Долбар ¹94 01/09/2011
2011 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 20 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 97.4%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International, China Union Pay және Diners Club International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2011 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша банктер 9.1 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 8.5 млн. адам болды (2010 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 10.5% және 9.8% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 87.6%, кредиттік карточкалардың үлесі – 10.8%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.6% және 0.1% сәйкес келеді.
2011 жылғы тамызында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 350.1 млрд. теңге болды (2010 жылғы тамыз айымен салыстырғанда өсу 19.5%). 2011 жылғы тамызында транзакциялар саны 12.3 млн. транзакция болды және 2010 жылғы тамыз айымен салыстырғанда 8.3% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 26.9% (2.6 млн. транзакция) және 50.6% (51.8 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 4.2% (9.7 млн. транзакция) және 15.4% (298.3 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 42,2% және 76,5%) және банкоматтар (тиісінше 47,6% және 16,5%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,1% және 88,2%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.09.10 |
01.09.11 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 245.6 |
9 107.8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 696.4 |
7 535.4 |
|
дебеттік |
- |
6 519.8 |
|
кредиттік |
- |
913.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
101.8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 367.2 |
1 315.4 |
|
дебеттік |
- |
1 208.6 |
|
кредиттік |
- |
56.9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
50.0 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
7 700.7 |
8 456.0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 216.6 |
6 984.9 |
|
дебеттік |
- |
6 085.0 |
|
кредиттік |
- |
804.5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
95.3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 310.1 |
1 226.5 |
|
дебеттік |
- |
1 121.5 |
|
кредиттік |
- |
55.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
49.4 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 816.2 |
3 730.8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 071.7 |
3 011.4 |
|
дебеттік |
- |
2 763.2 |
|
кредиттік |
- |
196.9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
51.3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
651.1 |
602.4 |
|
дебеттік |
- |
537.9 |
|
кредиттік |
- |
33.0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
31.5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
24 426 |
27 409 |
|
сауда кәсіпорындарында |
19 848 |
22 554 |
|
банктерде |
4 578 |
4 855 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
796 |
615 |
|
сауда кәсіпорындарында |
411 |
387 |
|
банктерде |
385 |
228 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 412 |
7 873 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
- |
7 043 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
- |
830 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
10 482 |
11 491 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
- |
1 263 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.11. |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
7 976.1 |
979.4 |
152.3 |
7 442.1 |
868.7 |
145.2 |
3 412.5 |
235.3 |
83.1 |
|
Ақмола облысы |
265.1 |
1.6 |
6.3 |
252.3 |
1.5 |
6.1 |
131.5 |
0.6 |
3.4 |
|
Ақтөбе облысы |
476.4 |
3.4 |
5.1 |
456.4 |
3.3 |
4.8 |
200.6 |
1.2 |
2.1 |
|
Алматы облысы |
320.7 |
1.7 |
10.5 |
301.7 |
1.6 |
10.3 |
154.1 |
0.4 |
6.7 |
|
Атырау облысы |
397.9 |
7.0 |
8.8 |
374.8 |
6.7 |
8.6 |
167.2 |
2.9 |
4.6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
673.3 |
10.5 |
11.0 |
611.0 |
10.0 |
10.5 |
298.4 |
2.4 |
7.3 |
|
Жамбыл облысы |
334.3 |
1.1 |
3.1 |
320.2 |
1.0 |
3.0 |
152.1 |
0.3 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
300.2 |
3.5 |
5.4 |
281.0 |
3.3 |
5.3 |
119.1 |
1.2 |
2.3 |
|
Қарағанды облысы |
791.7 |
7.5 |
15.5 |
731.8 |
7.3 |
15.0 |
372.1 |
2.7 |
9.1 |
|
Қостанай облысы |
346.3 |
2.8 |
3.6 |
330.0 |
2.7 |
3.3 |
170.6 |
0.9 |
1.8 |
|
Қызылорда облысы |
306.1 |
1.2 |
5.2 |
290.3 |
1.2 |
5.1 |
145.7 |
0.6 |
2.6 |
|
Маңғыстау облысы |
387.2 |
4.0 |
13.1 |
355.0 |
3.8 |
12.8 |
147.5 |
1.6 |
6.8 |
|
Павлодар облысы |
440.4 |
5.9 |
11.6 |
409.9 |
5.7 |
10.7 |
194.0 |
1.6 |
7.4 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
203.0 |
1.7 |
4.1 |
191.7 |
1.6 |
4.0 |
85.1 |
0.4 |
2.2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
596.3 |
4.5 |
12.2 |
566.2 |
4.3 |
12.1 |
259.5 |
1.2 |
8.0 |
|
Алматы қаласы |
1 507.4 |
909.3 |
25.7 |
1 377.3 |
801.4 |
23.0 |
565.0 |
210.3 |
12.0 |
|
Астана қаласы |
629.8 |
13.9 |
10.9 |
592.6 |
13.4 |
10.6 |
250.1 |
7.0 |
4.8 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.11. |
||||
|
POS – терминал-дар саны (дана) |
Импринтер-лер саны (дана) |
Банкомат-тар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскіле-рінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
27 409 |
615 |
7 873 |
11 491 |
1 263 |
|
Ақмола облысы |
652 |
- |
277 |
341 |
47 |
|
Ақтөбе облысы |
1 066 |
8 |
438 |
437 |
61 |
|
Алматы облысы |
640 |
8 |
322 |
179 |
54 |
|
Атырау облысы |
1 346 |
38 |
460 |
513 |
71 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 694 |
19 |
637 |
789 |
97 |
|
Жамбыл облысы |
689 |
4 |
281 |
300 |
68 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
876 |
16 |
304 |
350 |
49 |
|
Қарағанды облысы |
1 933 |
20 |
719 |
760 |
125 |
|
Қостанай облысы |
872 |
11 |
318 |
353 |
47 |
|
Қызылорда облысы |
419 |
5 |
224 |
177 |
43 |
|
Маңғыстау облысы |
1 004 |
12 |
391 |
446 |
61 |
|
Павлодар облысы |
1 387 |
13 |
479 |
643 |
81 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
704 |
4 |
239 |
334 |
41 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 162 |
8 |
495 |
434 |
77 |
|
Алматы қаласы |
9 198 |
395 |
1 514 |
3 708 |
241 |
|
Астана қаласы |
3 767 |
54 |
775 |
1 727 |
100 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Diners Club International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2010 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 060.9 |
9 329.9 |
|
Visa International |
1 678.9 |
7 628.0 |
|
MasterCard Worldwide |
339.9 |
1 476.8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
34 410.3 |
258 493.8 |
|
Visa International |
28 860.7 |
216 072.6 |
|
MasterCard Worldwide |
4 812.1 |
36 324.7 |
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 616.0 |
9 722.2 |
|
Visa International |
2 010.7 |
7 925.9 |
|
MasterCard Worldwide |
433.9 |
1 219.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
51 806.4 |
298 288.3 |
|
Visa International |
35 603.5 |
240 478.6 |
|
MasterCard Worldwide |
11 609.8 |
34 421.6 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
26.9% |
4.2% |
|
Visa International |
19.8% |
3.9% |
|
MasterCard Worldwide |
27.7% |
-17.5% |
|
Көлемі |
50.6% |
15.4% |
|
Visa International |
23.4% |
11.3% |
|
MasterCard Worldwide |
2,4 есе |
-5.2% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Diners Club International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 299.0 |
44 196.3 |
11 014.1 |
339 450.4 |
|
Ақмола облысы |
22.3 |
1 098.6 |
393.4 |
10 175.5 |
|
Ақтөбе облысы |
82.7 |
1 268.1 |
620.7 |
17 911.2 |
|
Алматы облысы |
56.6 |
1 982.1 |
480.5 |
14 179.0 |
|
Атырау облысы |
72.7 |
6 634.8 |
625.8 |
19 667.0 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
138.3 |
906.9 |
964.4 |
26 338.0 |
|
Жамбыл облысы |
53.3 |
724.9 |
466.1 |
13 321.1 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
73.2 |
1 908.1 |
407.0 |
11 625.6 |
|
Қарағанды облысы |
107.0 |
2 126.1 |
1 108.5 |
29 427.9 |
|
Қостанай облысы |
208.3 |
848.0 |
484.8 |
13 160.0 |
|
Қызылорда облысы |
80.3 |
2 339.9 |
395.1 |
12 657.7 |
|
Маңғыстау облысы |
83.5 |
1 585.7 |
571.2 |
20 519.1 |
|
Павлодар облысы |
98.3 |
1 017.7 |
568.7 |
15 960.7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
30.1 |
251.2 |
320.8 |
8 139.5 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
50.4 |
2 172.9 |
729.5 |
22 303.0 |
|
Алматы қаласы |
885.8 |
15 431.0 |
1 875.4 |
70 642.7 |
|
Астана қаласы |
256.4 |
3 900.3 |
1 002.1 |
33 422.4 |
