Долбар ¹40 01/03/2007
2007 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша 19 банк және «Казпочта» АҚ нақтылы түрде төлем карточкаларын шығаруды жүзеге асыруда. Екінші деңгейлі банктер жергілікті жүйе төлем карточкаларын: Altyn Card – «Қазақстанның Халықтық Банкі» АҚ және «Алматы сауда қаржы банкі» АҚ, SmartAlemCard –«ТуранАлем банкі» АҚ, «Каспий банкі» АҚ, «Сити банкі» АҚ, және «Цесна банкі» АҚ жергілікті карточкалары және Kazcard - «Казпочта» АҚ шығаруда. Бұдан басқа, қазақстандық банктер келесідей халықаралық жүйе карточкаларын шығарумен және таратумен айналысуда: VISA International, Europay International, American Express International,China Union Pay және Diners Club International.
2007 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша банктердің шығарған төлем карточкаларының саны 4.3 млн. дана құрап, бұл карточкалардың ұстаушыларының саны – 4.12 млн. адам болған (2006 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіштер сәйкесінше 26.4% және 26.9% артқан[1]). Төлем карточкаларының ішінде неғұрлым көп тарағаны халықаралық жүйе карточкалары болып келеді. Олардың өзіндік үлесі 95.5%, ал жергілікті жүйе карточкаларының өзіндік үлесі – 4.5%. 2006 жылдың 1-ші наурызында бұл арақатынас 87.4% және 12.6% құраған болатын.
2007 жылдың ақпанында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын қолдану арқылы жасалған транзакцияларының көлемі 119.0 млрд. теңге құрады (өсім 2006 жылдың ақпан айымен салыстырғанда 45.2%-ды құрады). Бұл ретте, қолма-қол ақшасыз төлемдер көлемінің (13.8 млрд. теңгеге дейін немесе 2.1есе) қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар көлемінің өсуімен (105.2 млрд. теңгеге дейін немесе 39.8%-ға) салыстырғанда жоғары қарқынмен өсуде екендігін айта кеткен жөн. 2007 жылдың ақпан айында транзакциялардың саны 6.0 млн. транзакцияны құрап, 2006 жылдың ақпан айымен салыстырғанда 27.0%-ға өскен. Сондай-ақ, қолма-қол ақшасыз төлемдер санының (764.2 мың транзакцияға дейін немесе 53.5%-ға) қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар санының өсуімен (5.2 млн транзакцияға дейін немесе 23.9%-ға) салыстырғанда жоғары қарқынмен өсуі байқалады.
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы жайындағы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
Кесте 1 |
||
|
Көрсеткіштер |
01.03.06 |
01.03.07 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 404.9 |
4 302.5 |
|
- жергілікті жүйе карточкалары |
428.0 |
193.4 |
|
- халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
2 977.0 |
4 109.0 |
|
Visa International |
2 387.3 |
3 276.3 |
|
Europay International |
589.2 |
832.1 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
3 249.2 |
4 123.4 |
|
- жергілікті жүйе карточкалары |
397.0 |
182.7 |
|
- халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
2 852.2 |
3 940.7 |
|
Visa International |
2 273.6 |
3 126.5 |
|
Europay International |
578.2 |
813.7 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
1 667.4 |
2 396.3 |
|
- жергілікті жүйе карточкалары |
157.1 |
100.0 |
|
- халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
1 510.3 |
2 296.3 |
|
Visa International |
1 215.9 |
1 870.2 |
|
Europay International |
294.3 |
425.9 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
7 503 |
11 349 |
|
сауда кәсіпорындарында |
5 714 |
9 022 |
|
банктерде |
1 789 |
2 327 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
1 408 |
1 314 |
|
сауда кәсіпорындарында |
702 |
631 |
|
банктерде |
706 |
683 |
|
Банкоматтар саны (дана) |
1 768 |
2 538 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
3 668 |
5 495 |
|
Карт-шоттардағы ақшалардың орташа айлық қалдығы |
48 289.1 |
59 469.5 |
|
Кесте 2 |
|||
|
Көрсеткіштер |
2007 ж. 1 наурызындағы жағдай бойынша |
||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
4 293.3 |
4 085.8 |
2 391.7 |
|
Ақмола облысы |
153.1 |
148.5 |
94.0 |
|
Ақтөбе облысы |
270.5 |
263.4 |
134.7 |
|
Алматы облысы |
195.4 |
183.9 |
95.8 |
|
Атырау облысы |
235.2 |
215.2 |
117.8 |
|
Шығыс-Қазақстан облысы |
355.8 |
347.6 |
230.3 |
|
Жамбыл облысы |
188.3 |
185.2 |
119.4 |
|
Батыс-Қазақстан облысы |
139.4 |
134.2 |
75.9 |
|
Қараганды облысы |
504.9 |
492.8 |
268.1 |
|
Қостанай облысы |
143.1 |
139.1 |
90.4 |
|
Қызылорда облысы |
131.1 |
128.0 |
74.5 |
|
Маңғыстау облысы |
207.6 |
188.0 |
116.7 |
|
Павлодар облысы |
266.6 |
258.4 |
164.8 |
|
Солтүстік-Қазақстан облысы |
104.1 |
101.4 |
67.8 |
|
Оңтүстік-Қазақстан облысы |
246.5 |
239.5 |
123.1 |
|
Алматы қаласы |
851.2 |
776.8 |
450.0 |
|
Астана қаласы |
300.6 |
283.9 |
168.4 |
|
Кесте 3 |
||||
|
Көрсеткіштер |
2007 ж. 1 наурызындағы жағдай бойынша |
|||
|
POS – терминал-дар саны (дана) |
Импринтер-лер саны (дана) |
Банкомат-тар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
11 349 |
1 314 |
2 538 |
5 495 |
|
Ақмола облысы |
329 |
24 |
82 |
179 |
|
Ақтөбе облысы |
574 |
26 |
131 |
302 |
|
Алматы облысы |
169 |
6 |
88 |
50 |
|
Атырау облысы |
615 |
63 |
175 |
254 |
|
Шығыс-Қазақстан облысы |
902 |
99 |
204 |
481 |
|
Жамбыл облысы |
265 |
28 |
89 |
148 |
|
Батыс-Қазақстан облысы |
439 |
23 |
87 |
181 |
|
Қараганды облысы |
886 |
91 |
275 |
404 |
|
Қостанай облысы |
393 |
30 |
97 |
188 |
|
Қызылорда облысы |
176 |
17 |
61 |
106 |
|
Маңғыстау облысы |
419 |
38 |
151 |
242 |
|
Павлодар облысы |
675 |
18 |
143 |
302 |
|
Солтүстік-Қазақстан облысы |
282 |
6 |
68 |
160 |
|
Оңтүстік-Қазақстан облысы |
530 |
62 |
120 |
250 |
|
Алматы қаласы |
3 524 |
669 |
556 |
1 589 |
|
Астана қаласы |
1 171 |
114 |
211 |
659 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Diners Club International, Visa International және Europay International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
Кесте 4 |
||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2006 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
497.9 |
4 213.5 |
|
- жергілікті жүйе |
65.4 |
315.1 |
|
- халықаралық жүйе, оның ішінде |
432.5 |
3 898.5 |
|
Visa International |
355.0 |
3 144.2 |
|
Europay International |
77.5 |
754.3 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
6 695.4 |
75 250.0 |
|
- жергілікті жүйе |
449.9 |
5 265.7 |
|
- халықаралық жүйе, оның ішінде |
6 245.5 |
69 984.4 |
|
Visa International |
5 589.1 |
57 996.7 |
|
Europay International |
656.4 |
11 987.7 |
|
2007жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
764.2 |
5 220.6 |
|
- жергілікті жүйе |
22.5 |
179.5 |
|
- халықаралық жүйе, оның ішінде |
741.7 |
5 041.1 |
|
Visa International |
594.3 |
4 119.9 |
|
Europay International |
147.4 |
921.2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
13 803.6 |
105 209.3 |
|
- жергілікті жүйе |
428.1 |
3 516.2 |
|
- халықаралық жүйе, оның ішінде |
13 375.5 |
101 693.2 |
|
Visa International |
11 319.8 |
85 016.9 |
|
Europay International |
2 054.9 |
16 675.8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
53.5% |
23.9% |
|
- жергілікті жүйе |
-65.6% |
-43.0% |
|
- халықаралық жүйе, оның ішінде |
71.5% |
29.3% |
|
Visa International |
67.4% |
31.0% |
|
Europay International |
90.1% |
22.1% |
|
Көлемі |
2.1 есе |
39.8% |
|
- жергілікті жүйе |
-4.8% |
-33.2% |
|
- халықаралық жүйе, оның ішінде |
2.1 есе |
45.3% |
|
Visa International |
2.0 есе |
46.6% |
|
Europay International |
3.1 есе |
39.1% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының 2007 жылдың ақпан айында аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Diners Club International, Visa International және Europay International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
Кесте 5 |
||||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
732.1 |
12 919.0 |
5 236.1 |
102 401.9 |
|
Ақмола облысы |
9.5 |
288.5 |
169.5 |
2 603.6 |
|
Ақтөбе облысы |
16.8 |
516.8 |
292.4 |
6 117.5 |
|
Алматы облысы |
13.1 |
192.1 |
161.0 |
2 963.7 |
|
Атырау облысы |
19.6 |
812.3 |
282.8 |
6 556.3 |
|
Шығыс-Қазақстан облысы |
40.1 |
238.9 |
495.6 |
7 885.6 |
|
Жамбыл облысы |
13.9 |
101.0 |
219.4 |
3 486.6 |
|
Батыс-Қазақстан облысы |
19.2 |
724.4 |
201.3 |
3 301.3 |
|
Қараганды облысы |
26.6 |
595.1 |
562.1 |
8 618.8 |
|
Қостанай облысы |
18.8 |
419.7 |
182.1 |
2 884.6 |
|
Қызылорда облысы |
26.1 |
387.3 |
154.2 |
3 003.7 |
|
Маңғыстау облысы |
15.5 |
265.0 |
286.9 |
6 504.6 |
|
Павлодар облысы |
25.0 |
743.0 |
306.0 |
5 356.8 |
|
Солтүстік-Қазақстан облысы |
16.0 |
350.7 |
145.8 |
2 140.6 |
|
Оңтүстік-Қазақстан облысы |
13.2 |
670.0 |
242.7 |
4 605.1 |
|
Алматы қаласы |
400.1 |
5 636.3 |
1 114.7 |
27 445.0 |
|
Астана қаласы |
58.5 |
977.9 |
419.9 |
8 928.0 |
