Долбар ¹111 01/02/2013
2013 жылғы 1 ақпанындағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,4%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2013 жылғы 1 ақпанындағы жағдай бойынша банктер 12,4 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 11,3 млн. адам болды (2012 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 25,2% және 22,7% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 79,2%, кредиттік карточкалардың үлесі – 18,4%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,3% және 1,1% сәйкес келеді.
2013 жылғы қаңтарда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 419,8 млрд. теңге болды (2012 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда өсу 21,4%). 2013 жылғы қаңтар транзакциялар саны 14,2 млн. транзакция болды және 2012 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 17,9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 44,8% (транзакциялардың саны 3,8 млн. транзакция болды) және 36,4% (транзакциялардың көлемі 65,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 10,5% (транзакциялардың саны 10,5 млн. транзакция болды) және 19,0% (транзакциялардың көлемі 354,6 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 49,1% және 66,7%) және банкоматтар (тиісінше 33,3% және 20,8%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,6% және 87,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
на 01.02.12 |
на 01.02.13 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
9 931,2 |
12 432,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
8 212,8 |
10 326,3 |
|
дебеттік |
6 944,9 |
7 859,4 |
|
кредиттік |
1 167,7 |
2 225,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
100,2 |
241,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 374,6 |
1 502,5 |
|
дебеттік |
1 254,7 |
1 395,3 |
|
кредиттік |
58,3 |
50,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
61,6 |
57,1 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
9 185,5 |
11 272,8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 598,6 |
9 330,8 |
|
дебеттік |
6 424,2 |
7 188,2 |
|
кредиттік |
1 086,3 |
1 978,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
88,1 |
164,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 258,3 |
1 382,7 |
|
дебеттік |
1 140,8 |
1 278,7 |
|
кредиттік |
56,5 |
47,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
61,0 |
56,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 562,3 |
5 258,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 691,8 |
4 182,2 |
|
дебеттік |
3 461,5 |
3 768,1 |
|
кредиттік |
183,8 |
264,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
46,5 |
149,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
688,9 |
713,4 |
|
дебеттік |
614,9 |
663,5 |
|
кредиттік |
36,5 |
24,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
37,5 |
25,5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
28 739 |
34 478 |
|
сауда кәсіпорындарында |
23 799 |
28 441 |
|
банктерде |
4 940 |
6 037 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
661 |
202 |
|
сауда кәсіпорындарында |
408 |
82 |
|
банктерде |
253 |
120 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 132 |
8 629 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 209 |
7 594 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
923 |
1 035 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
12 205 |
14 863 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 425 |
1 688 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.02.13 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
9 846,0 |
2 287,1 |
298,9 |
9 014,6 |
2 037,3 |
221,0 |
4 786,6 |
296,3 |
175,4 |
|
Ақмола облысы |
316,2 |
2,1 |
7,7 |
295,5 |
1,9 |
7,0 |
183,3 |
0,6 |
4,7 |
|
Ақтөбе облысы |
557,1 |
4,3 |
5,2 |
520,8 |
4,2 |
4,9 |
264,4 |
1,5 |
2,6 |
|
Алматы облысы |
420,7 |
4,5 |
14,7 |
392,8 |
4,2 |
14,2 |
224,2 |
0,7 |
9,2 |
|
Атырау облысы |
481,5 |
7,7 |
11,3 |
442,3 |
7,4 |
10,9 |
220,1 |
2,5 |
5,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
836,4 |
11,3 |
12,7 |
751,1 |
10,8 |
10,8 |
423,4 |
2,4 |
8,3 |
|
Жамбыл облысы |
410,1 |
2,1 |
3,7 |
381,7 |
2,0 |
3,3 |
232,4 |
0,5 |
2,4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
359,3 |
5,0 |
4,8 |
326,0 |
4,8 |
4,6 |
166,3 |
1,3 |
2,3 |
|
Қарағанды облысы |
902,8 |
8,7 |
22,9 |
822,0 |
8,4 |
17,7 |
477,8 |
2,4 |
14,8 |
|
Қостанай облысы |
430,5 |
2,8 |
5,1 |
405,9 |
2,7 |
4,3 |
241,1 |
0,9 |
2,7 |
|
Қызылорда облысы |
363,3 |
1,4 |
5,4 |
334,1 |
1,4 |
5,0 |
191,0 |
0,6 |
3,1 |
|
Маңғыстау облысы |
435,4 |
5,7 |
14,7 |
397,0 |
5,5 |
14,4 |
209,5 |
1,7 |
7,9 |
|
Павлодар облысы |
533,1 |
5,7 |
13,1 |
482,7 |
5,4 |
12,3 |
274,7 |
1,7 |
7,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
249,9 |
2,2 |
5,5 |
230,9 |
2,0 |
4,3 |
133,4 |
0,4 |
3,4 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
809,4 |
6,3 |
15,9 |
754,8 |
6,1 |
15,4 |
404,6 |
1,2 |
9,7 |
|
Алматы қаласы |
1 940,8 |
2 200,7 |
140,5 |
1 743,8 |
1 954,8 |
77,8 |
781,2 |
271,1 |
82,9 |
|
Астана қаласы |
799,7 |
16,4 |
15,8 |
733,2 |
15,7 |
14,2 |
359,3 |
6,9 |
7,7 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.02.13 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
34 478 |
202 |
8 629 |
14 863 |
1 688 |
|
Ақмола облысы |
817 |
- |
303 |
398 |
51 |
|
Ақтөбе облысы |
1 394 |
5 |
477 |
497 |
103 |
|
Алматы облысы |
902 |
3 |
353 |
292 |
81 |
|
Атырау облысы |
1 712 |
7 |
496 |
663 |
70 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 218 |
17 |
694 |
936 |
130 |
|
Жамбыл облысы |
701 |
4 |
307 |
320 |
78 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 190 |
5 |
328 |
440 |
73 |
|
Қарағанды облысы |
2 511 |
11 |
763 |
955 |
199 |
|
Қостанай облысы |
1 353 |
6 |
361 |
531 |
63 |
|
Қызылорда облысы |
491 |
3 |
240 |
210 |
49 |
|
Маңғыстау облысы |
1 324 |
5 |
428 |
605 |
81 |
|
Павлодар облысы |
1 736 |
6 |
520 |
832 |
100 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
889 |
2 |
263 |
399 |
56 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 505 |
6 |
527 |
582 |
102 |
|
Алматы қаласы |
11 096 |
108 |
1 685 |
4 964 |
303 |
|
Астана қаласы |
4 639 |
14 |
884 |
2 239 |
149 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қантар |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 612.4 |
9 468.4 |
|
Visa International |
1 843.6 |
7 528.2 |
|
MasterCard Worldwide |
542.9 |
1 384.8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
47 800.9 |
298 119.2 |
|
Visa International |
31 414.0 |
234 519.0 |
|
MasterCard Worldwide |
11 901.7 |
41 742.0 |
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 781,9 |
10 466,8 |
|
Visa International |
2 865,6 |
8 194,3 |
|
MasterCard Worldwide |
625,9 |
1 414,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
65 185,8 |
354 639,6 |
|
Visa International |
47 889,5 |
276 621,7 |
|
MasterCard Worldwide |
9 494,0 |
47 044,0 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
44,8% |
10,5% |
|
Visa International |
55,4% |
8,8% |
|
MasterCard Worldwide |
15,3% |
2,2% |
|
Көлемі |
36,4% |
19,0% |
|
Visa International |
52,4% |
18,0% |
|
MasterCard Worldwide |
-20,2% |
12,7% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қантар |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 044,4 |
50 218,4 |
10 318,2 |
348 505,2 |
|
Ақмола облысы |
31,5 |
1 037,1 |
346,4 |
9 873,5 |
|
Ақтөбе облысы |
102,4 |
2 637,2 |
576,2 |
18 196,1 |
|
Алматы облысы |
74,4 |
4 592,9 |
437,9 |
13 716,3 |
|
Атырау облысы |
84,9 |
3 276,3 |
527,9 |
18 212,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
127,8 |
1 473,0 |
893,7 |
27 165,3 |
|
Жамбыл облысы |
57,1 |
1 003,2 |
429,9 |
13 388,5 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
68,0 |
1 423,9 |
366,2 |
10 936,9 |
|
Қарағанды облысы |
136,3 |
2 064,3 |
1 017,4 |
31 229,3 |
|
Қостанай облысы |
467,5 |
895,1 |
475,3 |
14 726,3 |
|
Қызылорда облысы |
84,6 |
1 326,6 |
341,1 |
11 825,5 |
|
Маңғыстау облысы |
111,6 |
2 132,7 |
519,7 |
23 593,5 |
|
Павлодар облысы |
87,7 |
1 809,6 |
548,3 |
17 606,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
31,6 |
346,2 |
284,9 |
7 756,9 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
70,1 |
2 303,5 |
726,3 |
22 711,2 |
|
Алматы қаласы |
1 163,4 |
18 355,2 |
1 839,9 |
72 282,4 |
|
Астана қаласы |
345,2 |
5 541,6 |
987,1 |
35 284,0 |
