Долбар ¹97 01/12/2011
2011 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 21 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 97.0%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2011 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша банктер 9.5 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 8.8 млн. адам болды (2010 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 10.3% және 9.8% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 88.1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 10.3%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.6% және 0.1% сәйкес келеді.
2011 жылғы қарашасында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 400.8 млрд. теңге болды (2010 жылғы қараша айымен салыстырғанда өсу 33.7%). 2011 жылғы қараша транзакциялар саны 13.6 млн. транзакция болды және 2010 жылғы қараша айымен салыстырғанда 13.6% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 14.2% (2.7 млн. транзакция) және 46.3% (58.8 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 13.5% (10.9 млн. транзакция) және 31.8% (342.1 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 42,7% және 77,0%) және банкоматтар (тиісінше 45,8% және 15,6%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,8% және 88,4%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.12.10 |
01.12.11 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 590.2 |
9 477.3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 017.3 |
7 856.6 |
|
дебеттік |
- |
6 855.9 |
|
кредиттік |
- |
903.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
97.0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 385.0 |
1 321.0 |
|
дебеттік |
- |
1 205.6 |
|
кредиттік |
- |
58.2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
57.2 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 009.0 |
8 796.5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 493.0 |
7 292.1 |
|
дебеттік |
- |
6 387.4 |
|
кредиттік |
- |
814.4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
90.3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 336.2 |
1 224.8 |
|
дебеттік |
- |
1 111.5 |
|
кредиттік |
- |
56.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
56.6 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 130.7 |
3 986.0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 346.7 |
3 237.7 |
|
дебеттік |
- |
3 029.2 |
|
кредиттік |
- |
160.7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
47.8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
684.1 |
622.3 |
|
дебеттік |
- |
551.7 |
|
кредиттік |
- |
35.1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
- |
35.5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
25 599 |
28 308 |
|
сауда кәсіпорындарында |
20 869 |
23 447 |
|
банктерде |
4 730 |
4 861 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
714 |
613 |
|
сауда кәсіпорындарында |
402 |
384 |
|
банктерде |
312 |
229 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 569 |
8 044 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
- |
7 155 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
- |
889 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
10 712 |
12 004 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
- |
1 401 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.12.11. |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 350.7 |
971.9 |
154.7 |
7 768.3 |
880.8 |
147.4 |
3 700.5 |
202.1 |
83.4 |
|
Ақмола облысы |
277.1 |
1.7 |
6.4 |
264.4 |
1.6 |
6.3 |
138.9 |
0.7 |
3.4 |
|
Ақтөбе облысы |
495.0 |
3.1 |
5.0 |
472.3 |
3.0 |
4.7 |
215.5 |
1.3 |
2.0 |
|
Алматы облысы |
340.3 |
1.7 |
11.3 |
317.6 |
1.6 |
11.1 |
165.6 |
0.5 |
7.1 |
|
Атырау облысы |
409.7 |
6.7 |
8.9 |
381.8 |
6.5 |
8.7 |
177.3 |
3.2 |
4.6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
710.2 |
8.9 |
10.6 |
641.5 |
8.5 |
10.1 |
326.1 |
2.5 |
7.1 |
|
Жамбыл облысы |
352.3 |
0.8 |
3.1 |
333.9 |
0.8 |
3.0 |
161.7 |
0.4 |
1.9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
308.7 |
3.2 |
5.4 |
289.1 |
3.0 |
5.3 |
130.8 |
1.2 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
814.4 |
6.9 |
15.9 |
758.3 |
6.7 |
15.2 |
395.9 |
2.8 |
9.3 |
|
Қостанай облысы |
368.7 |
2.5 |
3.6 |
351.2 |
2.4 |
3.3 |
191.3 |
1.0 |
1.6 |
|
Қызылорда облысы |
320.0 |
1.3 |
5.2 |
301.1 |
1.2 |
5.1 |
153.2 |
0.6 |
2.6 |
|
Маңғыстау облысы |
401.4 |
3.8 |
13.4 |
366.9 |
3.6 |
13.1 |
167.3 |
1.8 |
6.9 |
|
Павлодар облысы |
461.1 |
4.6 |
11.7 |
428.4 |
4.4 |
10.6 |
215.2 |
1.7 |
7.2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
214.0 |
1.4 |
4.0 |
201.5 |
1.3 |
3.9 |
89.1 |
0.4 |
2.1 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
631.1 |
4.6 |
12.7 |
595.2 |
4.3 |
12.5 |
288.5 |
1.3 |
8.2 |
|
Алматы қаласы |
1 576.4 |
906.6 |
26.4 |
1 436.0 |
818.2 |
23.9 |
604.9 |
175.0 |
12.4 |
|
Астана қаласы |
670.4 |
14.2 |
11.1 |
629.2 |
13.7 |
10.8 |
279.2 |
7.8 |
4.7 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.12.11. |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
28 308 |
613 |
8 044 |
12 004 |
1 401 |
|
Ақмола облысы |
681 |
- |
288 |
350 |
68 |
|
Ақтөбе облысы |
1 084 |
8 |
442 |
445 |
74 |
|
Алматы облысы |
647 |
8 |
327 |
197 |
62 |
|
Атырау облысы |
1 376 |
41 |
467 |
534 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 757 |
17 |
653 |
808 |
108 |
|
Жамбыл облысы |
684 |
4 |
288 |
300 |
73 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
892 |
16 |
310 |
360 |
56 |
|
Қарағанды облысы |
1 924 |
20 |
729 |
780 |
137 |
|
Қостанай облысы |
906 |
11 |
332 |
368 |
51 |
|
Қызылорда облысы |
426 |
5 |
229 |
178 |
44 |
|
Маңғыстау облысы |
1 044 |
11 |
399 |
474 |
67 |
|
Павлодар облысы |
1 461 |
13 |
493 |
669 |
88 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
731 |
4 |
243 |
350 |
46 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 201 |
8 |
497 |
458 |
81 |
|
Алматы қаласы |
9 594 |
394 |
1 539 |
3 936 |
273 |
|
Астана қаласы |
3 900 |
53 |
808 |
1 797 |
109 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2010 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 374.1 |
9 610.6 |
|
Visa International |
1 944.1 |
7 860.7 |
|
MasterCard Worldwide |
382.2 |
1 522.7 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
40 164.7 |
259 584.2 |
|
Visa International |
32 305.6 |
215 551.8 |
|
MasterCard Worldwide |
6 629.4 |
38 054.4 |
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 711.7 |
10 904.3 |
|
Visa International |
2 098.7 |
8 777.6 |
|
MasterCard Worldwide |
443.4 |
1 484.3 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
58 759.1 |
342 083.4 |
|
Visa International |
41 685.7 |
274 603.6 |
|
MasterCard Worldwide |
12 194.7 |
43 981.1 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
14.2% |
13.5% |
|
Visa International |
8.0% |
11.7% |
|
MasterCard Worldwide |
16.0% |
-2.5% |
|
Көлемі |
46.3% |
31.8% |
|
Visa International |
29.0% |
27.4% |
|
MasterCard Worldwide |
83.9% |
15.6% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 310.6 |
51 359.9 |
10 901.5 |
338 832.8 |
|
Ақмола облысы |
23.8 |
793.8 |
377.1 |
10 057.6 |
|
Ақтөбе облысы |
91.6 |
1 807.6 |
608.7 |
17 569.4 |
|
Алматы облысы |
64.3 |
1 712.5 |
446.5 |
13 793.0 |
|
Атырау облысы |
74.2 |
8 858.5 |
575.9 |
18 317.9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
131.5 |
956.7 |
942.2 |
26 414.3 |
|
Жамбыл облысы |
58.0 |
691.0 |
451.5 |
13 371.3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
67.7 |
1 959.8 |
391.0 |
11 270.7 |
|
Қарағанды облысы |
111.5 |
2 941.0 |
1 085.1 |
29 249.0 |
|
Қостанай облысы |
243.1 |
884.9 |
467.0 |
13 032.3 |
|
Қызылорда облысы |
81.2 |
981.2 |
383.2 |
12 268.5 |
|
Маңғыстау облысы |
86.8 |
1 429.7 |
524.4 |
19 875.2 |
|
Павлодар облысы |
92.4 |
870.8 |
542.6 |
15 804.7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
28.1 |
232.2 |
302.1 |
7 886.2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
50.7 |
2 281.6 |
742.7 |
22 210.2 |
|
Алматы қаласы |
851.4 |
17 968.1 |
2 033.8 |
74 586.6 |
|
Астана қаласы |
254.3 |
6 990.5 |
1 027.9 |
33 125.7 |
