Долбар ¹108 01/11/2012
2012 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,5%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша банктер 11,8 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 10,7 млн. адам болды (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 25,5% және 23,5% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 81,3%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16,5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,4% және 0,7% сәйкес келеді.
2012 жылғы қазанында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 497,2 млрд. теңге болды (2011 жылғы қазан айымен салыстырғанда өсу 25,9%). 2012 жылы қазандағы транзакциялар саны 16,8 млн. транзакция болды және 2011 жылғы қазан айымен салыстырғанда 20,8% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 44,4% (3,9 млн. транзакция) және 43,0% (75,0 млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 15,2% (12,9 млн. транзакция) және 23,2% (422,2 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 45,6% және 64,8%) және банкоматтар (тиісінше 39,5% және 23,4%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,8% және 88,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
на 01.11.11 |
на 01.11.12 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
9 367,0 |
11 753,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 797,8 |
9 795,2 |
|
дебеттік |
6 794,7 |
7 723,4 |
|
кредиттік |
904,3 |
1 884,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
98,8 |
187,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 301,8 |
1 403,5 |
|
дебеттік |
1 188,5 |
1 293,6 |
|
кредиттік |
57,8 |
49,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
55,6 |
60,7 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
8 703,0 |
10 748,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 239,4 |
8 948,9 |
|
дебеттік |
6 336,5 |
7 089,7 |
|
кредиттік |
810,8 |
1 714,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
92,1 |
145,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 210,2 |
1 292,5 |
|
дебеттік |
1 098,8 |
1 185,7 |
|
кредиттік |
56,4 |
46,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
55,0 |
60,1 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 254,5 |
5 642,4 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 475,7 |
4 550,0 |
|
дебеттік |
3 250,0 |
4 179,2 |
|
кредиттік |
176,5 |
244,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
49,2 |
126,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
640,1 |
731,8 |
|
дебеттік |
570,8 |
678,5 |
|
кредиттік |
34,7 |
24,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
34,6 |
28,9 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
27 984 |
31 631 |
|
сауда кәсіпорындарында |
23 152 |
25 650 |
|
банктерде |
4 832 |
5 981 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
617 |
206 |
|
сауда кәсіпорындарында |
388 |
82 |
|
банктерде |
229 |
124 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
7 974 |
8 571 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 113 |
7 354 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
861 |
1 217 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
11 832 |
13 176 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 373 |
1 619 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.11.12 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 559,7 |
1 944,9 |
248,7 |
8 770,5 |
1 772,0 |
205,6 |
5 210,4 |
276,1 |
155,8 |
|
Ақмола облысы |
310,9 |
2,2 |
7,0 |
290,8 |
2,0 |
6,7 |
198,8 |
0,7 |
4,1 |
|
Ақтөбе облысы |
550,6 |
4,3 |
5,0 |
518,0 |
4,2 |
4,9 |
288,3 |
1,5 |
2,4 |
|
Алматы облысы |
408,7 |
4,4 |
14,0 |
381,9 |
4,1 |
13,6 |
249,8 |
0,7 |
8,8 |
|
Атырау облысы |
457,5 |
7,8 |
10,7 |
420,0 |
7,4 |
10,3 |
230,2 |
2,6 |
5,6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
819,6 |
11,3 |
11,0 |
735,2 |
10,8 |
10,1 |
448,3 |
2,5 |
6,9 |
|
Жамбыл облысы |
395,0 |
2,0 |
3,3 |
372,0 |
1,9 |
3,1 |
246,2 |
0,4 |
2,1 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
350,3 |
5,0 |
4,7 |
319,7 |
4,8 |
4,5 |
189,5 |
1,3 |
2,1 |
|
Қарағанды облысы |
898,3 |
8,9 |
18,3 |
814,2 |
8,6 |
16,0 |
530,0 |
2,6 |
10,7 |
|
Қостанай облысы |
421,4 |
3,0 |
4,3 |
399,0 |
2,9 |
4,0 |
260,6 |
1,0 |
2,1 |
|
Қызылорда облысы |
354,2 |
1,4 |
5,1 |
328,0 |
1,3 |
5,0 |
212,6 |
0,6 |
2,7 |
|
Маңғыстау облысы |
427,5 |
5,6 |
14,6 |
390,1 |
5,4 |
14,3 |
230,8 |
1,7 |
7,7 |
|
Павлодар облысы |
523,0 |
5,6 |
12,3 |
477,7 |
5,3 |
11,9 |
303,1 |
1,7 |
7,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
244,9 |
2,2 |
4,2 |
227,5 |
2,0 |
3,8 |
143,2 |
0,4 |
2,1 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
772,4 |
6,3 |
15,3 |
724,8 |
6,1 |
15,0 |
454,8 |
1,3 |
9,4 |
|
Алматы қаласы |
1 853,4 |
1 857,6 |
105,2 |
1 664,0 |
1 688,5 |
69,5 |
837,1 |
248,9 |
74,8 |
|
Астана қаласы |
772,1 |
17,3 |
13,6 |
707,7 |
16,6 |
12,9 |
387,2 |
8,1 |
6,5 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.11.12 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
31 631 |
206 |
8 571 |
13 176 |
1 619 |
|
Ақмола облысы |
769 |
- |
297 |
365 |
53 |
|
Ақтөбе облысы |
1 331 |
5 |
472 |
454 |
96 |
|
Алматы облысы |
846 |
3 |
368 |
237 |
79 |
|
Атырау облысы |
1 548 |
8 |
488 |
586 |
67 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 955 |
17 |
693 |
776 |
127 |
|
Жамбыл облысы |
644 |
4 |
309 |
286 |
77 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 086 |
5 |
321 |
379 |
67 |
|
Қарағанды облысы |
2 213 |
11 |
756 |
767 |
197 |
|
Қостанай облысы |
1 120 |
6 |
355 |
423 |
63 |
|
Қызылорда облысы |
455 |
3 |
239 |
187 |
48 |
|
Маңғыстау облысы |
1 226 |
5 |
433 |
534 |
76 |
|
Павлодар облысы |
1 570 |
6 |
525 |
708 |
98 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
835 |
2 |
264 |
368 |
54 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 358 |
6 |
525 |
444 |
92 |
|
Алматы қаласы |
10 329 |
110 |
1 652 |
4 583 |
287 |
|
Астана қаласы |
4 346 |
15 |
874 |
2 079 |
138 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қазан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2011 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 689,6 |
11 209,5 |
|
Visa International |
2 089,8 |
9 003,7 |
|
MasterCard Worldwide |
436,2 |
1 531,0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
52 419,1 |
342 629,7 |
|
Visa International |
36 064,8 |
271 796,9 |
|
MasterCard Worldwide |
11 704,4 |
44 197,0 |
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 882,5 |
12 911,6 |
|
Visa International |
3 004,8 |
10 231,5 |
|
MasterCard Worldwide |
645,4 |
1 702,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
74 973,4 |
422 196,9 |
|
Visa International |
56 488,7 |
331 395,6 |
|
MasterCard Worldwide |
10 381,5 |
54 100,2 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
44,4% |
15,2% |
|
Visa International |
43,8% |
13,6% |
|
MasterCard Worldwide |
48,0% |
11,2% |
|
Көлемі |
43,0% |
23,2% |
|
Visa International |
56,6% |
21,9% |
|
MasterCard Worldwide |
-11,3% |
22,4% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қазан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 174,3 |
62 202,4 |
12 775,5 |
417 918,9 |
|
Ақмола облысы |
34,7 |
1 154,8 |
442,9 |
12 414,0 |
|
Ақтөбе облысы |
113,4 |
3 717,0 |
699,9 |
21 083,5 |
|
Алматы облысы |
88,5 |
3 752,7 |
554,3 |
17 914,6 |
|
Атырау облысы |
94,0 |
3 255,4 |
649,5 |
22 031,2 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
155,2 |
1 459,0 |
1 061,8 |
31 371,9 |
|
Жамбыл облысы |
72,9 |
2 050,5 |
543,5 |
16 705,7 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
84,0 |
1 957,5 |
472,6 |
13 647,5 |
|
Қарағанды облысы |
147,2 |
3 185,5 |
1 235,7 |
36 730,8 |
|
Қостанай облысы |
490,5 |
1 194,2 |
561,7 |
16 464,2 |
|
Қызылорда облысы |
108,9 |
2 350,7 |
444,5 |
15 372,3 |
|
Маңғыстау облысы |
118,2 |
2 732,1 |
606,2 |
25 621,3 |
|
Павлодар облысы |
106,2 |
3 331,9 |
646,2 |
19 705,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
34,8 |
484,8 |
351,5 |
9 255,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
73,4 |
3 600,6 |
892,5 |
28 436,3 |
|
Алматы қаласы |
1 094,9 |
21 088,3 |
2 370,2 |
89 475,4 |
|
Астана қаласы |
357,4 |
6 887,3 |
1 242,5 |
41 688,8 |
