Долбар ¹102 01/05/2012
2012 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 22 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 96.1%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша банктер 10.6 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 9.7 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 20.3% және 21.5% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 83.2%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15.2%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.5% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы cәуірінде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 446.6 млрд. теңге болды (2011 жылғы cәуір айымен салыстырғанда өсу 30.3%). 2012 жылғы cәуір транзакциялар саны 15.3 млн. транзакция болды және 2011 жылғы cәуір айымен салыстырғанда 20.9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 33.7% (3.3 млн. транзакция) және 39.6% (61.9 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 17.8% (12.0 млн. транзакция) және 28.9% (384.7 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 45,0% және 64,7%) және банкоматтар (тиісінше 42,8% және 23,5%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,0% және 88,5%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.05.11 |
01.05.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 782.8 |
10 561.8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 243.8 |
8 704.3 |
|
дебеттік |
6 274.8 |
7 064.4 |
|
кредиттік |
786.0 |
1 536.3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
183.0 |
103.6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 353.7 |
1 420.5 |
|
дебеттік |
1 257.6 |
1 303.3 |
|
кредиттік |
57.2 |
53.6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
39.0 |
63.7 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
7 974.3 |
9 686.5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 569.0 |
7 993.7 |
|
дебеттік |
5 828.3 |
6 528.0 |
|
кредиттік |
571.1 |
1 375.1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
169.6 |
90.5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 230.4 |
1 304.7 |
|
дебеттік |
1 144.6 |
1 191.4 |
|
кредиттік |
50.3 |
50.2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
35.5 |
63.1 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 251.8 |
4 503.7 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 457.3 |
3 591.5 |
|
дебеттік |
3 162.0 |
3 316.4 |
|
кредиттік |
190.6 |
224.7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
104.8 |
50.4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
691.1 |
705.2 |
|
дебеттік |
630.9 |
640.3 |
|
кредиттік |
35.8 |
27.8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
24.4 |
37.1 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
25 987 |
29 509 |
|
сауда кәсіпорындарында |
21 183 |
24 584 |
|
банктерде |
4 804 |
4 925 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
670 |
505 |
|
сауда кәсіпорындарында |
395 |
253 |
|
банктерде |
275 |
252 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 722 |
8 222 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
6 120 |
7 298 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 602 |
924 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 111 |
12 439 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 146 |
1 534 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.05.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 791.5 |
1 602.6 |
167.7 |
8 094.7 |
1 437.8 |
154.0 |
4 156.1 |
259.9 |
87.7 |
|
Ақмола облысы |
288.7 |
2.2 |
6.7 |
272.8 |
2.1 |
6.6 |
161.8 |
0.7 |
3.7 |
|
Ақтөбе облысы |
515.6 |
4.7 |
5.0 |
488.0 |
4.5 |
4.8 |
239.6 |
1.4 |
2.2 |
|
Алматы облысы |
369.6 |
3.9 |
12.6 |
345.3 |
3.7 |
12.3 |
190.1 |
0.6 |
7.9 |
|
Атырау облысы |
424.6 |
6.9 |
9.6 |
392.2 |
6.5 |
9.4 |
192.2 |
2.8 |
4.9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
755.9 |
10.5 |
10.7 |
678.7 |
10.0 |
10.0 |
375.1 |
2.6 |
6.8 |
|
Жамбыл облысы |
364.9 |
1.5 |
3.1 |
344.8 |
1.4 |
3.0 |
194.1 |
0.4 |
2.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
317.0 |
4.1 |
5.1 |
292.1 |
3.9 |
5.0 |
145.8 |
1.3 |
2.2 |
|
Қарағанды облысы |
849.3 |
9.3 |
16.7 |
770.7 |
8.9 |
15.4 |
434.0 |
2.8 |
9.2 |
|
Қостанай облысы |
386.8 |
2.8 |
3.6 |
365.2 |
2.7 |
3.3 |
210.7 |
1.0 |
1.6 |
|
Қызылорда облысы |
333.6 |
2.0 |
5.2 |
308.5 |
1.9 |
5.0 |
168.4 |
0.6 |
2.7 |
|
Маңғыстау облысы |
408.5 |
3.8 |
14.1 |
371.0 |
3.6 |
13.7 |
182.1 |
1.7 |
7.3 |
|
Павлодар облысы |
484.2 |
5.5 |
11.8 |
443.6 |
5.2 |
10.7 |
239.4 |
1.6 |
7.2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
224.3 |
2.0 |
3.9 |
210.6 |
1.9 |
3.8 |
112.3 |
0.4 |
1.9 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
688.4 |
5.5 |
14.0 |
645.7 |
5.2 |
13.7 |
346.6 |
1.3 |
9.0 |
|
Алматы қаласы |
1 677.5 |
1 521.4 |
33.5 |
1 516.5 |
1 360.5 |
25.9 |
660.2 |
232.8 |
13.9 |
|
Астана қаласы |
702.5 |
16.7 |
11.9 |
649.0 |
15.8 |
11.5 |
303.8 |
7.8 |
5.2 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.05.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
29 509 |
505 |
8 222 |
12 439 |
1 534 |
|
Ақмола облысы |
675 |
- |
296 |
341 |
60 |
|
Ақтөбе облысы |
1 270 |
9 |
460 |
472 |
90 |
|
Алматы облысы |
733 |
8 |
334 |
211 |
73 |
|
Атырау облысы |
1 461 |
41 |
470 |
576 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 765 |
17 |
669 |
785 |
123 |
|
Жамбыл облысы |
659 |
4 |
285 |
282 |
73 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
948 |
16 |
308 |
369 |
63 |
|
Қарағанды облысы |
1 959 |
20 |
738 |
772 |
191 |
|
Қостанай облысы |
990 |
11 |
337 |
402 |
54 |
|
Қызылорда облысы |
457 |
5 |
230 |
193 |
45 |
|
Маңғыстау облысы |
1 112 |
11 |
410 |
504 |
71 |
|
Павлодар облысы |
1 478 |
13 |
509 |
678 |
97 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
735 |
2 |
247 |
353 |
50 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 161 |
8 |
496 |
455 |
82 |
|
Алматы қаласы |
10 079 |
293 |
1 611 |
4 149 |
271 |
|
Астана қаласы |
4 027 |
47 |
822 |
1 897 |
127 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 444.1 |
10 208.0 |
|
Visa International |
1 892.3 |
8 071.7 |
|
MasterCard Worldwide |
435.3 |
1 590.8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
44 365.1 |
298 482.5 |
|
Visa International |
29 735.8 |
233 408.9 |
|
MasterCard Worldwide |
10 659.3 |
43 925.3 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 267.6 |
12 025.3 |
|
Visa International |
2 479.3 |
9 426.0 |
|
MasterCard Worldwide |
581.4 |
1 808.9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
61 925.7 |
384 712.4 |
|
Visa International |
42 882.1 |
299 169.5 |
|
MasterCard Worldwide |
14 433.9 |
55 305.8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
33.7% |
17.8% |
|
Visa International |
31.0% |
16.8% |
|
MasterCard Worldwide |
33.6% |
13.7% |
|
Көлемі |
39.6% |
28.9% |
|
Visa International |
44.2% |
28.2% |
|
MasterCard Worldwide |
35.4% |
25.9% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 766.2 |
53 746.9 |
11 957.8 |
380 392.7 |
|
Ақмола облысы |
25.9 |
1 146.5 |
414.9 |
11 196.6 |
|
Ақтөбе облысы |
96.3 |
2 405.0 |
663.0 |
19 917.5 |
|
Алматы облысы |
74.2 |
2 286.9 |
486.5 |
15 376.2 |
|
Атырау облысы |
84.3 |
7 581.8 |
630.8 |
21 197.3 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
142.1 |
1 243.8 |
1 016.5 |
29 138.7 |
|
Жамбыл облысы |
64.1 |
1 324.5 |
479.4 |
14 611.0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
75.5 |
2 485.5 |
433.2 |
12 632.1 |
|
Қарағанды облысы |
129.3 |
2 421.6 |
1 181.4 |
32 942.7 |
|
Қостанай облысы |
441.1 |
1 144.1 |
509.0 |
14 605.3 |
|
Қызылорда облысы |
92.3 |
1 280.7 |
407.5 |
13 571.6 |
|
Маңғыстау облысы |
105.4 |
2 305.1 |
598.4 |
25 348.6 |
|
Павлодар облысы |
96.6 |
1 304.1 |
587.6 |
17 153.7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
30.5 |
370.0 |
321.2 |
8 421.7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
61.3 |
2 386.1 |
816.4 |
25 430.8 |
|
Алматы қаласы |
936.4 |
17 819.8 |
2 249.2 |
81 849.0 |
|
Астана қаласы |
310.8 |
6 241.6 |
1 162.7 |
36 999.8 |
