Долбар ¹112 01/03/2013
2013 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,3%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2013 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша банктер 12,6 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 11,5 млн. адам болды (2012 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 23,2% және 21,4% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 79,2%, кредиттік карточкалардың үлесі – 18,4%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,3% және 1,1% сәйкес келеді.
2013 жылғы ақпанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 468,0 млрд. теңге болды (2012 жылғы ақпан айымен салыстырғанда өсу 19,8%). 2013 жылғы ақпан транзакциялар саны 16,0 млн. транзакция болды және 2012 жылғы ақпан айымен салыстырғанда 16,5% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 38,5% (транзакциялардың саны 3,9 млн. транзакция болды) және 23,2% (транзакциялардың көлемі 64,9 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 10,7% (транзакциялардың саны 12,0 млн. транзакция болды) және 19,3% (транзакциялардың көлемі 403,1 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 46,9% және 65,0%) және банкоматтар (тиісінше 35,9% және 22,8%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,6% және 88,4%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
на 01.03.12 |
на 01.03.13 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
10 263,3 |
12 648,9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
8 484,0 |
10 464,0 |
|
дебеттік |
7 002,7 |
7 954,1 |
|
кредиттік |
1 380,4 |
2 258,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
100,9 |
251,4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 406,2 |
1 560,8 |
|
дебеттік |
1 289,5 |
1 449,0 |
|
кредиттік |
53,8 |
55,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
62,9 |
56,0 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
9 456,8 |
11 484,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 813,1 |
9 472,4 |
|
дебеттік |
6 477,0 |
7 256,8 |
|
кредиттік |
1 247,4 |
2 045,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
88,8 |
170,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 293,4 |
1 433,5 |
|
дебеттік |
1 179,4 |
1 325,2 |
|
кредиттік |
51,7 |
53,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
62,3 |
55,3 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
4 883,0 |
5 632,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 948,0 |
4 475,6 |
|
дебеттік |
3 653,3 |
4 051,0 |
|
кредиттік |
246,7 |
271,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
48,0 |
153,4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
725,6 |
772,6 |
|
дебеттік |
658,5 |
722,0 |
|
кредиттік |
29,1 |
26,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
38,0 |
24,6 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
28 929 |
35 169 |
|
сауда кәсіпорындарында |
23 989 |
29 105 |
|
банктерде |
4 940 |
6 064 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
659 |
202 |
|
сауда кәсіпорындарында |
406 |
82 |
|
банктерде |
253 |
120 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 190 |
8 668 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 283 |
7 641 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
907 |
1 027 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
12 191 |
15 179 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 434 |
1 716 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.03.13 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
10 014,7 |
2 326,5 |
307,6 |
9 148,5 |
2 110,4 |
225,6 |
5 149,2 |
304,9 |
178,1 |
|
Ақмола облысы |
322,6 |
2,1 |
8,2 |
299,8 |
2,0 |
7,3 |
197,8 |
0,6 |
5,1 |
|
Ақтөбе облысы |
560,1 |
4,5 |
5,3 |
524,3 |
4,3 |
4,9 |
286,2 |
1,5 |
2,7 |
|
Алматы облысы |
428,8 |
4,9 |
15,0 |
400,1 |
4,6 |
14,4 |
242,5 |
0,8 |
9,2 |
|
Атырау облысы |
488,5 |
8,1 |
11,4 |
449,3 |
7,7 |
11,1 |
229,7 |
2,6 |
5,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
846,9 |
11,7 |
12,9 |
759,8 |
11,1 |
10,8 |
451,8 |
2,6 |
8,6 |
|
Жамбыл облысы |
415,5 |
2,4 |
3,7 |
388,6 |
2,3 |
3,3 |
254,2 |
0,6 |
2,4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
364,7 |
5,3 |
4,9 |
330,2 |
5,1 |
4,6 |
182,5 |
1,4 |
2,3 |
|
Қарағанды облысы |
914,5 |
9,0 |
24,0 |
831,4 |
8,7 |
18,4 |
508,6 |
2,5 |
15,5 |
|
Қостанай облысы |
437,3 |
2,9 |
5,2 |
412,4 |
2,8 |
4,4 |
255,1 |
0,9 |
2,8 |
|
Қызылорда облысы |
370,9 |
1,8 |
5,6 |
340,0 |
1,7 |
5,1 |
208,2 |
0,7 |
3,2 |
|
Маңғыстау облысы |
441,4 |
6,0 |
14,7 |
402,2 |
5,8 |
14,4 |
223,7 |
1,8 |
7,8 |
|
Павлодар облысы |
540,3 |
6,0 |
13,6 |
489,2 |
5,6 |
12,6 |
290,0 |
1,8 |
8,1 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
252,1 |
2,3 |
6,2 |
233,9 |
2,2 |
4,5 |
145,9 |
0,4 |
4,0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
826,0 |
6,9 |
16,9 |
769,7 |
6,6 |
16,1 |
451,7 |
1,4 |
10,7 |
|
Алматы қаласы |
1 991,1 |
2 236,5 |
143,6 |
1 773,0 |
2 024,4 |
79,0 |
835,6 |
278,3 |
81,5 |
|
Астана қаласы |
814,1 |
16,4 |
16,5 |
744,7 |
15,6 |
14,6 |
385,6 |
6,9 |
8,3 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.03.13 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтер-лер саны (дана) |
Банкомат-тар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
35 169 |
202 |
8 668 |
15 379 |
1 716 |
|
Ақмола облысы |
831 |
- |
302 |
403 |
52 |
|
Ақтөбе облысы |
1 442 |
5 |
480 |
515 |
103 |
|
Алматы облысы |
947 |
3 |
350 |
336 |
82 |
|
Атырау облысы |
1 724 |
7 |
497 |
674 |
70 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 262 |
17 |
700 |
949 |
130 |
|
Жамбыл облысы |
723 |
4 |
307 |
338 |
78 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 187 |
5 |
328 |
450 |
73 |
|
Қарағанды облысы |
2 540 |
11 |
763 |
991 |
199 |
|
Қостанай облысы |
1 437 |
6 |
362 |
585 |
65 |
|
Қызылорда облысы |
478 |
3 |
239 |
199 |
50 |
|
Маңғыстау облысы |
1 342 |
5 |
430 |
631 |
87 |
|
Павлодар облысы |
1 741 |
6 |
535 |
841 |
101 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
901 |
2 |
266 |
410 |
56 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 561 |
6 |
527 |
596 |
103 |
|
Алматы қаласы |
11 323 |
108 |
1 696 |
5 184 |
311 |
|
Астана қаласы |
4 730 |
14 |
886 |
2 277 |
156 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
2 850,4 |
10 848,9 |
|
Visa International |
2 139,2 |
8 574,1 |
|
MasterCard Worldwide |
534,3 |
1 602,0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
52 662,5 |
337 893,5 |
|
Visa International |
34 363,4 |
266 216,8 |
|
MasterCard Worldwide |
13 676,9 |
48 067,4 |
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 946,6 |
12 007,7 |
|
Visa International |
3 015,1 |
9 404,8 |
|
MasterCard Worldwide |
637,7 |
1 640,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
64 901,8 |
403 067,0 |
|
Visa International |
48 253,7 |
315 880,1 |
|
MasterCard Worldwide |
9 432,0 |
53 124,2 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
38,5% |
10,7% |
|
Visa International |
40,9% |
9,7% |
|
MasterCard Worldwide |
19,4% |
2,4% |
|
Көлемі |
23,2% |
19,3% |
|
Visa International |
40,4% |
18,7% |
|
MasterCard Worldwide |
-31,0% |
10,5% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 318,9 |
54 345,3 |
11 920,6 |
398 460,2 |
|
Ақмола облысы |
36,7 |
1 227,5 |
404,2 |
11 751,8 |
|
Ақтөбе облысы |
117,2 |
3 151,1 |
657,9 |
20 639,5 |
|
Алматы облысы |
84,6 |
4 150,8 |
510,5 |
16 752,4 |
|
Атырау облысы |
97,3 |
3 470,6 |
598,9 |
20 985,7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
150,6 |
1 448,3 |
1 036,3 |
31 053,4 |
|
Жамбыл облысы |
70,4 |
1 398,5 |
501,5 |
15 509,6 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
80,4 |
2 085,3 |
444,1 |
13 070,2 |
|
Қарағанды облысы |
152,3 |
2 007,0 |
1 149,8 |
35 531,1 |
|
Қостанай облысы |
458,5 |
1 187,6 |
518,1 |
15 886,5 |
|
Қызылорда облысы |
101,7 |
1 619,1 |
411,5 |
14 296,2 |
|
Маңғыстау облысы |
123,5 |
2 630,5 |
554,5 |
23 984,0 |
|
Павлодар облысы |
97,4 |
1 830,4 |
607,4 |
19 343,4 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
34,7 |
488,5 |
339,5 |
9 128,9 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
80,4 |
2 632,3 |
875,0 |
28 007,2 |
|
Алматы қаласы |
1 254,1 |
18 940,0 |
2 168,7 |
82 466,6 |
|
Астана қаласы |
379,0 |
6 077,7 |
1 142,8 |
40 053,7 |
