Долбар ¹100 01/03/2012
2012 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 21 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 96.7%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша банктер 10.3 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 9.5 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 17.1% және 17.5% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 84.3%, кредиттік карточкалардың үлесі – 14.1%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.5% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы ақпанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 390.6 млрд. теңге болды (2011 жылғы ақпан айымен салыстырғанда өсу 39.6%). 2012 жылғы ақпан транзакциялар саны 13.7 млн. транзакция болды және 2011 жылғы ақпан айымен салыстырғанда 29.3% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 31.5% (2.9 млн. транзакция) және 18.8% (52.7 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 28.8% (10.8 млн. транзакция) және 43.6% (337.9 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 42,6% және 71,9%) және банкоматтар (тиісінше 43,8% және 17,4%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,5% және 88,2%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.03.11 |
01.03.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 762.6 |
10 263.3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 139.4 |
8 484.0 |
|
дебеттік |
6 331.9 |
7 002.7 |
|
кредиттік |
616.3 |
1 380.4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
191.2 |
100.9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 440.1 |
1 406.2 |
|
дебеттік |
1 338.5 |
1 289.5 |
|
кредиттік |
61.2 |
53.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
40.4 |
62.9 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 050.4 |
9 456.8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 556.2 |
7 813.1 |
|
дебеттік |
5 941.7 |
6 477.0 |
|
кредиттік |
437.7 |
1 247.4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
176.7 |
88.8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 321.4 |
1 293.4 |
|
дебеттік |
1 231.0 |
1 179.4 |
|
кредиттік |
53.3 |
51.7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
37.1 |
62.3 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 818.1 |
4 883.0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 147.4 |
3 948.0 |
|
дебеттік |
2 910.9 |
3 653.3 |
|
кредиттік |
162.4 |
246.7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
74.2 |
48.0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
572.8 |
725.6 |
|
дебеттік |
544.9 |
658.5 |
|
кредиттік |
20.6 |
29.1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
7.3 |
38.0 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
25 743 |
28 929 |
|
сауда кәсіпорындарында |
20 994 |
23 989 |
|
банктерде |
4 749 |
4 940 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
670 |
659 |
|
сауда кәсіпорындарында |
397 |
406 |
|
банктерде |
273 |
253 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 613 |
8 190 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
6 030 |
7 283 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 583 |
907 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
10 970 |
12 191 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 131 |
1 434 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.03.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 653.6 |
1 445.4 |
164.3 |
7 995.3 |
1 310.0 |
151.6 |
4 514.3 |
282.5 |
86.2 |
|
Ақмола облысы |
287.6 |
1.9 |
6.5 |
271.8 |
1.8 |
6.4 |
178.8 |
0.7 |
3.6 |
|
Ақтөбе облысы |
510.1 |
3.8 |
5.2 |
483.4 |
3.7 |
4.9 |
262.6 |
1.3 |
2.2 |
|
Алматы облысы |
378.0 |
3.7 |
12.5 |
354.2 |
3.6 |
12.3 |
217.7 |
0.8 |
7.6 |
|
Атырау облысы |
422.9 |
6.3 |
9.2 |
389.9 |
6.0 |
9.0 |
205.4 |
2.7 |
4.6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
738.2 |
9.4 |
10.7 |
665.9 |
9.0 |
10.1 |
406.5 |
2.4 |
6.9 |
|
Жамбыл облысы |
360.1 |
1.1 |
3.1 |
341.4 |
1.1 |
3.1 |
225.5 |
0.4 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
315.1 |
3.2 |
5.2 |
291.5 |
3.1 |
5.2 |
160.3 |
1.3 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
849.4 |
9.0 |
16.3 |
780.1 |
8.7 |
15.2 |
465.4 |
2.8 |
9.2 |
|
Қостанай облысы |
380.8 |
2.5 |
3.6 |
360.7 |
2.4 |
3.3 |
223.4 |
0.9 |
1.6 |
|
Қызылорда облысы |
328.0 |
1.8 |
5.2 |
306.2 |
1.7 |
5.1 |
186.9 |
0.6 |
2.6 |
|
Маңғыстау облысы |
409.4 |
3.6 |
13.6 |
371.2 |
3.5 |
13.4 |
206.7 |
1.7 |
7.0 |
|
Павлодар облысы |
477.3 |
5.2 |
11.7 |
439.8 |
4.9 |
10.6 |
260.3 |
1.6 |
7.2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
222.2 |
1.4 |
4.0 |
208.9 |
1.3 |
3.9 |
127.9 |
0.4 |
2.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
671.4 |
4.7 |
13.4 |
628.8 |
4.5 |
13.2 |
357.9 |
1.2 |
8.7 |
|
Алматы қаласы |
1 614.8 |
1 373.2 |
32.2 |
1 464.7 |
1 240.7 |
24.6 |
696.3 |
256.1 |
13.8 |
|
Астана қаласы |
688.2 |
14.5 |
11.6 |
636.8 |
13.9 |
11.3 |
332.7 |
7.6 |
5.0 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.03.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
28 929 |
659 |
8 190 |
12 191 |
1 434 |
|
Ақмола облысы |
667 |
- |
295 |
340 |
61 |
|
Ақтөбе облысы |
1 214 |
9 |
456 |
462 |
88 |
|
Алматы облысы |
674 |
8 |
333 |
214 |
63 |
|
Атырау облысы |
1 426 |
41 |
470 |
559 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 728 |
17 |
668 |
795 |
108 |
|
Жамбыл облысы |
701 |
4 |
289 |
306 |
73 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
929 |
16 |
307 |
373 |
60 |
|
Қарағанды облысы |
1 935 |
20 |
735 |
781 |
141 |
|
Қостанай облысы |
937 |
11 |
336 |
375 |
54 |
|
Қызылорда облысы |
446 |
5 |
232 |
195 |
46 |
|
Маңғыстау облысы |
1 078 |
11 |
413 |
487 |
69 |
|
Павлодар облысы |
1 478 |
13 |
501 |
693 |
88 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
726 |
3 |
243 |
356 |
47 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 143 |
8 |
500 |
443 |
81 |
|
Алматы қаласы |
9 904 |
443 |
1 588 |
3 980 |
270 |
|
Астана қаласы |
3 943 |
50 |
824 |
1 832 |
121 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 167.9 |
8 423.9 |
|
Visa International |
1 409.1 |
6 619.0 |
|
MasterCard Worldwide |
393.7 |
1 367.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
44 326.3 |
235 383.0 |
|
Visa International |
27 995.5 |
185 606.8 |
|
MasterCard Worldwide |
11 040.8 |
34 695.6 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 850.4 |
10 848.9 |
|
Visa International |
2 139.2 |
8 574.1 |
|
MasterCard Worldwide |
534.3 |
1 602.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
52 662.5 |
337 893.5 |
|
Visa International |
34 363.4 |
266 216.8 |
|
MasterCard Worldwide |
13 676.9 |
48 067.4 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
31.5% |
28.8% |
|
Visa International |
51.8% |
29.5% |
|
MasterCard Worldwide |
35.7% |
17.2% |
|
Көлемі |
18.8% |
43.6% |
|
Visa International |
22.7% |
43.4% |
|
MasterCard Worldwide |
23.9% |
38.5% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 411.7 |
43 655.7 |
10 925.9 |
336 423.2 |
|
Ақмола облысы |
25.2 |
704.9 |
396.1 |
10 201.4 |
|
Ақтөбе облысы |
91.0 |
1 717.4 |
597.1 |
17 801.4 |
|
Алматы облысы |
77.8 |
1 201.3 |
472.0 |
14 167.3 |
|
Атырау облысы |
78.6 |
6 324.8 |
550.0 |
18 002.2 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
124.2 |
936.9 |
1 004.5 |
27 417.7 |
|
Жамбыл облысы |
70.0 |
872.8 |
515.9 |
14 591.9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
84.8 |
3 242.7 |
423.5 |
11 425.9 |
|
Қарағанды облысы |
129.0 |
2 081.0 |
1 332.3 |
34 527.3 |
|
Қостанай облысы |
269.5 |
964.6 |
500.2 |
14 010.1 |
|
Қызылорда облысы |
82.4 |
982.0 |
381.6 |
12 510.4 |
|
Маңғыстау облысы |
85.6 |
1 376.4 |
491.1 |
19 975.9 |
|
Павлодар облысы |
92.0 |
912.8 |
573.7 |
16 383.7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
27.7 |
252.5 |
315.3 |
8 300.9 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
45.4 |
1 407.0 |
759.6 |
22 294.5 |
|
Алматы қаласы |
884.5 |
16 434.9 |
1 675.3 |
64 366.6 |
|
Астана қаласы |
244.0 |
4 243.9 |
937.7 |
30 445.8 |
