Долбар ¹103 01/06/2012
2012 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 22 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 96.0%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша банктер 10.8 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 9.9 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 21.2% және 21.9% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 82.7%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15.8%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.4% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы мамырда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 473.4 млрд. теңге болды (2011 жылғы мамыр айымен салыстырғанда өсу 36.8%). 2012 жылғы мамырда транзакциялар саны 16.4 млн. транзакция болды және 2011 жылғы мамыр айымен салыстырғанда 25.6% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 37.1% (3.6 млн. транзакция) және 45.2% (67.8 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 22.8% (12.9 млн. транзакция) және 35.5% (405.6 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 44,0% және 64,5%) және банкоматтар (тиісінше 44,5% және 25,0%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,1% және 88,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.06.11 |
01.06.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 892.2 |
10 780.2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 345.9 |
8 911.2 |
|
дебеттік |
6 375.6 |
7 175.7 |
|
кредиттік |
857.0 |
1 631.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
113.2 |
103.9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 349.3 |
1 412.5 |
|
дебеттік |
1 250.5 |
1 294.9 |
|
кредиттік |
56.5 |
54.1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
42.2 |
63.5 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 102.4 |
9 875.4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 690.5 |
8 172.4 |
|
дебеттік |
5 950.4 |
6 634.7 |
|
кредиттік |
640.2 |
1 445.5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
99.9 |
92.2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 226.3 |
1 293.8 |
|
дебеттік |
1 138.2 |
1 180.2 |
|
кредиттік |
49.7 |
50.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
38.5 |
62.9 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 252.4 |
4 825.8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 463.4 |
3 864.9 |
|
дебеттік |
3 206.6 |
3 585.0 |
|
кредиттік |
196.0 |
226.7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
60.8 |
53.2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
684.8 |
720.4 |
|
дебеттік |
622.4 |
657.3 |
|
кредиттік |
35.7 |
27.5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
26.7 |
35.7 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
26 449 |
29 291 |
|
сауда кәсіпорындарында |
21 637 |
24 423 |
|
банктерде |
4 812 |
4 868 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
661 |
234 |
|
сауда кәсіпорындарында |
386 |
98 |
|
банктерде |
275 |
136 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 759 |
8 242 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
6 950 |
7 307 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
809 |
935 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 205 |
12 363 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 154 |
1 547 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.06.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 913.2 |
1 699.1 |
167.9 |
8 210.6 |
1 509.3 |
155.5 |
4 474.7 |
261.9 |
89.1 |
|
Ақмола облысы |
293.2 |
2.3 |
6.7 |
275.3 |
2.2 |
6.6 |
174.4 |
0.7 |
3.7 |
|
Ақтөбе облысы |
521.2 |
4.6 |
5.0 |
493.2 |
4.5 |
4.9 |
254.5 |
1.5 |
2.3 |
|
Алматы облысы |
375.1 |
4.3 |
12.8 |
351.4 |
4.0 |
12.6 |
209.9 |
0.6 |
8.1 |
|
Атырау облысы |
429.6 |
8.0 |
9.6 |
396.1 |
7.6 |
9.4 |
203.3 |
2.8 |
5.1 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
765.5 |
12.3 |
10.7 |
689.4 |
11.6 |
10.0 |
400.3 |
2.6 |
6.8 |
|
Жамбыл облысы |
370.2 |
1.8 |
3.1 |
350.3 |
1.6 |
3.0 |
213.4 |
0.4 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
321.6 |
5.1 |
5.0 |
295.9 |
4.8 |
4.9 |
159.9 |
1.3 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
855.8 |
10.4 |
16.6 |
779.8 |
10.0 |
15.4 |
461.9 |
2.8 |
9.2 |
|
Қостанай облысы |
390.8 |
3.1 |
3.7 |
369.3 |
3.0 |
3.3 |
221.1 |
1.0 |
1.6 |
|
Қызылорда облысы |
336.8 |
1.9 |
5.2 |
311.8 |
1.8 |
5.1 |
185.1 |
0.6 |
2.7 |
|
Маңғыстау облысы |
409.3 |
5.8 |
14.1 |
374.9 |
5.5 |
13.8 |
201.9 |
1.7 |
7.4 |
|
Павлодар облысы |
490.4 |
6.1 |
11.8 |
450.4 |
5.7 |
10.7 |
258.8 |
1.7 |
7.2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
228.0 |
2.2 |
3.9 |
213.2 |
2.1 |
3.8 |
123.2 |
0.4 |
1.9 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
703.8 |
6.8 |
14.2 |
659.9 |
6.5 |
14.0 |
369.0 |
1.3 |
9.1 |
|
Алматы қаласы |
1 709.0 |
1 606.3 |
33.7 |
1 541.7 |
1 421.4 |
26.4 |
711.6 |
234.3 |
14.7 |
|
Астана қаласы |
712.9 |
18.0 |
12.0 |
657.8 |
17.1 |
11.7 |
326.3 |
8.0 |
5.3 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.06.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
29 291 |
234 |
8 242 |
12 363 |
1 547 |
|
Ақмола облысы |
675 |
- |
294 |
340 |
60 |
|
Ақтөбе облысы |
1 275 |
5 |
460 |
465 |
90 |
|
Алматы облысы |
734 |
3 |
333 |
214 |
76 |
|
Атырау облысы |
1 481 |
12 |
472 |
564 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 798 |
17 |
674 |
793 |
125 |
|
Жамбыл облысы |
630 |
4 |
287 |
283 |
74 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
990 |
5 |
311 |
381 |
63 |
|
Қарағанды облысы |
1 903 |
13 |
736 |
756 |
195 |
|
Қостанай облысы |
1 006 |
8 |
343 |
400 |
56 |
|
Қызылорда облысы |
458 |
4 |
231 |
186 |
46 |
|
Маңғыстау облысы |
1 121 |
6 |
411 |
503 |
70 |
|
Павлодар облысы |
1 460 |
6 |
505 |
659 |
97 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
753 |
2 |
248 |
355 |
50 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 096 |
7 |
499 |
427 |
81 |
|
Алматы қаласы |
9 918 |
126 |
1 612 |
4 109 |
270 |
|
Астана қаласы |
3 993 |
16 |
826 |
1 928 |
130 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 595.4 |
10 479.2 |
|
Visa International |
1 985.7 |
8 326.8 |
|
MasterCard Worldwide |
454.7 |
1 600.7 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
46 720.2 |
299 387.8 |
|
Visa International |
32 346.9 |
235 059.9 |
|
MasterCard Worldwide |
9 847.1 |
43 216.0 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 558.8 |
12 866.7 |
|
Visa International |
2 736.6 |
10 126.6 |
|
MasterCard Worldwide |
627.6 |
1 872.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
67 835.0 |
405 579.6 |
|
Visa International |
45 323.6 |
315 536.6 |
|
MasterCard Worldwide |
15 604.7 |
56 475.5 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
37.1% |
22.8% |
|
Visa International |
37.8% |
21.6% |
|
MasterCard Worldwide |
38.0% |
16.9% |
|
Көлемі |
45.2% |
35.5% |
|
Visa International |
40.1% |
34.2% |
|
MasterCard Worldwide |
58.5% |
30.7% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 973.9 |
58 070.5 |
12 753.5 |
401 061.0 |
|
Ақмола облысы |
35.1 |
2 162.8 |
451.8 |
12 238.7 |
|
Ақтөбе облысы |
109.7 |
2 472.7 |
684.4 |
20 397.9 |
|
Алматы облысы |
98.6 |
2 599.2 |
587.7 |
18 188.4 |
|
Атырау облысы |
86.0 |
7 339.3 |
656.6 |
21 417.6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
143.6 |
1 564.5 |
1 040.9 |
30 148.7 |
|
Жамбыл облысы |
106.6 |
1 895.5 |
911.2 |
24 666.2 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
74.6 |
1 935.2 |
462.6 |
13 480.8 |
|
Қарағанды облысы |
126.3 |
1 508.2 |
1 199.3 |
33 545.8 |
|
Қостанай облысы |
480.7 |
1 492.1 |
603.0 |
16 682.6 |
|
Қызылорда облысы |
112.8 |
1 511.0 |
470.1 |
16 935.3 |
|
Маңғыстау облысы |
121.9 |
4 258.0 |
618.1 |
23 663.0 |
|
Павлодар облысы |
115.8 |
1 710.5 |
707.9 |
20 365.3 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
35.0 |
496.3 |
358.8 |
9 688.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
66.2 |
2 410.5 |
847.9 |
26 679.8 |
|
Алматы қаласы |
940.0 |
18 517.6 |
2 016.8 |
77 020.4 |
|
Астана қаласы |
320.9 |
6 196.8 |
1 136.3 |
35 942.6 |
