Долбар ¹123 01/02/2014
2013 жылғы 1 ақпанындағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,6%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2014 жылғы 1 ақпанындағы жағдай бойынша банктер 16,8 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,5 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 35,0% және 28,5% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 69,0%, кредиттік карточкалардың үлесі – 21,7%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесәіне тиісінше 1,2% және 8,1% сәйкес келеді.
2014 жылғы қаңтарда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 476,9 млрд. теңге болды (2013 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда өсу 14,2%). 2014 жылғы қаңтар транзакциялар саны 16,1 млн. транзакция болды және 2013 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 13,0% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 19,2% (транзакциялардың саны 4,5 млн. транзакция болды) және 4,2% (транзакциялардың көлемі 67,9 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 10,8% (транзакциялардың саны 11,6 млн. транзакция болды) және 16,1% (транзакциялардың көлемі 411,6 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 58,3% және 70,7%) және банкоматтар (тиісінше 25,9% және 19,9%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,1% және 87,1%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
на 01.02.13 |
на 01.02.14 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
12 432,1 |
16 780,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
574,8 |
745,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
11 857,3 |
16 034,9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
10 326,3 |
14 179,8 |
|
дебеттік |
7 859,4 |
9 140,7 |
|
кредиттік |
2 225,4 |
3 545,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
241,5 |
1 493,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 502,5 |
1 814,2 |
|
дебеттік |
1 395,3 |
1 661,4 |
|
кредиттік |
50,1 |
86,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
57,1 |
66,7 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
11 272,8 |
14 480,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
532,6 |
690,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
10 740,3 |
13 790,0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
9 330,8 |
12 078,8 |
|
дебеттік |
7 188,2 |
8 401,6 |
|
кредиттік |
1 978,3 |
2 825,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
164,2 |
851,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 382,7 |
1 672,2 |
|
дебеттік |
1 278,7 |
1 522,5 |
|
кредиттік |
47,4 |
83,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
56,5 |
66,1 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
5 258,3 |
6 319,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
349,3 |
461,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 909,0 |
5 858,7 |
|
Visa International, оның ішінде: |
4 182,2 |
4 998,5 |
|
дебеттік |
3 768,1 |
4 044,1 |
|
кредиттік |
264,4 |
324,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
149,8 |
629,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
713,4 |
843,1 |
|
дебеттік |
663,5 |
773,3 |
|
кредиттік |
24,4 |
32,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
25,5 |
37,1 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
34 478 |
47 840 |
|
сауда кәсіпорындарында |
28 441 |
41 496 |
|
банктерде |
6 037 |
6 344 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
202 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
82 |
60 |
|
банктерде |
120 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 629 |
8 997 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 594 |
7 847 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 035 |
1 150 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
14 863 |
23 948 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 688 |
4 330 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.02.14 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
11 571,2 |
3 648,7 |
1 560,7 |
10 635,8 |
2 926,6 |
917,7 |
5 284,9 |
368,3 |
666,7 |
|
Ақмола облысы |
349,9 |
3,7 |
7,5 |
332,0 |
3,4 |
7,1 |
186,9 |
1,3 |
4,4 |
|
Ақтөбе облысы |
606,8 |
6,9 |
6,0 |
568,6 |
6,4 |
5,2 |
281,0 |
2,3 |
3,2 |
|
Алматы облысы |
503,4 |
8,3 |
18,0 |
473,1 |
7,8 |
17,2 |
259,6 |
2,2 |
11,2 |
|
Атырау облысы |
529,1 |
11,0 |
12,8 |
486,2 |
10,4 |
12,2 |
230,4 |
3,8 |
6,7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
947,9 |
16,4 |
12,4 |
853,4 |
14,9 |
10,6 |
463,0 |
4,2 |
7,8 |
|
Жамбыл облысы |
463,9 |
4,9 |
3,8 |
438,1 |
4,6 |
3,4 |
263,8 |
1,2 |
2,4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
412,3 |
8,3 |
5,2 |
368,1 |
7,7 |
4,6 |
181,9 |
2,5 |
2,7 |
|
Қарағанды облысы |
993,6 |
11,6 |
21,8 |
903,1 |
10,6 |
17,9 |
516,1 |
3,9 |
12,6 |
|
Қостанай облысы |
502,0 |
4,7 |
4,6 |
453,9 |
4,4 |
4,1 |
263,2 |
1,5 |
2,3 |
|
Қызылорда облысы |
413,0 |
5,4 |
5,1 |
379,7 |
5,1 |
4,8 |
208,1 |
1,3 |
2,8 |
|
Маңғыстау облысы |
483,6 |
8,3 |
14,9 |
446,9 |
7,9 |
14,5 |
225,8 |
2,6 |
8,3 |
|
Павлодар облысы |
594,1 |
10,6 |
15,2 |
540,1 |
9,5 |
13,9 |
290,5 |
3,3 |
9,2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
281,0 |
3,3 |
4,1 |
261,3 |
3,0 |
3,6 |
149,8 |
0,9 |
2,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
974,4 |
11,1 |
22,2 |
912,6 |
10,6 |
21,4 |
485,6 |
2,6 |
14,2 |
|
Алматы қаласы |
2 617,3 |
3 515,5 |
1 387,1 |
2 387,6 |
2 802,9 |
759,3 |
900,7 |
326,4 |
566,5 |
|
Астана қаласы |
898,8 |
18,9 |
19,9 |
830,8 |
17,3 |
17,9 |
378,6 |
8,3 |
10,0 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.02.14 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
47 840 |
168 |
8 997 |
23 948 |
4 330 |
|
Ақмола облысы |
1 131 |
- |
312 |
593 |
140 |
|
Ақтөбе облысы |
1 904 |
5 |
477 |
858 |
175 |
|
Алматы облысы |
1 383 |
3 |
362 |
667 |
199 |
|
Атырау облысы |
2 072 |
4 |
523 |
847 |
94 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 921 |
17 |
714 |
1 367 |
305 |
|
Жамбыл облысы |
910 |
4 |
321 |
452 |
89 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 628 |
5 |
349 |
738 |
205 |
|
Қарағанды облысы |
3 659 |
11 |
774 |
1 899 |
603 |
|
Қостанай облысы |
2 846 |
6 |
367 |
1 564 |
288 |
|
Қызылорда облысы |
672 |
3 |
254 |
290 |
58 |
|
Маңғыстау облысы |
1 635 |
5 |
448 |
824 |
104 |
|
Павлодар облысы |
2 326 |
6 |
557 |
1 160 |
302 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 283 |
2 |
273 |
610 |
83 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 369 |
6 |
563 |
1 162 |
489 |
|
Алматы қаласы |
15 112 |
80 |
1 790 |
7 723 |
832 |
|
Астана қаласы |
5 989 |
11 |
913 |
3 194 |
364 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қантар |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 781,9 |
10 466,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
76,6 |
572,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
3 705,3 |
9 894,3 |
|
Visa International |
2 865,6 |
8 194,3 |
|
MasterCard Worldwide |
625,9 |
1 414,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
65 185,8 |
354 639,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 117,1 |
16 507,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
64 068,7 |
338 132,1 |
|
Visa International |
47 889,5 |
276 621,7 |
|
MasterCard Worldwide |
9 494,0 |
47 044,0 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 508,2 |
11 595,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
80,8 |
721,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 427,3 |
10 873,8 |
|
Visa International |
3 529,8 |
8 589,9 |
|
MasterCard Worldwide |
566,7 |
1 576,1 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
67 940,3 |
411 619,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
919,8 |
21 171,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
67 020,6 |
390 447,7 |
|
Visa International |
51 475,2 |
307 297,7 |
|
MasterCard Worldwide |
7 622,5 |
53 338,5 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
19,2% |
10,8% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
5,5% |
26,0% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
19,5% |
9,9% |
|
Visa International |
23,2% |
4,8% |
|
MasterCard Worldwide |
-9,5% |
11,4% |
|
Көлемі |
4,2% |
16,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-17,7% |
28,3% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4,6% |
15,5% |
|
Visa International |
7,5% |
11,1% |
|
MasterCard Worldwide |
-19,7% |
13,4% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қантар |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
3 869,8 |
54 801,6 |
11 462,9 |
406 144,1 |
|
Ақмола облысы |
37,2 |
873,4 |
367,8 |
11 196,5 |
|
Ақтөбе облысы |
126,9 |
2 490,4 |
602,3 |
20 091,3 |
|
Алматы облысы |
79,8 |
3 667,6 |
517,3 |
16 874,4 |
|
Атырау облысы |
121,7 |
2 532,1 |
585,2 |
20 371,0 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
135,0 |
1 822,5 |
935,1 |
30 102,5 |
|
Жамбыл облысы |
70,4 |
1 327,7 |
532,6 |
17 010,5 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
81,4 |
2 087,9 |
617,1 |
18 544,7 |
|
Қарағанды облысы |
146,4 |
2 350,3 |
1 014,6 |
33 419,9 |
|
Қостанай облысы |
456,1 |
1 006,5 |
519,9 |
16 658,1 |
|
Қызылорда облысы |
119,8 |
1 763,2 |
371,7 |
13 880,3 |
|
Маңғыстау облысы |
131,5 |
2 672,5 |
547,4 |
27 621,7 |
|
Павлодар облысы |
100,0 |
993,7 |
620,4 |
19 889,9 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
42,4 |
473,3 |
333,3 |
9 688,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
98,3 |
2 519,4 |
912,9 |
29 623,2 |
|
Алматы қаласы |
1 637,6 |
20 990,2 |
1 916,9 |
81 257,8 |
|
Астана қаласы |
485,3 |
7 231,0 |
1 068,4 |
39 913,5 |
