Долбар ¹113 01/04/2013
2013 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,3%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2013 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша банктер 13,0 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 11,7 млн. адам болды (2012 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 24,6% және 21,6% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 78,9%, кредиттік карточкалардың үлесі – 18,5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,3% және 1,2% сәйкес келеді.
2013 жылғы наурызда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 519,4 млрд. теңге болды (2012 жылғы наурыз айымен салыстырғанда өсу 21,7%). 2013 жылғы наурыз транзакциялар саны 18,1 млн. транзакция болды және 2012 жылғы наурыз айымен салыстырғанда 16,9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 32,0% (транзакциялардың саны 4,4 млн. транзакция болды) және 28,6% (транзакциялардың көлемі 72,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 12,7% (транзакциялардың саны 13,7 млн. транзакция болды) және 20,7% (транзакциялардың көлемі 447,3 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 47,2% және 64,2%) және банкоматтар (тиісінше 35,1% және 22,5%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,8% және 89,7%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
на 01.04.12 |
на 01.04.13 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
10 417.5 |
12 984,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
8 583.6 |
10 725,7 |
|
дебеттік |
7 032.8 |
8 115,4 |
|
кредиттік |
1 448.2 |
2 337,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
102.6 |
272,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 417.6 |
1 615,3 |
|
дебеттік |
1 300.4 |
1 500,9 |
|
кредиттік |
53.6 |
57,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
63.6 |
56,5 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
9 579.9 |
11 651,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 905.6 |
9 595,2 |
|
дебеттік |
6 505.0 |
7 325,2 |
|
кредиттік |
1 310.8 |
2 095,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
89.8 |
174,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 307.0 |
1 466,5 |
|
дебеттік |
1 193.0 |
1 355,6 |
|
кредиттік |
51.2 |
55,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
62.9 |
55,8 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 937.3 |
5 711,9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 962.9 |
4 530,2 |
|
дебеттік |
3 690.1 |
4 046,1 |
|
кредиттік |
223.1 |
302,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
49.7 |
181,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
747.0 |
778,6 |
|
дебеттік |
680.3 |
723,8 |
|
кредиттік |
28.6 |
29,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
38.2 |
25,6 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
29 422 |
35 156 |
|
сауда кәсіпорындарында |
24 506 |
29 144 |
|
банктерде |
4 916 |
6 012 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
453 |
202 |
|
сауда кәсіпорындарында |
224 |
82 |
|
банктерде |
229 |
120 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 203 |
8 665 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 294 |
7 614 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
909 |
1 051 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
12 194 |
15 186 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 445 |
1 714 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.13 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
10 246,8 |
2 408,2 |
329,3 |
9 258,1 |
2 163,3 |
230,1 |
5 164,7 |
340,0 |
207,2 |
|
Ақмола облысы |
329,0 |
2,1 |
9,2 |
302,7 |
2,0 |
7,7 |
198,8 |
0,7 |
6,2 |
|
Ақтөбе облысы |
568,1 |
4,7 |
5,3 |
524,7 |
4,5 |
4,9 |
275,2 |
1,8 |
2,8 |
|
Алматы облысы |
439,4 |
5,2 |
15,2 |
403,2 |
5,0 |
14,6 |
241,0 |
1,2 |
9,6 |
|
Атырау облысы |
495,3 |
8,3 |
11,5 |
450,3 |
8,0 |
11,2 |
237,1 |
3,0 |
6,0 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
866,1 |
11,9 |
13,5 |
766,9 |
11,3 |
11,1 |
447,3 |
3,0 |
9,3 |
|
Жамбыл облысы |
425,6 |
2,6 |
4,0 |
391,6 |
2,5 |
3,4 |
252,1 |
0,8 |
2,7 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
371,9 |
5,5 |
4,9 |
330,8 |
5,3 |
4,6 |
185,1 |
1,7 |
2,5 |
|
Қарағанды облысы |
933,4 |
9,1 |
26,3 |
837,7 |
8,8 |
19,2 |
510,3 |
2,9 |
18,0 |
|
Қостанай облысы |
445,4 |
2,9 |
5,6 |
415,6 |
2,8 |
4,6 |
257,0 |
1,0 |
3,1 |
|
Қызылорда облысы |
381,0 |
2,0 |
5,7 |
341,9 |
1,9 |
5,2 |
202,8 |
0,9 |
3,4 |
|
Маңғыстау облысы |
450,5 |
6,4 |
14,6 |
404,4 |
6,1 |
14,3 |
223,5 |
2,1 |
7,9 |
|
Павлодар облысы |
552,9 |
6,3 |
13,9 |
491,8 |
6,0 |
12,7 |
287,4 |
2,2 |
8,6 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
259,2 |
2,4 |
6,8 |
235,5 |
2,3 |
4,7 |
148,1 |
0,5 |
4,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
852,0 |
7,3 |
17,7 |
778,3 |
7,0 |
16,7 |
442,2 |
2,0 |
11,8 |
|
Алматы қаласы |
2 048,7 |
2 315,2 |
157,8 |
1 831,1 |
2 074,2 |
80,4 |
866,7 |
308,8 |
101,7 |
|
Астана қаласы |
828,4 |
16,2 |
17,1 |
751,6 |
15,5 |
14,9 |
390,0 |
7,2 |
8,9 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.13 |
||||
|
POS – терминал- дар саны (дана) |
Импринтер- лер саны (дана) |
Банкомат- тар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын- дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілері- нің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
35 156 |
202 |
8 665 |
15 186 |
1 714 |
|
Ақмола облысы |
840 |
- |
300 |
400 |
55 |
|
Ақтөбе облысы |
1 419 |
5 |
481 |
492 |
104 |
|
Алматы облысы |
939 |
3 |
343 |
330 |
81 |
|
Атырау облысы |
1 749 |
7 |
495 |
679 |
70 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 198 |
17 |
703 |
888 |
132 |
|
Жамбыл облысы |
717 |
4 |
308 |
335 |
78 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 171 |
5 |
328 |
431 |
73 |
|
Қарағанды облысы |
2 494 |
11 |
765 |
938 |
199 |
|
Қостанай облысы |
1 456 |
6 |
367 |
581 |
66 |
|
Қызылорда облысы |
467 |
3 |
236 |
193 |
50 |
|
Маңғыстау облысы |
1 233 |
5 |
430 |
554 |
88 |
|
Павлодар облысы |
1 774 |
6 |
538 |
835 |
101 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
899 |
2 |
268 |
412 |
52 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 569 |
6 |
524 |
589 |
104 |
|
Алматы қаласы |
11 472 |
108 |
1 697 |
5 228 |
305 |
|
Астана қаласы |
4 759 |
14 |
882 |
2 301 |
156 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 347.0 |
12 154.5 |
|
Visa International |
2 541.5 |
9 576.5 |
|
MasterCard Worldwide |
607.2 |
1 811.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
56 118.4 |
370 577.6 |
|
Visa International |
38 173.2 |
291 378.1 |
|
MasterCard Worldwide |
13 173.0 |
52 507.9 |
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 418,7 |
13 698,9 |
|
Visa International |
3 225,8 |
10 316,6 |
|
MasterCard Worldwide |
770,4 |
1 920,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
72 153,8 |
447 277,6 |
|
Visa International |
50 682,0 |
335 973,9 |
|
MasterCard Worldwide |
10 932,6 |
59 872,9 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
32,0% |
12,7% |
|
Visa International |
26,9% |
7,7% |
|
MasterCard Worldwide |
26,9% |
6,1% |
|
Көлемі |
28,6% |
20,7% |
|
Visa International |
32,8% |
15,3% |
|
MasterCard Worldwide |
-17,0% |
14,0% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 699,5 |
59 415,7 |
13 597,9 |
442 172,0 |
|
Ақмола облысы |
40,6 |
1 235,2 |
461,8 |
12 914,6 |
|
Ақтөбе облысы |
131,8 |
3 408,1 |
737,8 |
22 109,3 |
|
Алматы облысы |
92,6 |
3 241,3 |
590,7 |
18 878,2 |
|
Атырау облысы |
106,4 |
4 272,7 |
676,3 |
22 566,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
162,4 |
1 644,4 |
1 156,1 |
33 585,2 |
|
Жамбыл облысы |
78,0 |
1 303,5 |
571,3 |
17 487,2 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
92,0 |
1 967,1 |
491,6 |
13 766,6 |
|
Қарағанды облысы |
166,2 |
2 289,7 |
1 273,6 |
38 244,8 |
|
Қостанай облысы |
447,7 |
1 073,4 |
583,7 |
17 260,1 |
|
Қызылорда облысы |
110,8 |
1 643,0 |
473,7 |
15 506,7 |
|
Маңғыстау облысы |
138,1 |
2 876,7 |
628,8 |
26 773,8 |
|
Павлодар облысы |
108,3 |
1 893,6 |
687,0 |
21 062,1 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
38,8 |
531,8 |
377,9 |
10 014,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
87,4 |
2 851,6 |
997,7 |
31 219,3 |
|
Алматы қаласы |
1 455,2 |
22 069,5 |
2 555,9 |
95 431,1 |
|
Астана қаласы |
443,1 |
7 113,9 |
1 334,0 |
45 351,5 |
