Долбар ¹107 01/10/2012
2012 жылғы 1 қазанындағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,6%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 қазанындағы жағдай бойынша банктер 11,5 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 10,6 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 24,2% және 22,9% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 82,0%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16,3%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,4% және 0,3% сәйкес келеді.
2012 жылғы қыркүйегінде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 455,4 млрд. теңге болды (2011 жылғы қыркүйек айымен салыстырғанда өсу 16,7%). 2012 жылғы қыркүйек транзакциялар саны 15,1 млн. транзакция болды және 2011 жылғы қыркүйек айымен салыстырғанда 12,3% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 28,5% (3,3 млн. транзакция) және 26,0% (66,2 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 8,5% (11,8 млн. транзакция) және 15,3% (389,2 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 46,0% және 65,7%) және банкоматтар (тиісінше 40,4% және 22,8%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,0% және 88,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.10.11 |
01.10.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
9 263,4 |
11 509,0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 685,1 |
9 586,4 |
|
дебеттік |
6 670,8 |
7 635,2 |
|
кредиттік |
913,7 |
1 814,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
100,6 |
136,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 319,9 |
1 391,2 |
|
дебеттік |
1 210,4 |
1 280,4 |
|
кредиттік |
57,3 |
49,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
52,2 |
60,8 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 603,1 |
10 573,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 126,4 |
8 806,9 |
|
дебеттік |
6 218,2 |
7 031,5 |
|
кредиттік |
814,3 |
1 644,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
93,9 |
131,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 230,6 |
1 281,2 |
|
дебеттік |
1 123,0 |
1 174,2 |
|
кредиттік |
56,0 |
46,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
51,6 |
60,2 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
3 960,1 |
5 896,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 207,5 |
4 760,6 |
|
дебеттік |
2 973,8 |
4 455,8 |
|
кредиттік |
183,4 |
227,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
50,2 |
77,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
625,6 |
754,0 |
|
дебеттік |
558,9 |
699,1 |
|
кредиттік |
34,1 |
24,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
32,6 |
30,2 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
27 579 |
31 780 |
|
сауда кәсіпорындарында |
22 775 |
25 964 |
|
банктерде |
4 804 |
5 816 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
616 |
206 |
|
сауда кәсіпорындарында |
386 |
82 |
|
банктерде |
230 |
124 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 920 |
8 514 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 072 |
7 507 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
848 |
1 007 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 657 |
12 926 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 275 |
1 605 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.10.12. |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 435,3 |
1 875,6 |
198,1 |
8 679,6 |
1 702,3 |
191,7 |
5 529,2 |
259,5 |
107,9 |
|
Ақмола облысы |
308,5 |
2,2 |
6,7 |
288,4 |
2,0 |
6,6 |
215,9 |
0,7 |
3,8 |
|
Ақтөбе облысы |
545,1 |
4,4 |
5,0 |
515,2 |
4,3 |
4,8 |
310,0 |
1,5 |
2,3 |
|
Алматы облысы |
400,6 |
4,4 |
13,6 |
376,0 |
4,1 |
13,4 |
264,2 |
0,6 |
8,6 |
|
Атырау облысы |
453,4 |
7,9 |
10,3 |
417,2 |
7,4 |
10,1 |
243,7 |
2,6 |
5,3 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
809,7 |
11,3 |
10,5 |
728,7 |
10,7 |
9,9 |
477,2 |
2,4 |
6,5 |
|
Жамбыл облысы |
390,1 |
2,7 |
3,1 |
366,9 |
2,6 |
3,1 |
281,0 |
0,4 |
2,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
345,8 |
4,9 |
4,7 |
315,3 |
4,7 |
4,6 |
200,8 |
1,3 |
2,1 |
|
Қарағанды облысы |
891,5 |
9,3 |
16,5 |
811,5 |
8,9 |
15,4 |
553,5 |
2,6 |
9,1 |
|
Қостанай облысы |
416,3 |
3,0 |
3,9 |
393,7 |
2,9 |
3,8 |
270,4 |
1,0 |
1,8 |
|
Қызылорда облысы |
350,8 |
1,4 |
5,1 |
324,4 |
1,3 |
5,0 |
232,4 |
0,6 |
2,7 |
|
Маңғыстау облысы |
424,3 |
5,6 |
14,5 |
387,1 |
5,4 |
14,2 |
248,9 |
1,6 |
7,6 |
|
Павлодар облысы |
517,8 |
5,6 |
12,1 |
473,7 |
5,3 |
11,9 |
319,3 |
1,8 |
7,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
240,2 |
2,2 |
3,8 |
224,8 |
2,0 |
3,7 |
160,0 |
0,4 |
1,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
757,9 |
6,4 |
14,9 |
712,0 |
6,1 |
14,8 |
465,3 |
1,2 |
9,2 |
|
Алматы қаласы |
1 825,5 |
1 787,2 |
60,5 |
1 645,7 |
1 618,1 |
57,8 |
886,5 |
232,9 |
31,5 |
|
Астана қаласы |
758,0 |
17,4 |
12,8 |
699,0 |
16,5 |
12,5 |
400,1 |
7,7 |
5,8 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.10.12. |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер cаны (дана)
|
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіп-орындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
31 780 |
206 |
8 514 |
12 926 |
1 605 |
|
Ақмола облысы |
779 |
- |
300 |
362 |
53 |
|
Ақтөбе облысы |
1 402 |
5 |
471 |
459 |
91 |
|
Алматы облысы |
801 |
3 |
348 |
221 |
79 |
|
Атырау облысы |
1 528 |
8 |
480 |
581 |
69 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 825 |
17 |
695 |
758 |
126 |
|
Жамбыл облысы |
656 |
4 |
302 |
286 |
77 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 069 |
5 |
320 |
379 |
67 |
|
Қарағанды облысы |
2 154 |
11 |
756 |
749 |
196 |
|
Қостанай облысы |
1 109 |
6 |
356 |
413 |
60 |
|
Қызылорда облысы |
450 |
3 |
240 |
183 |
47 |
|
Маңғыстау облысы |
1 217 |
5 |
424 |
525 |
77 |
|
Павлодар облысы |
1 554 |
6 |
524 |
700 |
98 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
822 |
2 |
258 |
352 |
53 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 323 |
6 |
523 |
432 |
90 |
|
Алматы қаласы |
10 760 |
110 |
1 657 |
4 487 |
286 |
|
Астана қаласы |
4 331 |
15 |
860 |
2 039 |
136 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қыркүйек |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 593,8 |
10 854,3 |
|
Visa International |
2 016,4 |
8 827,1 |
|
MasterCard Worldwide |
424,6 |
1 404,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
52 530,8 |
337 675,5 |
|
Visa International |
36 551,1 |
268 960,3 |
|
MasterCard Worldwide |
11 252,2 |
42 110,6 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 332,8 |
11 771,6 |
|
Visa International |
2 545,3 |
9 287,1 |
|
MasterCard Worldwide |
580,5 |
1 599,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
66 164,4 |
389 224,2 |
|
Visa International |
50 862,9 |
303 680,6 |
|
MasterCard Worldwide |
9 481,9 |
52 454,8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
28,5% |
8,5% |
|
Visa International |
26,2% |
5,2% |
|
MasterCard Worldwide |
36,7% |
13,9% |
|
Көлемі |
26,0% |
15,3% |
|
Visa International |
39,2% |
12,9% |
|
MasterCard Worldwide |
-15,7% |
24,6% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қыркүйек |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
2 808,5 |
55 180,2 |
11 693,4 |
384 897,1 |
|
Ақмола облысы |
30,3 |
1 143,0 |
401,5 |
11 496,2 |
|
Ақтөбе облысы |
100,8 |
2 589,6 |
654,0 |
19 763,4 |
|
Алматы облысы |
75,6 |
3 703,0 |
497,6 |
15 940,6 |
|
Атырау облысы |
83,4 |
2 914,0 |
624,9 |
21 908,4 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
138,9 |
1 270,3 |
990,1 |
29 261,2 |
|
Жамбыл облысы |
58,8 |
1 602,0 |
466,8 |
14 279,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
73,7 |
2 176,5 |
435,4 |
13 215,7 |
|
Қарағанды облысы |
130,7 |
2 388,1 |
1 148,0 |
34 594,7 |
|
Қостанай облысы |
416,7 |
1 158,1 |
499,0 |
15 196,4 |
|
Қызылорда облысы |
94,9 |
1 511,7 |
408,6 |
14 022,0 |
|
Маңғыстау облысы |
103,8 |
2 496,7 |
555,5 |
22 773,3 |
|
Павлодар облысы |
92,7 |
2 638,7 |
588,0 |
18 087,3 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
30,4 |
431,0 |
314,2 |
8 357,0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
61,6 |
3 110,9 |
820,6 |
25 828,5 |
|
Алматы қаласы |
988,7 |
19 602,4 |
2 172,6 |
81 979,9 |
|
Астана қаласы |
327,4 |
6 444,3 |
1 116,5 |
38 193,2 |
