Долбар ¹106 01/09/2012
2012 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі - 95.7%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша банктер 11.4 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 10.4 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 25.1% және 22.4% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 87.1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16.7%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.4% және 0.2% сәйкес келеді.
2012 жылғы тамызында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 484.8 млрд. теңге болды (2011 жылғы тамыз айымен салыстырғанда өсу 38.5%). 2012 жылғы тамызында транзакциялар саны 15.9 млн. транзакция болды және 2011 жылғы тамыз айымен салыстырғанда 28.9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 31.3% (3.4 млн. транзакция) және 28.8% (66.7 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 28.2% (12.5 млн. транзакция) және 40.2% (418.1 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 47,1% және 65,7%) және банкоматтар (тиісінше 39,8% және 22,8%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,0% және 89,3%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.09.11 |
01.09.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
9 107,8 |
11 392,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 535,4 |
9 492,5 |
|
дебеттік |
6 519,8 |
7 535,1 |
|
кредиттік |
913,8 |
1 835,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
101,8 |
121,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 315,4 |
1 386,4 |
|
дебеттік |
1 208,6 |
1 272,5 |
|
кредиттік |
56,9 |
51,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
50,0 |
62,7 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 456,0 |
10 353,4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
6 984,9 |
8 608,1 |
|
дебеттік |
6 085,0 |
6 922,5 |
|
кредиттік |
804,5 |
1 570,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
95,3 |
115,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 226,5 |
1 277,9 |
|
дебеттік |
1 121,5 |
1 167,6 |
|
кредиттік |
55,6 |
48,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
49,4 |
62,0 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 730,8 |
5 800,4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 011,4 |
4 686,6 |
|
дебеттік |
2 763,2 |
4 380,4 |
|
кредиттік |
196,9 |
236,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
51,3 |
69,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
602,4 |
752,2 |
|
дебеттік |
537,9 |
694,8 |
|
кредиттік |
33,0 |
25,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
31,5 |
31,7 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
27 409 |
30 420 |
|
сауда кәсіпорындарында |
22 554 |
25 368 |
|
банктерде |
4 855 |
5 052 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
615 |
222 |
|
сауда кәсіпорындарында |
387 |
98 |
|
банктерде |
228 |
124 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 873 |
8 458 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 043 |
7 457 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
830 |
1 001 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 491 |
12 794 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 263 |
1 567 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.12. |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны(мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны(мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 309,5 |
1 898,3 |
184,7 |
8 546,0 |
1 629,2 |
178,1 |
5 429,3 |
269,5 |
101,6 |
|
Ақмола облысы |
303,2 |
2,2 |
6,7 |
284,6 |
2,0 |
6,6 |
212,6 |
0,7 |
3,8 |
|
Ақтөбе облысы |
539,1 |
4,4 |
5,0 |
509,2 |
4,3 |
4,9 |
305,8 |
1,5 |
2,3 |
|
Алматы облысы |
395,4 |
4,3 |
13,5 |
369,5 |
4,0 |
13,3 |
259,5 |
0,6 |
8,5 |
|
Атырау облысы |
449,2 |
8,0 |
10,3 |
413,3 |
7,6 |
10,0 |
239,0 |
2,6 |
5,3 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
798,4 |
11,7 |
10,6 |
716,8 |
11,1 |
10,0 |
468,3 |
2,5 |
6,6 |
|
Жамбыл облысы |
386,0 |
1,6 |
3,1 |
363,2 |
1,6 |
3,1 |
277,3 |
0,4 |
2,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
339,1 |
5,0 |
4,8 |
309,8 |
4,8 |
4,7 |
196,0 |
1,4 |
2,1 |
|
Қарағанды облысы |
882,4 |
9,8 |
16,6 |
800,8 |
9,5 |
15,4 |
547,3 |
2,6 |
9,0 |
|
Қостанай облысы |
408,4 |
3,1 |
3,8 |
386,5 |
3,0 |
3,8 |
263,6 |
1,0 |
1,7 |
|
Қызылорда облысы |
347,1 |
1,4 |
5,2 |
321,3 |
1,3 |
5,1 |
230,1 |
0,6 |
2,7 |
|
Маңғыстау облысы |
421,3 |
5,7 |
14,4 |
384,2 |
5,5 |
14,2 |
245,0 |
1,6 |
7,5 |
|
Павлодар облысы |
511,3 |
5,7 |
12,2 |
466,0 |
5,4 |
12,0 |
314,7 |
1,8 |
7,7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
236,0 |
2,2 |
3,8 |
221,8 |
2,0 |
3,7 |
157,0 |
0,4 |
1,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
744,7 |
6,4 |
14,8 |
698,5 |
6,2 |
14,6 |
449,7 |
1,3 |
9,2 |
|
Алматы қаласы |
1 803,3 |
1 809,1 |
47,4 |
1 615,5 |
1 544,1 |
44,8 |
870,5 |
242,7 |
25,7 |
|
Астана қаласы |
744,7 |
17,6 |
12,4 |
685,1 |
16,8 |
12,1 |
393,0 |
7,8 |
5,8 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.12. |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскіле-рінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
30 420 |
222 |
8 458 |
12 794 |
1 567 |
|
Ақмола облысы |
713 |
- |
299 |
368 |
53 |
|
Ақтөбе облысы |
1 349 |
5 |
469 |
472 |
91 |
|
Алматы облысы |
738 |
3 |
345 |
222 |
78 |
|
Атырау облысы |
1 500 |
8 |
481 |
601 |
67 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 796 |
17 |
691 |
765 |
126 |
|
Жамбыл облысы |
654 |
4 |
298 |
291 |
77 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 069 |
5 |
318 |
382 |
67 |
|
Қарағанды облысы |
1 960 |
11 |
755 |
766 |
196 |
|
Қостанай облысы |
1 030 |
6 |
355 |
404 |
60 |
|
Қызылорда облысы |
432 |
3 |
240 |
188 |
47 |
|
Маңғыстау облысы |
1 195 |
5 |
421 |
521 |
74 |
|
Павлодар облысы |
1 551 |
6 |
524 |
691 |
98 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
764 |
2 |
258 |
356 |
52 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 149 |
6 |
515 |
437 |
90 |
|
Алматы қаласы |
10 274 |
126 |
1 641 |
4 312 |
260 |
|
Астана қаласы |
4 246 |
15 |
848 |
2 018 |
131 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 616.0 |
9 722.2 |
|
Visa International |
2 010.7 |
7 925.9 |
|
MasterCard Worldwide |
433.9 |
1 219.0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
51 806.4 |
298 288.3 |
|
Visa International |
35 603.5 |
240 478.6 |
|
MasterCard Worldwide |
11 609.8 |
34 421.6 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 434,8 |
12 466,4 |
|
Visa International |
2 620,5 |
9 847,6 |
|
MasterCard Worldwide |
605,1 |
1 722,1 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
66 703,2 |
418 111,6 |
|
Visa International |
50 400,3 |
327 845,3 |
|
MasterCard Worldwide |
9 610,4 |
56 135,9 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
31,3% |
28,2% |
|
Visa International |
30,3% |
24,2% |
|
MasterCard Worldwide |
39,5% |
41,3% |
|
Көлемі |
28,8% |
40,2% |
|
Visa International |
41,6% |
36,3% |
|
MasterCard Worldwide |
-17,2% |
63,1% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы(млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 883,7 |
54 236,3 |
12 452,0 |
415 172,8 |
|
Ақмола облысы |
32,1 |
1 401,1 |
458,4 |
12 619,8 |
|
Ақтөбе облысы |
101,7 |
2 739,3 |
688,9 |
21 297,5 |
|
Алматы облысы |
80,7 |
3 379,0 |
557,9 |
17 792,2 |
|
Атырау облысы |
85,0 |
2 587,8 |
666,2 |
22 518,7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
146,8 |
1 425,5 |
1 069,0 |
31 920,1 |
|
Жамбыл облысы |
61,4 |
1 271,6 |
519,7 |
16 026,1 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
76,4 |
1 735,3 |
462,6 |
13 600,7 |
|
Қарағанды облысы |
130,9 |
1 947,7 |
1 224,0 |
37 183,2 |
|
Қостанай облысы |
450,7 |
1 374,2 |
546,2 |
16 425,4 |
|
Қызылорда облысы |
93,1 |
1 787,5 |
435,7 |
15 195,0 |
|
Маңғыстау облысы |
107,9 |
3 551,5 |
625,9 |
25 335,7 |
|
Павлодар облысы |
100,4 |
2 146,5 |
656,0 |
19 923,0 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
32,0 |
513,2 |
351,7 |
9 361,5 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
62,4 |
2 929,0 |
860,3 |
27 483,6 |
|
Алматы қаласы |
986,7 |
19 241,5 |
2 168,6 |
87 501,8 |
|
Астана қаласы |
335,4 |
6 205,7 |
1 160,9 |
40 988,8 |
