Долбар ¹124 01/03/2014
2014 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 24 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,4%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2014 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша банктер 16,6 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,4 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 31,1% және 25,2% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 70,6%, кредиттік карточкалардың үлесі – 21,4%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,2% және 6,8% сәйкес келеді.
2014 жылғы ақпанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 585,5 млрд. теңге болды (2013 жылғы ақпан айымен салыстырғанда өсу 25,1%). 2014 жылғы ақпан айында транзакциялар саны 18,1 млн. транзакция болды және 2013 жылғы ақпан айымен салыстырғанда 13,5% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының өсүі 29,1% (транзакциялардың саны 5,1 млн. транзакция болды) және сомасының өсүі 33,2% (транзакциялардың көлемі 86,5 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше - 8,3% (транзакциялардың саны 13,0 млн. транзакция болды) және 23,8% (транзакциялардың көлемі 499,1 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 51,3% және 57,7%) және банкоматтар (тиісінше 34,5% және 34,4%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 96,7% және 83,1%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.03.13 |
01.03.14 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
12 648,9 |
16 578,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
594,0 |
760,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
12 054,9 |
15 817,9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
10 464,0 |
13 988,4 |
|
дебеттік |
7 954,1 |
9 281,6 |
|
кредиттік |
2 258,6 |
3 445,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
251,4 |
1 261,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 560,8 |
1 788,8 |
|
дебеттік |
1 449,0 |
1 636,4 |
|
кредиттік |
55,9 |
86,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
56,0 |
66,2 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
11 484,5 |
14 373,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
550,4 |
700,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
10 934,1 |
13 673,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
9 472,4 |
11 981,2 |
|
дебеттік |
7 256,8 |
8 511,8 |
|
кредиттік |
2 045,5 |
2 810,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
170,0 |
658,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 433,5 |
1 653,2 |
|
дебеттік |
1 325,2 |
1 503,6 |
|
кредиттік |
53,0 |
84,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
55,3 |
65,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
5 632,2 |
6 550,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
370,4 |
481,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 261,9 |
6 069,7 |
|
Visa International, оның ішінде: |
4 475,6 |
5 181,7 |
|
дебеттік |
4 051,0 |
4 324,1 |
|
кредиттік |
271,3 |
307,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
153,4 |
549,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
772,6 |
870,7 |
|
дебеттік |
722,0 |
801,3 |
|
кредиттік |
26,1 |
32,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
24,6 |
37,0 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
35 169 |
49 628 |
|
сауда кәсіпорындарында |
29 105 |
43 254 |
|
банктерде |
6 064 |
6 374 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
202 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
82 |
60 |
|
банктерде |
120 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 668 |
9 057 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 641 |
7 908 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 027 |
1 149 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
15 179 |
25 379 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 716 |
4 671 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
на 01.03.14 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Итого, в т.ч. |
11 701,7 |
3 549,5 |
1327,6 |
10 736,6 |
2 912,3 |
724,5 |
5 612,7 |
351,2 |
586,8 |
|
Барлығы, оның ішінде |
352,6 |
3,4 |
7,7 |
334,4 |
3,3 |
7,3 |
200,9 |
1,2 |
4,6 |
|
Ақмола облысы |
613,8 |
6,4 |
6,2 |
573,3 |
6,3 |
5,3 |
308,1 |
2,3 |
3,5 |
|
Ақтөбе облысы |
511,5 |
7,8 |
18,7 |
479,6 |
7,7 |
17,7 |
278,1 |
2,1 |
11,2 |
|
Алматы облысы |
536,6 |
10,1 |
12,9 |
490,9 |
9,9 |
12,3 |
247,7 |
3,7 |
6,9 |
|
Атырау облысы |
958,2 |
13,8 |
13,2 |
861,0 |
13,3 |
10,9 |
478,2 |
4,2 |
8,3 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
469,8 |
4,6 |
4,1 |
442,2 |
4,5 |
3,5 |
274,4 |
1,3 |
2,6 |
|
Жамбыл облысы |
408,6 |
7,5 |
5,4 |
371,1 |
7,3 |
4,7 |
200,9 |
2,4 |
2,9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 001,7 |
10,6 |
22,3 |
909,9 |
10,4 |
18,2 |
546,3 |
4,0 |
12,9 |
|
Қарағанды облысы |
507,5 |
4,2 |
4,7 |
457,7 |
4,2 |
4,1 |
278,3 |
1,5 |
2,4 |
|
Қостанай облысы |
417,7 |
5,1 |
5,2 |
382,6 |
5,0 |
4,9 |
224,8 |
1,3 |
2,9 |
|
Қызылорда облысы |
487,2 |
8,0 |
15,1 |
446,4 |
7,9 |
14,6 |
239,5 |
2,6 |
8,5 |
|
Маңғыстау облысы |
603,3 |
9,3 |
15,7 |
545,6 |
9,0 |
14,2 |
302,5 |
3,3 |
9,8 |
|
Павлодар облысы |
284,4 |
2,9 |
4,1 |
264,1 |
2,8 |
3,6 |
159,3 |
0,9 |
2,3 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
990,1 |
10,3 |
23,1 |
924,6 |
10,1 |
22,1 |
523,3 |
2,5 |
14,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 650,0 |
3 428,4 |
1 148,5 |
2 415,4 |
2 794,0 |
562,6 |
951,2 |
309,6 |
482,6 |
|
Алматы қаласы |
908,7 |
17,2 |
20,7 |
837,9 |
16,8 |
18,4 |
399,2 |
8,3 |
10,7 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
на 01.03.14 |
||||
|
POS – терминал-дар саны (дана) |
Импринтер-лер саны (дана) |
Банкомат-тар саны (дана) |
Сауда кәсіпорында-рының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
49 628 |
168 |
9 057 |
25 379 |
4 671 |
|
Ақмола облысы |
1 168 |
- |
316 |
599 |
153 |
|
Ақтөбе облысы |
1 947 |
5 |
480 |
891 |
210 |
|
Алматы облысы |
1 422 |
3 |
364 |
684 |
206 |
|
Атырау облысы |
2 118 |
4 |
528 |
878 |
139 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
2 947 |
17 |
717 |
1 399 |
347 |
|
Жамбыл облысы |
942 |
4 |
321 |
475 |
121 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 680 |
5 |
349 |
785 |
219 |
|
Қарағанды облысы |
3 939 |
11 |
785 |
2 137 |
604 |
|
Қостанай облысы |
2 954 |
6 |
374 |
1 646 |
292 |
|
Қызылорда облысы |
687 |
3 |
249 |
295 |
61 |
|
Маңғыстау облысы |
1 726 |
5 |
455 |
887 |
108 |
|
Павлодар облысы |
2 467 |
6 |
551 |
1 286 |
310 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 291 |
2 |
275 |
637 |
110 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 430 |
6 |
565 |
1 214 |
527 |
|
Алматы қаласы |
15 668 |
80 |
1 800 |
8 218 |
885 |
|
Астана қаласы |
6 242 |
11 |
928 |
3 348 |
379 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
3 946,6 |
12 007,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
86,0 |
632,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
3 860,6 |
11 375,3 |
|
Visa International |
3 015,1 |
9 404,8 |
|
MasterCard Worldwide |
637,7 |
1 640,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
64 901,8 |
403 067,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
960,6 |
17 907,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
63 941,2 |
385 159,1 |
|
Visa International |
48 253,7 |
315 880,1 |
|
MasterCard Worldwide |
9 432,0 |
53 124,2 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 095,7 |
13 005,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
91,2 |
784,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 004,5 |
12 220,7 |
|
Visa International |
4 098,6 |
9 661,8 |
|
MasterCard Worldwide |
575,8 |
1 764,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
86 450,0 |
499 091,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 061,6 |
23 482,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
85 388,4 |
475 608,7 |
|
Visa International |
69 400,5 |
380 178,0 |
|
MasterCard Worldwide |
7 693,3 |
59 140,4 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
29,1% |
8,3% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
6,0% |
24,0% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
29,6% |
7,4% |
|
Visa International |
35,9% |
2,7% |
|
MasterCard Worldwide |
-9,7% |
7,6% |
|
Көлемі |
33,2% |
23,8% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
10,5% |
31,1% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
33,5% |
23,5% |
|
Visa International |
43,8% |
20,4% |
|
MasterCard Worldwide |
-18,4% |
11,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Ақпан |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
4 201,4 |
63 198,9 |
12 890,9 |
494 538,9 |
|
|
Ақмола облысы |
40,5 |
1 040,7 |
428,9 |
13 450,8 |
|
|
Ақтөбе облысы |
132,2 |
3 104,0 |
701,2 |
23 929,5 |
|
|
Алматы облысы |
83,3 |
3 865,8 |
552,8 |
19 082,1 |
|
|
Атырау облысы |
147,2 |
3 782,8 |
622,6 |
24 455,8 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
146,7 |
1 714,5 |
1 048,4 |
33 369,4 |
|
|
Жамбыл облысы |
82,4 |
1 908,2 |
534,4 |
17 195,6 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
92,7 |
2 377,9 |
496,1 |
15 479,0 |
|
|
Қарағанды облысы |
172,6 |
2 336,4 |
1 213,7 |
40 955,7 |
|
|
Қостанай облысы |
450,0 |
1 090,4 |
575,8 |
18 718,1 |
|
|
Қызылорда облысы |
100,0 |
1 549,3 |
424,5 |
16 061,1 |
|
|
Маңғыстау облысы |
129,2 |
2 811,9 |
571,0 |
28 459,5 |
|
|
Павлодар облысы |
106,1 |
1 095,3 |
645,1 |
22 004,8 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
42,6 |
599,4 |
366,5 |
10 647,8 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
110,2 |
2 661,9 |
1 004,8 |
34 142,1 |
|
|
Алматы қаласы |
1 755,2 |
24 333,5 |
2 409,6 |
126 469,3 |
|
|
Астана қаласы |
610,6 |
8 926,9 |
1 295,6 |
50 118,4 |
|
