Долбар ¹119 01/10/2013
2013 жылғы 1 қазанындағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2013 жылғы 1 қазанындағы жағдай бойынша банктер 14,7 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 13,1 млн. адам болды (2012 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 27,3% және 23,7% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 76,8%, кредиттік карточкалардың үлесі – 20,6%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,3% және 1,3% сәйкес келеді.
2013 жылғы қыркүйегінде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 540,0 млрд. теңге болды (2012 жылғы қыркүйек айымен салыстырғанда өсу 18,6%). 2013 жылғы қыркүйек транзакциялар саны 17,7 млн. транзакция болды және 2012 жылғы қыркүйек айымен салыстырғанда 17,2% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 34,4% (транзакциялардың саны 4,5 млн. транзакция болды) және 23,9% (транзакциялардың көлемі 82,0 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 12,4% (транзакциялардың саны 13,2 млн. транзакция болды) және 17,7% (транзакциялардың көлемі 458,1 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,0% және 70,1%) және банкоматтар (тиісінше 30,2% және 20,6%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 98,1% және 89,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.10.12 |
01.10.13 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
11 509,0 |
14 651,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
505,7 |
700,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
11 003,3 |
13 950,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
9 586,4 |
12 023,6 |
|
дебеттік |
7 635,2 |
8 772,7 |
|
кредиттік |
1 814,4 |
2 933,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
136,8 |
317,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 391,2 |
1 886,6 |
|
дебеттік |
1 280,4 |
1 746,9 |
|
кредиттік |
49,9 |
76,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
60,8 |
63,3 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
10 573,6 |
13 080,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
462,3 |
646,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
10 111,3 |
12 433,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
8 806,9 |
10 655,9 |
|
дебеттік |
7 031,5 |
8 006,0 |
|
кредиттік |
1 644,4 |
2 457,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
131,0 |
192,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 281,2 |
1 739,7 |
|
дебеттік |
1 174,2 |
1 603,1 |
|
кредиттік |
46,9 |
74,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
60,2 |
62,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
5 896,5 |
6 006,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
366,0 |
434,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 530,5 |
5 572,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
4 760,6 |
4 646,0 |
|
дебеттік |
4 455,8 |
4 125,6 |
|
кредиттік |
227,4 |
322,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
77,5 |
197,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
754,0 |
909,7 |
|
дебеттік |
699,1 |
842,0 |
|
кредиттік |
24,7 |
34,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
30,2 |
33,5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
31 780 |
41 217 |
|
сауда кәсіпорындарында |
25 964 |
35 089 |
|
банктерде |
5 816 |
6 128 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
206 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
82 |
60 |
|
банктерде |
124 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 514 |
8 832 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 507 |
7 714 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 007 |
1 118 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
12 926 |
19 281 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 605 |
3 091 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.10.13 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
11 244,9 |
3 025,1 |
381,1 |
10 278,3 |
2 547,0 |
255,0 |
5 408,8 |
366,6 |
231,5 |
|
Ақмола облысы |
351,7 |
3,0 |
7,4 |
329,3 |
2,8 |
7,1 |
202,0 |
1,0 |
4,3 |
|
Ақтөбе облысы |
596,8 |
6,8 |
5,5 |
559,2 |
6,4 |
5,1 |
291,7 |
2,3 |
2,9 |
|
Алматы облысы |
478,7 |
8,5 |
16,0 |
449,9 |
8,0 |
15,5 |
259,9 |
2,0 |
9,9 |
|
Атырау облысы |
533,6 |
10,0 |
12,6 |
486,0 |
9,6 |
12,2 |
244,9 |
3,5 |
6,5 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
919,0 |
14,3 |
11,8 |
825,9 |
13,5 |
10,3 |
464,9 |
3,7 |
7,5 |
|
Жамбыл облысы |
453,9 |
4,5 |
3,6 |
427,8 |
4,3 |
3,3 |
263,3 |
1,2 |
2,2 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
398,4 |
7,7 |
5,1 |
361,5 |
7,4 |
4,7 |
189,1 |
2,3 |
2,6 |
|
Қарағанды облысы |
985,1 |
11,1 |
19,9 |
887,6 |
10,5 |
17,5 |
528,3 |
3,5 |
11,1 |
|
Қостанай облысы |
486,8 |
4,0 |
4,6 |
437,9 |
3,9 |
4,2 |
267,3 |
1,3 |
2,3 |
|
Қызылорда облысы |
406,6 |
4,2 |
5,7 |
372,0 |
4,1 |
5,3 |
217,2 |
1,2 |
3,3 |
|
Маңғыстау облысы |
474,0 |
6,9 |
14,7 |
433,1 |
6,7 |
14,4 |
233,1 |
2,6 |
8,1 |
|
Павлодар облысы |
590,0 |
8,2 |
14,4 |
533,6 |
7,7 |
13,5 |
295,8 |
2,8 |
8,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
277,0 |
2,6 |
4,0 |
256,9 |
2,4 |
3,6 |
150,5 |
0,8 |
2,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
931,3 |
11,3 |
20,0 |
872,1 |
10,8 |
19,5 |
492,1 |
2,7 |
12,4 |
|
Алматы қаласы |
2 458,4 |
2 903,8 |
216,8 |
2 216,5 |
2 431,7 |
101,3 |
902,3 |
327,9 |
138,8 |
|
Астана қаласы |
903,7 |
18,2 |
18,8 |
829,1 |
17,2 |
17,5 |
406,4 |
7,9 |
8,6 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.10.13 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
41 217 |
168 |
8 832 |
19 281 |
3 091 |
|
Ақмола облысы |
1 041 |
- |
310 |
510 |
61 |
|
Ақтөбе облысы |
1 741 |
5 |
475 |
690 |
111 |
|
Алматы облысы |
1 219 |
3 |
356 |
516 |
150 |
|
Атырау облысы |
1 929 |
4 |
509 |
793 |
84 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 544 |
17 |
707 |
1 100 |
151 |
|
Жамбыл облысы |
843 |
4 |
317 |
425 |
84 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 366 |
5 |
340 |
570 |
84 |
|
Қарағанды облысы |
3 046 |
11 |
766 |
1 386 |
446 |
|
Қостанай облысы |
1 874 |
6 |
361 |
882 |
246 |
|
Қызылорда облысы |
618 |
3 |
237 |
260 |
56 |
|
Маңғыстау облысы |
1 441 |
5 |
438 |
722 |
98 |
|
Павлодар облысы |
1 918 |
6 |
548 |
916 |
114 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 099 |
2 |
271 |
516 |
59 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 122 |
6 |
551 |
1 018 |
377 |
|
Алматы қаласы |
13 054 |
80 |
1 749 |
6 297 |
676 |
|
Астана қаласы |
5 362 |
11 |
897 |
2 680 |
294 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қыркүйек |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2012 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 332,8 |
11 771,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
75,0 |
537,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
3 257,8 |
11 234,5 |
|
Visa International |
2 545,3 |
9 287,1 |
|
MasterCard Worldwide |
580,5 |
1 599,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
66 164,4 |
389 224,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 446,8 |
14 746,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
64 717,6 |
374 477,4 |
|
Visa International |
50 862,9 |
303 680,6 |
|
MasterCard Worldwide |
9 481,9 |
52 454,8 |
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 480,3 |
13 229,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
88,2 |
742,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 392,1 |
12 487,4 |
|
Visa International |
3 445,0 |
9 762,0 |
|
MasterCard Worldwide |
597,3 |
1 963,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
81 969,3 |
458 053,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 186,2 |
20 775,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
80 783,1 |
437 277,6 |
|
Visa International |
61 313,7 |
337 024,9 |
|
MasterCard Worldwide |
9 215,2 |
65 404,7 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
34,4% |
12,4% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
17,6% |
38,2% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
34,8% |
11,2% |
|
Visa International |
35,3% |
5,1% |
|
MasterCard Worldwide |
2,9% |
22,8% |
|
Көлемі |
23,9% |
17,7% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-18,0% |
40,9% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
24,8% |
16,8% |
|
Visa International |
20,5% |
11,0% |
|
MasterCard Worldwide |
-2,8% |
24,7% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қыркүйек |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 906,7 |
71 532,7 |
13 167,0 |
453 135,9 |
|
Ақмола облысы |
42,3 |
1 305,9 |
438,9 |
12 917,7 |
|
Ақтөбе облысы |
125,3 |
4 224,0 |
709,3 |
22 272,3 |
|
Алматы облысы |
88,8 |
5 054,8 |
562,2 |
18 839,7 |
|
Атырау облысы |
115,8 |
5 271,1 |
672,5 |
24 241,4 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
162,9 |
2 090,1 |
1 087,8 |
33 780,4 |
|
Жамбыл облысы |
70,9 |
1 698,1 |
565,1 |
18 103,9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
91,7 |
1 862,3 |
497,0 |
15 350,9 |
|
Қарағанды облысы |
176,1 |
2 426,3 |
1 252,2 |
39 891,8 |
|
Қостанай облысы |
473,8 |
1 193,6 |
580,7 |
18 461,8 |
|
Қызылорда облысы |
103,9 |
1 585,3 |
464,1 |
16 144,0 |
|
Маңғыстау облысы |
139,5 |
4 366,2 |
609,8 |
27 300,6 |
|
Павлодар облысы |
109,4 |
1 518,9 |
654,8 |
21 155,4 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
41,7 |
605,0 |
364,6 |
10 024,1 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
99,4 |
3 689,8 |
1 008,9 |
33 517,7 |
|
Алматы қаласы |
1 567,8 |
26 042,0 |
2 396,1 |
93 023,4 |
|
Астана қаласы |
497,6 |
8 599,1 |
1 303,0 |
48 111,0 |
