Долбар ¹99 01/02/2012
2012 жылғы 1 ақпанындағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 21 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 96.7%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 ақпанындағы жағдай бойынша банктер 9.9 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 9.2 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 17.1% және 17.1% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 85.9%, кредиттік карточкалардың үлесі – 12.5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.5% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы қаңтарында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 345.9 млрд. теңге болды (2011 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда өсу 36.1%). 2012 жылғы қаңтар транзакциялар саны 12.1 млн. транзакция болды және 2011 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 21.6% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 21.7% (2.6 млн. транзакция) және 38.6% (47.8 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 21.6% (9.5 млн. транзакция) және 35.7% (298.1 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 46,1% және 75,1%) және банкоматтар (тиісінше 42,0% және 16,6%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,9% және 88,9%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.02.11 |
01.02.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 477.7 |
9 931.2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 923.5 |
8 212.8 |
|
дебеттік |
- |
6 944.9 |
|
кредиттік |
- |
1 167.7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
100.2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 369.4 |
1 374.6 |
|
дебеттік |
- |
1 254.7 |
|
кредиттік |
- |
58.3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
61.6 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
7 847.2 |
9 185.5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 357.8 |
7 598.6 |
|
дебеттік |
- |
6 424.2 |
|
кредиттік |
- |
1 086.3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
88.1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 312.7 |
1 258.3 |
|
дебеттік |
- |
1 140.8 |
|
кредиттік |
- |
56.5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
61.0 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 941.1 |
4 562.3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 185.8 |
3 691.8 |
|
дебеттік |
- |
3 461.5 |
|
кредиттік |
- |
183.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
46.5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
661.7 |
688.9 |
|
дебеттік |
- |
614.9 |
|
кредиттік |
- |
36.5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
37.5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
26 048 |
28 739 |
|
сауда кәсіпорындарында |
21 287 |
23 799 |
|
банктерде |
4 761 |
4 940 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
694 |
661 |
|
сауда кәсіпорындарында |
396 |
408 |
|
банктерде |
298 |
253 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 641 |
8 132 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
- |
7 209 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
- |
923 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
10 789 |
12 205 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
- |
1 425 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.02.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 532.4 |
1 236.6 |
162.2 |
7 882.8 |
1 153.1 |
149.5 |
4 251.4 |
226.6 |
84.3 |
|
Ақмола облысы |
284.0 |
1.8 |
6.5 |
269.0 |
1.7 |
6.4 |
167.5 |
0.7 |
3.5 |
|
Ақтөбе облысы |
505.3 |
3.3 |
5.1 |
479.6 |
3.2 |
4.8 |
240.2 |
1.3 |
2.1 |
|
Алматы облысы |
352.5 |
2.5 |
11.7 |
325.2 |
2.3 |
11.5 |
190.5 |
0.6 |
7.4 |
|
Атырау облысы |
420.8 |
6.8 |
9.1 |
386.8 |
6.6 |
8.9 |
197.7 |
3.3 |
4.6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
724.4 |
9.0 |
10.7 |
653.9 |
8.6 |
10.1 |
383.4 |
2.4 |
6.9 |
|
Жамбыл облысы |
357.2 |
0.9 |
3.1 |
337.2 |
0.9 |
3.0 |
209.4 |
0.4 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
313.0 |
3.2 |
5.3 |
290.0 |
3.0 |
5.2 |
154.5 |
1.2 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
827.1 |
7.4 |
16.2 |
764.1 |
7.2 |
15.2 |
447.5 |
2.7 |
9.2 |
|
Қостанай облысы |
376.4 |
2.4 |
3.6 |
356.7 |
2.4 |
3.3 |
210.5 |
0.9 |
1.6 |
|
Қызылорда облысы |
326.5 |
1.4 |
5.2 |
304.9 |
1.3 |
5.1 |
178.6 |
0.6 |
2.6 |
|
Маңғыстау облысы |
405.7 |
3.8 |
13.6 |
366.9 |
3.7 |
13.3 |
194.5 |
1.8 |
6.9 |
|
Павлодар облысы |
467.9 |
4.8 |
11.6 |
432.7 |
4.6 |
10.6 |
244.8 |
1.6 |
7.1 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
220.3 |
1.4 |
4.0 |
206.5 |
1.3 |
3.9 |
120.6 |
0.4 |
2.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
654.0 |
4.6 |
13.1 |
613.6 |
4.3 |
12.9 |
326.8 |
1.3 |
8.3 |
|
Алматы қаласы |
1 618.1 |
1 168.7 |
32.2 |
1 464.7 |
1 088.0 |
24.6 |
677.0 |
199.4 |
12.9 |
|
Астана қаласы |
678.9 |
14.7 |
11.3 |
631.2 |
14.1 |
11.0 |
307.9 |
8.2 |
4.9 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.02.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
28 739 |
661 |
8 132 |
12 205 |
1 425 |
|
Ақмола облысы |
681 |
- |
293 |
350 |
59 |
|
Ақтөбе облысы |
1 148 |
9 |
454 |
455 |
88 |
|
Алматы облысы |
672 |
10 |
331 |
215 |
63 |
|
Атырау облысы |
1 397 |
41 |
469 |
541 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 788 |
17 |
667 |
830 |
106 |
|
Жамбыл облысы |
690 |
4 |
288 |
305 |
72 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
918 |
16 |
307 |
369 |
57 |
|
Қарағанды облысы |
1 929 |
20 |
734 |
787 |
141 |
|
Қостанай облысы |
925 |
11 |
336 |
369 |
54 |
|
Қызылорда облысы |
440 |
5 |
231 |
191 |
45 |
|
Маңғыстау облысы |
1 063 |
11 |
409 |
485 |
68 |
|
Павлодар облысы |
1 478 |
13 |
495 |
692 |
88 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
729 |
4 |
241 |
356 |
46 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 125 |
8 |
498 |
438 |
82 |
|
Алматы қаласы |
9 840 |
442 |
1 559 |
4 008 |
271 |
|
Астана қаласы |
3 916 |
50 |
820 |
1 814 |
121 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қантар |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 146.9 |
7 784.3 |
|
Visa International |
1 755.1 |
6 334.0 |
|
MasterCard Worldwide |
351.5 |
1 255.9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
34 481.9 |
219 663.5 |
|
Visa International |
25 038.2 |
183 028.3 |
|
MasterCard Worldwide |
8 550.8 |
31 226.7 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 612.4 |
9 468.4 |
|
Visa International |
1 843.6 |
7 528.2 |
|
MasterCard Worldwide |
542.9 |
1 384.8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
47 800.9 |
298 119.2 |
|
Visa International |
31 414.0 |
234 519.0 |
|
MasterCard Worldwide |
11 901.7 |
41 742.0 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
21.7% |
21.6% |
|
Visa International |
5.0% |
18.9% |
|
MasterCard Worldwide |
54.5% |
10.3% |
|
Көлемі |
38.6% |
35.7% |
|
Visa International |
25.5% |
28.1% |
|
MasterCard Worldwide |
39.2% |
33.7% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қантар |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 185.7 |
38 224.3 |
9 489.5 |
293 219.6 |
|
Ақмола облысы |
20.4 |
705.2 |
335.2 |
8 504.0 |
|
Ақтөбе облысы |
86.8 |
1 314.8 |
529.2 |
15 156.5 |
|
Алматы облысы |
56.9 |
1 215.6 |
396.3 |
11 579.4 |
|
Атырау облысы |
70.9 |
5 339.7 |
504.9 |
15 912.0 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
110.6 |
923.1 |
832.9 |
22 823.0 |
|
Жамбыл облысы |
51.3 |
527.6 |
392.3 |
11 382.3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
63.7 |
1 832.2 |
354.1 |
9 643.4 |
|
Қарағанды облысы |
91.5 |
3 048.4 |
990.9 |
27 354.7 |
|
Қостанай облысы |
231.2 |
710.4 |
437.5 |
12 055.1 |
|
Қызылорда облысы |
60.1 |
636.6 |
326.9 |
10 377.2 |
|
Маңғыстау облысы |
81.7 |
1 241.2 |
472.5 |
18 887.2 |
|
Павлодар облысы |
79.1 |
564.4 |
495.7 |
14 015.6 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
25.9 |
175.9 |
270.7 |
6 749.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
49.1 |
1 444.7 |
645.9 |
19 173.6 |
|
Алматы қаласы |
850.2 |
14 591.6 |
1 624.9 |
60 979.2 |
|
Астана қаласы |
256.3 |
3 953.0 |
879.6 |
28 627.5 |
