Долбар ¹134 01/01/2015
2015 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 28 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 94,0%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша банктер 17,3 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 15,2 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 4,4% және 5,5% өсу). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 75,6%, кредиттік карточкалардың үлесі – 18,2%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,5% және 4,7% сәйкес келеді.
2014 жылғы желтоқсанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 877,8 млрд. теңге болды (2013 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда өсу 25,3%). 2014 жылғы желтоқсан айында транзакциялар саны 25,5 млн. транзакция болды және 2013 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда 15,7% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 29,5% (транзакциялардың саны 7,1 млн. транзакция болды) және 10,4% (транзакциялардың көлемі 101,1 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 11,1% (транзакциялардың саны 18,4 млн. транзакция болды) және 27,5% (транзакциялардың көлемі 776,6 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,0% және 68,1%) және банкоматтар (тиісінше 23,7% және 17,9%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 96,4% және 83,2%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.01.14 |
01.01.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 544,1 |
17 276,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
732,8 |
1 029,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 811,4 |
16 246,9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 935,6 |
14 014,4 |
|
дебеттік |
9 016,5 |
9 975,8 |
|
кредиттік |
3 375,0 |
3 039,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
1 544,1 |
999,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 834,9 |
2 166,1 |
|
дебеттік |
1 682,4 |
2 006,6 |
|
кредиттік |
85,0 |
88,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
67,6 |
71,4 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 378,0 |
15 169,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
680,6 |
900,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 697,5 |
14 269,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
11 962,6 |
12 229,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 695,9 |
1 983,7 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 891,9 |
7 219,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
477,1 |
663,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 414,8 |
6 556,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 453,2 |
5 422,3 |
|
дебеттік |
4 381,2 |
4 522,4 |
|
кредиттік |
351,3 |
363,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
720,7 |
536,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
943,1 |
1 105,0 |
|
дебеттік |
872,0 |
1 025,2 |
|
кредиттік |
33,9 |
33,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
37,2 |
45,9 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
46 432 |
62 752 |
|
сауда кәсіпорындарында |
40 117 |
56 197 |
|
банктерде |
6 315 |
6 555 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
60 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 965 |
9 206 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 816 |
8 048 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 149 |
1 158 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
22 904 |
35 594 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
3 982 |
1 505 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
- |
12 156 |
|
Таблица 2 |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
13 058,9 |
3 146,5 |
1 070,7 |
15 169,9 |
6 227,1 |
409,3 |
582,8 |
|
Ақмола облысы |
369,5 |
3,6 |
10,2 |
357,8 |
212,6 |
1,4 |
6,3 |
|
Ақтөбе облысы |
649,0 |
6,2 |
10,0 |
611,6 |
326,7 |
2,6 |
5,5 |
|
Алматы облысы |
576,7 |
6,6 |
24,1 |
560,3 |
315,2 |
1,7 |
14,1 |
|
Атырау облысы |
593,7 |
9,3 |
16,3 |
555,6 |
277,4 |
3,7 |
9,4 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 065,7 |
13,8 |
23,5 |
976,9 |
539,3 |
4,7 |
14,3 |
|
Жамбыл облысы |
513,4 |
3,8 |
6,3 |
487,5 |
307,7 |
1,1 |
3,9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
443,9 |
6,7 |
8,8 |
413,2 |
219,3 |
2,4 |
4,3 |
|
Қарағанды облысы |
1 077,9 |
11,7 |
33,2 |
1 005,3 |
596,2 |
4,7 |
20,2 |
|
Қостанай облысы |
558,2 |
5,0 |
8,3 |
504,4 |
303,7 |
2,2 |
4,4 |
|
Қызылорда облысы |
447,6 |
4,0 |
6,7 |
414,6 |
249,3 |
1,2 |
3,9 |
|
Маңғыстау облысы |
529,0 |
7,2 |
16,9 |
498,2 |
262,7 |
2,3 |
10,2 |
|
Павлодар облысы |
652,7 |
10,2 |
21,8 |
600,9 |
321,1 |
4,2 |
13,7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
312,3 |
2,9 |
6,8 |
292,9 |
175,7 |
1,2 |
4,3 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 125,8 |
9,6 |
37,1 |
1 082,1 |
609,3 |
2,1 |
24,4 |
|
Алматы қаласы |
3 113,6 |
3 027,3 |
805,8 |
5 817,5 |
1 040,1 |
364,4 |
423,1 |
|
Астана қаласы |
1 030,0 |
18,6 |
34,9 |
991,1 |
470,9 |
9,3 |
20,8 |
|
Таблица 3 |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
62 752 |
168 |
9 206 |
35 594 |
1 505 |
12 156 |
|
Ақмола облысы |
1 379 |
- |
309 |
740 |
44 |
433 |
|
Ақтөбе облысы |
2 443 |
5 |
470 |
1 144 |
82 |
741 |
|
Алматы облысы |
1 536 |
3 |
363 |
848 |
62 |
423 |
|
Атырау облысы |
2 548 |
4 |
519 |
1 091 |
64 |
494 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
3 660 |
17 |
726 |
1 868 |
121 |
1 182 |
|
Жамбыл облысы |
1 106 |
4 |
324 |
599 |
66 |
466 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 085 |
5 |
337 |
1 045 |
67 |
524 |
|
Қарағанды облысы |
4 940 |
11 |
768 |
3 119 |
173 |
1 294 |
|
Қостанай облысы |
3 400 |
6 |
370 |
2 015 |
55 |
797 |
|
Қызылорда облысы |
907 |
3 |
306 |
442 |
46 |
353 |
|
Маңғыстау облысы |
2 050 |
5 |
497 |
1 105 |
81 |
332 |
|
Павлодар облысы |
3 037 |
6 |
535 |
1 702 |
96 |
754 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 575 |
2 |
278 |
847 |
43 |
612 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 800 |
6 |
591 |
1 480 |
86 |
971 |
|
Алматы қаласы |
21 367 |
80 |
1 882 |
13 038 |
279 |
1 835 |
|
Астана қаласы |
7 919 |
11 |
931 |
4 511 |
140 |
945 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 493,6 |
16 523,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
104,9 |
871,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 388,7 |
15 651,6 |
|
Visa International |
4 274,1 |
12 365,8 |
|
MasterCard Worldwide |
717,5 |
2 335,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
91 572,6 |
608 972,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 025,8 |
27 390,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
89 546,9 |
581 581,6 |
|
Visa International |
70 277,6 |
457 059,3 |
|
MasterCard Worldwide |
9 906,1 |
81 587,3 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 113,5 |
18 365,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
103,4 |
1 038,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7 010,2 |
17 327,2 |
|
Visa International |
6 037,2 |
14 386,3 |
|
MasterCard Worldwide |
899,1 |
2 875,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
101 129,6 |
776 624,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 615,1 |
32 747,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
97 514,5 |
743 877,8 |
|
Visa International |
84 592,7 |
633 179,6 |
|
MasterCard Worldwide |
11 380,8 |
108 315,8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
29,5% |
11,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-1,4% |
19,1% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
30,1% |
10,7% |
|
Visa International |
41,3% |
16,3% |
|
MasterCard Worldwide |
25,3% |
23,1% |
|
Көлемі |
10,4% |
27,5% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
78,5% |
19,6% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
8,9% |
27,9% |
|
Visa International |
20,4% |
38,5% |
|
MasterCard Worldwide |
14,9% |
32,8% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
5 943,5 |
83 131,0 |
18 038,0 |
761 793,2 |
|
|
Ақмола облысы |
46,4 |
1 034,8 |
567,0 |
19 769,6 |
|
|
Ақтөбе облысы |
175,9 |
3 161,7 |
964,4 |
35 611,6 |
|
|
Алматы облысы |
122,6 |
3 162,9 |
776,6 |
29 364,4 |
|
|
Атырау облысы |
175,6 |
3 073,4 |
875,7 |
38 953,4 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
195,3 |
2 527,4 |
1 426,6 |
50 972,3 |
|
|
Жамбыл облысы |
106,8 |
1 901,0 |
778,6 |
26 558,4 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
120,7 |
2 636,0 |
669,4 |
25 489,3 |
|
|
Қарағанды облысы |
227,4 |
2 959,1 |
1 600,6 |
58 440,3 |
|
|
Қостанай облысы |
495,7 |
1 820,3 |
792,0 |
29 680,0 |
|
|
Қызылорда облысы |
139,0 |
1 308,6 |
596,4 |
23 914,3 |
|
|
Маңғыстау облысы |
204,8 |
3 881,1 |
836,0 |
46 952,5 |
|
|
Павлодар облысы |
139,8 |
1 801,9 |
871,3 |
33 381,8 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
58,8 |
693,6 |
482,9 |
15 798,9 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
167,0 |
3 681,9 |
1 404,2 |
52 318,4 |
|
|
Алматы қаласы |
2 794,2 |
37 191,0 |
3 455,0 |
183 175,2 |
|
|
Астана қаласы |
773,5 |
12 296,4 |
1 941,4 |
91 412,7 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
5 943,5 |
83 131,0 |
18 038,0 |
761 793,2 |
|
POS - терминал |
3 176,4 |
57 235,7 |
654,0 |
129 016,4 |
|
банкомат |
1 698,0 |
18 061,3 |
17 384,0 |
632 776,8 |
|
банк киоскі |
115,2 |
2 489,0 |
- |
- |
|
интернет |
933,6 |
5 326,4 |
- |
- |
|
ұялы телефон |
20,2 |
18,6 |
- |
- |
