Долбар ¹104 01/07/2012
2012 жылғы 1 шілдесіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 23 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 95.9%): VISA International, MasterCardWorldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 шілдесіндегі жағдай бойынша банктер 11.0 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 10.0 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 23.6% және 22.7% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 82.1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16.3%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.4% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы маусымда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 480.9 млрд. теңге болды (2011 жылғы маусым айымен салыстырғанда өсу 27.0%). 2012 жылғы маусымда транзакциялар саны 15.9 млн. транзакция болды және 2011 жылғы маусым айымен салыстырғанда 20.1% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 32.2% (3.4 млн. транзакция) және 24.3% (60.1 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 17.2% (12.6 млн. транзакция) және 27.4% (420.9 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 45,5% және 65,4%) және банкоматтар (тиісінше 42,4% және 25,4%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,0% және 88,7%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.07.11 |
01.07.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 898,8 |
11 000,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 321,1 |
9 126,6 |
|
дебеттік |
6 300,9 |
7 290,9 |
|
кредиттік |
915,7 |
1 721,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
104,6 |
114,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 319,5 |
1 397,1 |
|
дебеттік |
1 218,6 |
1 280,1 |
|
кредиттік |
56,6 |
53,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
44,2 |
63,5 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 190,1 |
10 048,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 715,9 |
8 333,9 |
|
дебеттік |
5 896,1 |
6 740,6 |
|
кредиттік |
721,8 |
1 500,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
98,0 |
92,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 229,4 |
1 285,7 |
|
дебеттік |
1 130,4 |
1 172,8 |
|
кредиттік |
55,4 |
50,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
43,7 |
62,8 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 169,2 |
4 639,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 379,5 |
3 717,5 |
|
дебеттік |
3 125,4 |
3 444,8 |
|
кредиттік |
198,6 |
217,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
55,5 |
55,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
669,7 |
684,9 |
|
дебеттік |
605,1 |
623,5 |
|
кредиттік |
36,0 |
26,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
28,5 |
34,5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
26 758 |
29 433 |
|
сауда кәсіпорындарында |
21 940 |
24 550 |
|
банктерде |
4 818 |
4 883 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
658 |
222 |
|
сауда кәсіпорындарында |
386 |
98 |
|
банктерде |
272 |
124 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 783 |
8 285 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
6 968 |
7 318 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
815 |
967 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 266 |
12 406 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 261 |
1 548 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.07.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 033,4 |
1 789,0 |
178.1 |
8 328,3 |
1 564,3 |
155.9 |
4 296,9 |
252,7 |
89.7 |
|
Ақмола облысы |
296,0 |
2,3 |
6,8 |
277,9 |
2,1 |
6,7 |
164,9 |
0,7 |
3,7 |
|
Ақтөбе облысы |
525,2 |
4,5 |
4,9 |
498,4 |
4,3 |
4,8 |
246,3 |
1,5 |
2,3 |
|
Алматы облысы |
381,1 |
4,3 |
13,0 |
357,1 |
4,0 |
12,8 |
199,0 |
0,6 |
8,3 |
|
Атырау облысы |
435,9 |
8,1 |
9,8 |
402,1 |
7,6 |
9,6 |
195,5 |
2,6 |
5,1 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
776,7 |
12,3 |
10,6 |
699,9 |
11,6 |
9,9 |
383,3 |
2,6 |
6,7 |
|
Жамбыл облысы |
373,9 |
1,7 |
3,1 |
354,6 |
1,6 |
3,0 |
198,2 |
0,4 |
2,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
325,2 |
5,1 |
4,9 |
300,4 |
4,8 |
4,8 |
151,0 |
1,3 |
2,2 |
|
Қарағанды облысы |
864,3 |
10,3 |
16,5 |
787,6 |
9,8 |
15,2 |
442,4 |
2,7 |
9,0 |
|
Қостанай облысы |
396,3 |
3,1 |
3,8 |
374,9 |
3,0 |
3,4 |
214,3 |
1,0 |
1,7 |
|
Қызылорда облысы |
339,5 |
1,9 |
5,1 |
315,2 |
1,8 |
5,0 |
173,6 |
0,6 |
2,6 |
|
Маңғыстау облысы |
414,3 |
5,8 |
14,3 |
378,0 |
5,6 |
14,0 |
191,0 |
1,6 |
7,4 |
|
Павлодар облысы |
497,5 |
6,1 |
11,6 |
456,8 |
5,5 |
10,3 |
248,6 |
1,7 |
7,1 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
229,8 |
2,2 |
3,9 |
216,3 |
2,1 |
3,8 |
115,6 |
0,4 |
1,9 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
720,5 |
6,8 |
14,4 |
676,6 |
6,5 |
14,2 |
360,7 |
1,4 |
9,0 |
|
Алматы қаласы |
1 738,2 |
1 696,7 |
43,5 |
1 568,5 |
1 477,0 |
26,7 |
695,2 |
225,8 |
15,2 |
|
Астана қаласы |
718,7 |
17,9 |
12,0 |
664,0 |
16,9 |
11,7 |
317,3 |
7,6 |
5,3 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.07.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
29 433 |
222 |
8 285 |
12 406 |
1 548 |
|
Ақмола облысы |
684 |
- |
296 |
348 |
60 |
|
Ақтөбе облысы |
1 285 |
5 |
461 |
470 |
91 |
|
Алматы облысы |
730 |
3 |
336 |
207 |
74 |
|
Атырау облысы |
1 480 |
8 |
471 |
565 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 732 |
17 |
677 |
745 |
125 |
|
Жамбыл облысы |
626 |
4 |
287 |
283 |
76 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
978 |
5 |
316 |
364 |
64 |
|
Қарағанды облысы |
1 882 |
11 |
738 |
720 |
195 |
|
Қостанай облысы |
1 020 |
6 |
346 |
399 |
56 |
|
Қызылорда облысы |
453 |
3 |
234 |
177 |
45 |
|
Маңғыстау облысы |
1 172 |
5 |
411 |
505 |
70 |
|
Павлодар облысы |
1 485 |
6 |
514 |
659 |
97 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
759 |
2 |
250 |
352 |
51 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 112 |
6 |
505 |
412 |
84 |
|
Алматы қаласы |
10 010 |
126 |
1 615 |
4 292 |
266 |
|
Астана қаласы |
4 025 |
15 |
828 |
1 908 |
130 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Маусым |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 543,9 |
10 704,1 |
|
Visa International |
1 924,4 |
8 440,1 |
|
MasterCard Worldwide |
448,4 |
1 624,5 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
48 319,1 |
330 392,7 |
|
Visa International |
33 386,4 |
252 795,4 |
|
MasterCard Worldwide |
9 220,7 |
46 924,0 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 363,1 |
12 550,0 |
|
Visa International |
2 559,4 |
9 861,3 |
|
MasterCard Worldwide |
599,1 |
1 815,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
60 074,2 |
420 866,3 |
|
Visa International |
44 509,7 |
325 850,2 |
|
MasterCard Worldwide |
9 212,4 |
59 131,7 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
32,2% |
17,2% |
|
Visa International |
33,0% |
16,8% |
|
MasterCard Worldwide |
33,6% |
11,8% |
|
Көлемі |
24,3% |
27,4% |
|
Visa International |
33,3% |
28,9% |
|
MasterCard Worldwide |
-0,1% |
26,0% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCardWorldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Маусым |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 845,5 |
50 144,3 |
12 490,4 |
417 607,3 |
|
Ақмола облысы |
30,8 |
1 463,0 |
447,4 |
12 803,6 |
|
Ақтөбе облысы |
104,2 |
2 578,8 |
702,0 |
24 431,2 |
|
Алматы облысы |
79,2 |
3 171,2 |
524,4 |
17 639,1 |
|
Атырау облысы |
83,8 |
2 588,4 |
642,9 |
22 244,5 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
151,4 |
1 397,9 |
1 080,8 |
32 888,5 |
|
Жамбыл облысы |
64,0 |
1 326,9 |
519,9 |
16 880,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
80,5 |
1 909,1 |
457,1 |
13 263,3 |
|
Қарағанды облысы |
134,5 |
1 449,5 |
1 320,1 |
39 610,5 |
|
Қостанай облысы |
433,4 |
1 312,6 |
533,8 |
15 972,6 |
|
Қызылорда облысы |
101,2 |
1 359,0 |
368,5 |
13 753,4 |
|
Маңғыстау облысы |
101,2 |
3 144,9 |
567,8 |
23 619,6 |
|
Павлодар облысы |
100,5 |
1 321,4 |
618,6 |
18 734,0 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
32,7 |
467,3 |
351,8 |
9 520,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
63,0 |
2 488,7 |
897,0 |
30 823,9 |
|
Алматы қаласы |
961,5 |
18 094,7 |
2 263,1 |
85 829,9 |
|
Астана қаласы |
323,7 |
6 070,8 |
1 195,2 |
39 592,2 |
