257,9

44,5

8 085,7

банкомат

12,8

964,6

2 818,7

187 263,1

интернет пен ұялы телефон

43 685,2

608 395,6

-

-

басқа

371,0

19 530,1

-

-

 

[1] Банктермен орнатылған.

[2] Кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген.

 

[3] Эквайермен төлем карточкаларын ұстаушыларға қызмет көрсету шартын жасаған кәсіпкерлер (бірлік).

[4] POS-терминалдар және (немесе) ақы төлеуге төлем карточкаларын қабылдауға арналған өзге жабдық орнатылған сауда нүктелері.

Жоғарыға