Долбар ¹105 01/08/2012
2012 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 95.7%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша банктер 11.0 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 10.2 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 23.0% және 22.1% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 83.0%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15.4%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1.4% және 0.2% сәйкес келеді.
2012 жылғы шілдеде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 480.0 млрд. теңге болды (2011 жылғы шілде айымен салыстырғанда өсу 31.1%). 2012 жылғы шілдеде транзакциялар саны 15.8 млн. транзакция болды және 2011 жылғы шілде айымен салыстырғанда 22.7% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 38.9% (3.5 млн. транзакция) және 46.6% (65.0 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 18.8% (12.4 млн. транзакция) және 29.0% (415.1 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 49,2% және 66,0%) және банкоматтар (тиісінше 45,1% және 27,7%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,0% және 88,6%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.08.11 |
01.08.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
8 977.2 |
11 043,4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 415.1 |
9 163,6 |
|
дебеттік |
6 396.3 |
7 415,0 |
|
кредиттік |
915.4 |
1 631,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
103.3 |
117,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 304.7 |
1 382,8 |
|
дебеттік |
1 201.2 |
1 267,1 |
|
кредиттік |
56.7 |
52,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
46.9 |
63,4 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 333.5 |
10 173,0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 866.2 |
8 443,5 |
|
дебеттік |
5 990.9 |
6 835,2 |
|
кредиттік |
778.6 |
1 497,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
96.8 |
111,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 222.3 |
1 281,1 |
|
дебеттік |
1 120.5 |
1 168,9 |
|
кредиттік |
55.4 |
49,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
46.3 |
62,7 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 513.4 |
4 571,4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
2 825.8 |
3 669,3 |
|
дебеттік |
2 574.2 |
3 391,6 |
|
кредиттік |
199.2 |
219,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
52.3 |
58,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
581.6 |
658,8 |
|
дебеттік |
517.8 |
599,8 |
|
кредиттік |
34.1 |
26,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
29.7 |
32,8 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
27 047 |
29 677 |
|
сауда кәсіпорындарында |
22 218 |
24 770 |
|
банктерде |
4 829 |
4 907 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
618 |
222 |
|
сауда кәсіпорындарында |
388 |
98 |
|
банктерде |
230 |
124 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 828 |
8 429 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 011 |
7 441 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
817 |
988 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 422 |
12 547 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 259 |
1 560 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 164,2 |
1 698,4 |
180,9 |
8 438,1 |
1 560,5 |
174,4 |
4 226,3 |
253,8 |
91,3 |
|
Ақмола облысы |
298,6 |
2,2 |
6,7 |
280,5 |
2,1 |
6,6 |
160,9 |
0,7 |
3,7 |
|
Ақтөбе облысы |
534,1 |
4,4 |
4,9 |
506,9 |
4,3 |
4,8 |
239,4 |
1,4 |
2,3 |
|
Алматы облысы |
387,2 |
4,3 |
13,3 |
362,6 |
4,0 |
13,1 |
193,0 |
0,6 |
8,3 |
|
Атырау облысы |
442,9 |
8,0 |
10,0 |
407,9 |
7,6 |
9,8 |
192,2 |
2,6 |
5,2 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
785,9 |
11,9 |
10,6 |
709,4 |
11,4 |
10,0 |
377,0 |
2,4 |
6,5 |
|
Жамбыл облысы |
379,7 |
1,7 |
3,1 |
359,7 |
1,6 |
3,1 |
194,1 |
0,4 |
2,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
333,2 |
5,0 |
4,9 |
305,5 |
4,8 |
4,7 |
150,0 |
1,3 |
2,1 |
|
Қарағанды облысы |
871,9 |
10,1 |
16,5 |
794,8 |
9,8 |
15,4 |
445,3 |
2,7 |
8,9 |
|
Қостанай облысы |
400,6 |
3,1 |
3,8 |
380,3 |
3,1 |
3,7 |
214,3 |
1,0 |
1,6 |
|
Қызылорда облысы |
341,9 |
1,4 |
5,2 |
318,4 |
1,3 |
5,1 |
167,0 |
0,6 |
2,7 |
|
Маңғыстау облысы |
420,0 |
5,8 |
14,2 |
383,0 |
5,6 |
14,0 |
188,3 |
1,6 |
7,3 |
|
Павлодар облысы |
503,8 |
6,0 |
12,2 |
461,1 |
5,7 |
12,0 |
247,7 |
1,7 |
7,0 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
232,6 |
2,2 |
3,9 |
218,7 |
2,1 |
3,7 |
112,9 |
0,4 |
1,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
732,5 |
6,8 |
14,6 |
688,3 |
6,5 |
14,4 |
352,1 |
1,3 |
8,9 |
|
Алматы қаласы |
1 769,4 |
1 607,5 |
44,7 |
1 588,0 |
1 473,8 |
42,1 |
678,6 |
227,4 |
17,6 |
|
Астана қаласы |
729,7 |
17,8 |
12,3 |
673,0 |
16,9 |
12,0 |
313,6 |
7,6 |
5,4 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
29 677 |
222 |
8 429 |
12 547 |
1 560 |
|
Ақмола облысы |
699 |
- |
300 |
354 |
59 |
|
Ақтөбе облысы |
1 292 |
5 |
474 |
473 |
90 |
|
Алматы облысы |
734 |
3 |
344 |
214 |
78 |
|
Атырау облысы |
1 491 |
8 |
481 |
573 |
64 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 753 |
17 |
693 |
759 |
124 |
|
Жамбыл облысы |
640 |
4 |
295 |
288 |
77 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
976 |
5 |
315 |
376 |
66 |
|
Қарағанды облысы |
1 916 |
11 |
755 |
754 |
195 |
|
Қостанай облысы |
1 005 |
6 |
355 |
401 |
58 |
|
Қызылорда облысы |
460 |
3 |
241 |
191 |
47 |
|
Маңғыстау облысы |
1 160 |
5 |
419 |
507 |
73 |
|
Павлодар облысы |
1 510 |
6 |
523 |
683 |
97 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
763 |
2 |
257 |
353 |
51 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 127 |
6 |
505 |
433 |
90 |
|
Алматы қаласы |
10 058 |
126 |
1 628 |
4 222 |
262 |
|
Астана қаласы |
4 093 |
15 |
844 |
1 966 |
129 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 486.2 |
10 401.8 |
|
Visa International |
1 865.4 |
8 199.8 |
|
MasterCard Worldwide |
441.7 |
1 553.2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
44 309.0 |
321 708.8 |
|
Visa International |
29 456.4 |
251 135.9 |
|
MasterCard Worldwide |
10 240.3 |
45 117.1 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 452,8 |
12 357,2 |
|
Visa International |
2 625,2 |
9 748,2 |
|
MasterCard Worldwide |
624,1 |
1 739,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
64 964,6 |
415 067,6 |
|
Visa International |
47 232,2 |
323 982,3 |
|
MasterCard Worldwide |
10 201,6 |
57 008,2 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
38,9% |
18,8% |
|
Visa International |
40,7% |
18,9% |
|
MasterCard Worldwide |
41,3% |
12,0% |
|
Көлемі |
46,6% |
29,0% |
|
Visa International |
60,3% |
29,0% |
|
MasterCard Worldwide |
-0,4% |
26,4% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын American Express International, Visa International және MasterCard Worldwide карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 856,9 |
51 431,0 |
12 303,6 |
412 121,4 |
|
Ақмола облысы |
32,4 |
1 323,4 |
457,9 |
12 547,4 |
|
Ақтөбе облысы |
101,2 |
2 600,6 |
684,7 |
22 099,4 |
|
Алматы облысы |
80,0 |
3 198,6 |
536,3 |
17 024,7 |
|
Атырау облысы |
82,5 |
2 463,2 |
632,2 |
21 933,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
145,9 |
1 354,1 |
1 071,6 |
31 933,8 |
|
Жамбыл облысы |
59,6 |
1 208,2 |
509,6 |
15 888,8 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
75,1 |
1 582,1 |
449,9 |
13 445,5 |
|
Қарағанды облысы |
129,6 |
1 548,6 |
1 225,2 |
36 294,2 |
|
Қостанай облысы |
450,5 |
1 255,1 |
537,5 |
16 055,0 |
|
Қызылорда облысы |
91,5 |
1 432,6 |
419,5 |
14 610,2 |
|
Маңғыстау облысы |
100,6 |
3 930,8 |
596,8 |
25 633,1 |
|
Павлодар облысы |
103,3 |
1 586,8 |
636,2 |
18 915,1 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
33,7 |
439,8 |
358,0 |
9 637,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
61,9 |
2 949,8 |
826,4 |
27 030,0 |
|
Алматы қаласы |
969,4 |
18 319,5 |
2 183,0 |
87 362,8 |
|
Астана қаласы |
339,7 |
6 237,8 |
1 178,8 |
41 710,3 |
