Долбар ¹101 01/04/2012
2012 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 22 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 96.2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша банктер 10.4 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 9.6 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 19.6% және 19.6% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 83.9%, кредиттік карточкалардың үлесі – 14.5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.5% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы наурызда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 426.7 млрд. теңге болды (2011 жылғы наурыз айымен салыстырғанда өсу 26.1%). 2012 жылғы наурыз транзакциялар саны 15.5 млн. транзакция болды және 2011 жылғы наурыз айымен салыстырғанда 18.2% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 31.5% (3.3 млн. транзакция) және 23.6% (56.1 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 15.0% (12.2 млн. транзакция) және 26.5% (370.6 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 44,7% және 70,7%) және банкоматтар (тиісінше 42,6% және 18,7%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,7% және 89,1%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.04.11 |
01.04.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 712.5 |
10 417.5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 147.0 |
8 583.6 |
|
дебеттік |
6 296.5 |
7 032.8 |
|
кредиттік |
670.2 |
1 448.2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
180.3 |
102.6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 380.5 |
1 417.6 |
|
дебеттік |
1 283.5 |
1 300.4 |
|
кредиттік |
57.5 |
53.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
39.5 |
63.6 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 011.2 |
9 579.9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 572.8 |
7 905.6 |
|
дебеттік |
5 904.5 |
6 505.0 |
|
кредиттік |
501.9 |
1 310.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
166.5 |
89.8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 263.8 |
1 307.0 |
|
дебеттік |
1 176.9 |
1 193.0 |
|
кредиттік |
50.7 |
51.2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
36.2 |
62.9 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 951.5 |
4 937.3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 358.8 |
3 962.9 |
|
дебеттік |
3 106.9 |
3 690.1 |
|
кредиттік |
179.5 |
223.1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
72.5 |
49.7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
509.1 |
747.0 |
|
дебеттік |
479.3 |
680.3 |
|
кредиттік |
21.9 |
28.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
7.9 |
38.2 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
25 971 |
29 422 |
|
сауда кәсіпорындарында |
21 184 |
24 506 |
|
банктерде |
4 787 |
4 916 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
672 |
453 |
|
сауда кәсіпорындарында |
397 |
224 |
|
банктерде |
275 |
229 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 622 |
8 203 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
6 017 |
7 294 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 605 |
909 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 044 |
12 194 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 128 |
1 445 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 737.2 |
1 513.8 |
166.6 |
8 053.0 |
1 373.6 |
153.2 |
4 590.3 |
258.8 |
88.1 |
|
Ақмола облысы |
290.4 |
2.2 |
6.6 |
273.0 |
2.1 |
6.5 |
179.3 |
0.7 |
3.7 |
|
Ақтөбе облысы |
512.4 |
4.0 |
5.0 |
486.1 |
3.9 |
4.9 |
264.7 |
1.4 |
2.3 |
|
Алматы облысы |
363.2 |
3.4 |
12.4 |
339.2 |
3.2 |
12.1 |
211.7 |
0.6 |
7.9 |
|
Атырау облысы |
423.4 |
6.5 |
9.5 |
391.2 |
6.3 |
9.2 |
208.3 |
2.5 |
4.8 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
747.1 |
9.9 |
10.8 |
671.4 |
9.5 |
10.1 |
411.0 |
2.5 |
6.9 |
|
Жамбыл облысы |
363.7 |
1.2 |
3.1 |
343.6 |
1.2 |
3.1 |
230.0 |
0.4 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
317.7 |
3.5 |
5.2 |
292.3 |
3.3 |
5.1 |
162.5 |
1.3 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
856.8 |
9.0 |
16.6 |
781.6 |
8.8 |
15.3 |
475.7 |
2.8 |
9.4 |
|
Қостанай облысы |
383.3 |
2.6 |
3.7 |
363.0 |
2.5 |
3.3 |
225.8 |
0.9 |
1.7 |
|
Қызылорда облысы |
329.7 |
1.9 |
5.3 |
307.7 |
1.8 |
5.1 |
191.8 |
0.6 |
2.7 |
|
Маңғыстау облысы |
408.7 |
3.7 |
14.0 |
371.8 |
3.6 |
13.6 |
211.0 |
1.6 |
7.3 |
|
Павлодар облысы |
483.2 |
5.3 |
11.8 |
442.3 |
5.0 |
10.7 |
259.6 |
1.6 |
7.3 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
223.8 |
1.4 |
4.0 |
210.4 |
1.3 |
3.8 |
130.6 |
0.4 |
2.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
678.0 |
4.9 |
13.8 |
634.5 |
4.7 |
13.5 |
369.3 |
1.3 |
8.9 |
|
Алматы қаласы |
1 657.9 |
1 438.8 |
33.0 |
1 500.8 |
1 301.7 |
25.6 |
725.4 |
233.2 |
13.8 |
|
Астана қаласы |
697.9 |
15.5 |
11.8 |
644.2 |
14.8 |
11.4 |
333.5 |
7.0 |
5.2 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
29 422 |
453 |
8 203 |
12 194 |
1 445 |
|
Ақмола облысы |
676 |
- |
296 |
334 |
61 |
|
Ақтөбе облысы |
1 275 |
9 |
456 |
463 |
89 |
|
Алматы облысы |
691 |
8 |
334 |
209 |
63 |
|
Атырау облысы |
1 463 |
41 |
471 |
563 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 751 |
17 |
670 |
780 |
110 |
|
Жамбыл облысы |
686 |
4 |
290 |
291 |
73 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
935 |
16 |
308 |
370 |
63 |
|
Қарағанды облысы |
1 946 |
20 |
737 |
753 |
144 |
|
Қостанай облысы |
981 |
11 |
337 |
376 |
54 |
|
Қызылорда облысы |
450 |
5 |
232 |
195 |
45 |
|
Маңғыстау облысы |
1 105 |
11 |
414 |
487 |
69 |
|
Павлодар облысы |
1 486 |
13 |
501 |
685 |
88 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
729 |
2 |
248 |
348 |
50 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 176 |
8 |
497 |
451 |
81 |
|
Алматы қаласы |
10 062 |
239 |
1 590 |
4 025 |
270 |
|
Астана қаласы |
4 010 |
49 |
822 |
1 864 |
121 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 544.6 |
10 570.7 |
|
Visa International |
1 984.0 |
8 375.7 |
|
MasterCard Worldwide |
433.0 |
1 659.5 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
45 405.0 |
292 985.4 |
|
Visa International |
30 532.4 |
231 706.0 |
|
MasterCard Worldwide |
11 308.0 |
43 042.3 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 347.0 |
12 154.5 |
|
Visa International |
2 541.5 |
9 576.5 |
|
MasterCard Worldwide |
607.2 |
1 811.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
56 118.4 |
370 577.6 |
|
Visa International |
38 173.2 |
291 378.1 |
|
MasterCard Worldwide |
13 173.0 |
52 507.9 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
31.5% |
15.0% |
|
Visa International |
28.1% |
14.3% |
|
MasterCard Worldwide |
40.2% |
9.1% |
|
Көлемі |
23.6% |
26.5% |
|
Visa International |
25.0% |
25.8% |
|
MasterCard Worldwide |
16.5% |
22.0% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 853.2 |
46 811.2 |
12 270.5 |
369 518.9 |
|
Ақмола облысы |
27.9 |
715.0 |
440.8 |
11 295.4 |
|
Ақтөбе облысы |
103.0 |
1 328.9 |
671.3 |
18 880.8 |
|
Алматы облысы |
76.8 |
1 995.2 |
518.8 |
15 541.9 |
|
Атырау облысы |
88.4 |
1 742.2 |
632.3 |
19 778.1 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
150.2 |
1 231.6 |
1 056.7 |
28 585.3 |
|
Жамбыл облысы |
68.7 |
1 243.5 |
508.5 |
14 543.1 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
80.6 |
1 825.5 |
439.2 |
11 643.0 |
|
Қарағанды облысы |
136.2 |
2 330.8 |
1 205.2 |
32 546.0 |
|
Қостанай облысы |
418.5 |
944.9 |
517.2 |
14 083.0 |
|
Қызылорда облысы |
101.0 |
1 255.8 |
434.6 |
14 002.5 |
|
Маңғыстау облысы |
111.8 |
1 600.6 |
609.7 |
23 381.6 |
|
Павлодар облысы |
101.3 |
1 013.3 |
606.3 |
16 998.6 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
33.2 |
2 133.7 |
338.4 |
8 449.0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
64.2 |
1 283.7 |
850.0 |
24 937.3 |
|
Алматы қаласы |
974.5 |
18 279.4 |
2 263.8 |
78 730.5 |
|
Астана қаласы |
316.8 |
7 887.2 |
1 177.7 |
36 122.7 |
