Долбар ¹110 01/01/2013
2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,1%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша банктер 12,1 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 11,1 млн. адам болды (2012 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 26,9% және 25,1% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 80,0%, кредиттік карточкалардың үлесі – 17,6%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,4% және 1,1% сәйкес келеді.
2012 жылғы желтоқсанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 589,8 млрд. теңге болды (2011 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда өсу 16,7%). 2012 жылғы желтоқсан транзакциялар саны 18,8 млн. транзакция болды және 2011 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда 11,5% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 32,4% (транзакциялардың саны 4,3 млн. транзакция болды) және 28,0% (транзакциялардың көлемі 78,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 6,5% (транзакциялардың саны 14,5 млн. транзакция болды) және 15,1% (транзакциялардың көлемі 511,6 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 45,1% және 61,9%) және банкоматтар (тиісінше 38,2% және 25,8%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,6% және 88,9%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
на 01.01.12 |
на 01.01.13 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
9 568.8 |
12 139,8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 898.9 |
10 105,0 |
|
дебеттік |
6 902.9 |
7 796,8 |
|
кредиттік |
894.5 |
2 075,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
101.6 |
233,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 346.5 |
1 449,7 |
|
дебеттік |
1 227.9 |
1 341,3 |
|
кредиттік |
58.3 |
49,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
60.2 |
58,9 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 855.4 |
11 081,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 301.7 |
9 197,7 |
|
дебеттік |
6 402.3 |
7 146,4 |
|
кредиттік |
810.0 |
1 890,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
89.5 |
161,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 244.6 |
1 341,8 |
|
дебеттік |
1 128.3 |
1 237,0 |
|
кредиттік |
56.6 |
46,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
59.6 |
58,3 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 518.9 |
6 346,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 643.5 |
5 091,2 |
|
дебеттік |
3 450.6 |
4 654,2 |
|
кредиттік |
146.0 |
261,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
46.9 |
175,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
708.1 |
807,8 |
|
дебеттік |
633.7 |
755,8 |
|
кредиттік |
36.6 |
25,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
37.8 |
27,0 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
28 597 |
33 318 |
|
сауда кәсіпорындарында |
23 707 |
27 325 |
|
банктерде |
4 890 |
5 993 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
613 |
202 |
|
сауда кәсіпорындарында |
383 |
82 |
|
банктерде |
230 |
120 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 110 |
8 652 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 196 |
7 612 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
914 |
1 040 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
12 033 |
14 173 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 422 |
1 678 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.13 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 711,5 |
2 136,1 |
292,3 |
8 913,6 |
1 948,1 |
219,6 |
5 849,5 |
294,2 |
202,6 |
|
Ақмола облысы |
314,2 |
2,0 |
7,6 |
294,1 |
1,9 |
7,0 |
226,7 |
0,6 |
4,6 |
|
Ақтөбе облысы |
555,8 |
4,3 |
5,1 |
522,1 |
4,1 |
4,8 |
326,0 |
1,5 |
2,6 |
|
Алматы облысы |
416,8 |
4,4 |
14,6 |
390,0 |
4,1 |
14,1 |
279,9 |
0,7 |
9,2 |
|
Атырау облысы |
458,8 |
7,7 |
11,2 |
421,8 |
7,3 |
10,8 |
252,1 |
2,7 |
5,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
829,8 |
11,3 |
12,6 |
746,5 |
10,7 |
10,7 |
499,6 |
2,5 |
8,5 |
|
Жамбыл облысы |
403,2 |
2,0 |
3,5 |
379,0 |
1,9 |
3,2 |
291,4 |
0,5 |
2,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
355,0 |
5,0 |
4,8 |
323,2 |
4,8 |
4,6 |
213,5 |
1,4 |
2,4 |
|
Қарағанды облысы |
899,2 |
8,7 |
21,6 |
820,4 |
8,4 |
17,2 |
577,9 |
2,5 |
14,2 |
|
Қостанай облысы |
426,8 |
2,8 |
4,9 |
404,1 |
2,7 |
4,2 |
286,3 |
0,9 |
2,7 |
|
Қызылорда облысы |
360,1 |
1,4 |
5,2 |
331,8 |
1,3 |
5,0 |
241,3 |
0,6 |
2,9 |
|
Маңғыстау облысы |
430,6 |
5,6 |
14,7 |
394,2 |
5,4 |
14,4 |
257,6 |
1,7 |
7,9 |
|
Павлодар облысы |
533,5 |
5,6 |
13,0 |
483,1 |
5,3 |
12,0 |
333,9 |
1,8 |
8,5 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
251,0 |
2,2 |
5,3 |
231,4 |
2,0 |
4,2 |
170,4 |
0,4 |
3,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
798,1 |
6,3 |
16,1 |
745,8 |
5,9 |
15,4 |
504,7 |
1,3 |
10,3 |
|
Алматы қаласы |
1 888,4 |
2 050,3 |
137,0 |
1 698,8 |
1 866,5 |
78,1 |
949,4 |
267,5 |
109,8 |
|
Астана қаласы |
790,2 |
16,5 |
15,2 |
727,3 |
15,8 |
13,8 |
438,8 |
7,6 |
7,7 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.13 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
33 318 |
202 |
8 652 |
14 173 |
1 678 |
|
Ақмола облысы |
829 |
- |
307 |
424 |
51 |
|
Ақтөбе облысы |
1 345 |
5 |
487 |
481 |
102 |
|
Алматы облысы |
884 |
3 |
364 |
285 |
81 |
|
Атырау облысы |
1 528 |
7 |
464 |
583 |
71 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 145 |
17 |
705 |
901 |
130 |
|
Жамбыл облысы |
682 |
4 |
309 |
311 |
78 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 208 |
5 |
368 |
456 |
70 |
|
Қарағанды облысы |
2 417 |
11 |
769 |
888 |
198 |
|
Қостанай облысы |
1 244 |
6 |
360 |
454 |
65 |
|
Қызылорда облысы |
483 |
3 |
239 |
203 |
49 |
|
Маңғыстау облысы |
1 337 |
5 |
428 |
634 |
82 |
|
Павлодар облысы |
1 671 |
6 |
521 |
790 |
99 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
854 |
2 |
255 |
379 |
57 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 577 |
6 |
580 |
631 |
104 |
|
Алматы қаласы |
10 662 |
108 |
1 625 |
4 654 |
299 |
|
Астана қаласы |
4 452 |
14 |
871 |
2 099 |
142 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 232.2 |
13 636.9 |
|
Visa International |
2 504.2 |
10 944.8 |
|
MasterCard Worldwide |
521.6 |
1 921.6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
61 095.2 |
444 287.1 |
|
Visa International |
43 433.7 |
354 364.7 |
|
MasterCard Worldwide |
12 721.4 |
62 682.6 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 279,0 |
14 524,2 |
|
Visa International |
3 217,0 |
11 460,2 |
|
MasterCard Worldwide |
740,3 |
1 987,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
78 173,3 |
511 578,5 |
|
Visa International |
58 168,2 |
401 580,3 |
|
MasterCard Worldwide |
11 353,1 |
68 525,4 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
32,4% |
6,5% |
|
Visa International |
28,5% |
4,7% |
|
MasterCard Worldwide |
41,9% |
3,5% |
|
Көлемі |
28,0% |
15,1% |
|
Visa International |
33,9% |
13,3% |
|
MasterCard Worldwide |
-10,8% |
9,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 591,0 |
64 995,0 |
14 402,5 |
506 652,7 |
|
Ақмола облысы |
41,2 |
1 232,6 |
506,2 |
14 958,6 |
|
Ақтөбе облысы |
128,5 |
2 995,7 |
818,2 |
27 171,0 |
|
Алматы облысы |
93,7 |
4 317,5 |
616,8 |
20 625,7 |
|
Атырау облысы |
103,3 |
3 720,4 |
728,9 |
26 847,8 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
159,3 |
1 737,4 |
1 201,5 |
39 208,3 |
|
Жамбыл облысы |
73,6 |
1 584,5 |
609,9 |
19 374,6 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
97,6 |
1 941,4 |
538,4 |
16 705,1 |
|
Қарағанды облысы |
160,7 |
3 675,0 |
1 363,1 |
42 884,0 |
|
Қостанай облысы |
445,4 |
1 152,7 |
634,0 |
20 034,8 |
|
Қызылорда облысы |
109,9 |
1 487,1 |
512,0 |
18 515,4 |
|
Маңғыстау облысы |
141,0 |
3 003,5 |
696,8 |
30 769,4 |
|
Павлодар облысы |
106,4 |
2 828,5 |
706,3 |
23 546,6 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
37,0 |
524,4 |
396,1 |
10 966,3 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
87,8 |
2 967,2 |
1 022,4 |
32 429,5 |
|
Алматы қаласы |
1 369,8 |
23 272,8 |
2 621,1 |
106 270,5 |
|
Астана қаласы |
435,9 |
8 554,2 |
1 430,7 |
56 345,1 |
