Долбар ¹126 01/05/2014
2014 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және, China Union Pay. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2014 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша банктер 16,5 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,4 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 24,8% және 21,9% өсу)[1]. Барынша таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 72,8%, кредиттік карточкалардың үлесі – 22,2%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,3% және 3,7% сәйкес келеді.
2014 жылғы cәуірінде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 600,7 млрд. теңге болды (2013 жылғы cәуір айымен салыстырғанда өсу 11,0%). 2014 жылғы cәуір айындағы транзакциялар саны 19,4 млн. транзакция болды және 2013 жылғы cәуір айымен салыстырғанда 6,3% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 12,9% (транзакциялардың саны 5,1 млн. транзакция болды) және 8,7% (транзакциялардың көлемі 82,1 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 4,2% (транзакциялардың саны 14,3 млн. транзакция болды) және 11,4% (транзакциялардың көлемі 518,6 млрд. теңге болды) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,5% және 68,5%) және банкоматтар (тиісінше 28,5% және 22,0%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 97,0% және 87,1%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.05.13 |
01.05.14 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде |
13 202,4 |
16 482,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
631,6 |
786,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
12 570,8 |
15 696,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
8 704,3 |
13 868,8 |
|
дебеттік |
7 064,4 |
9 569,9 |
|
кредиттік |
1 536,3 |
3 543,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
103,6 |
755,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 420,5 |
1 789,1 |
|
дебеттік |
1 303,3 |
1 631,1 |
|
кредиттік |
53,6 |
90,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
63,7 |
67,3 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде |
11 824,0 |
14 414,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
580,1 |
704,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
11 244,0 |
13 710,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
7 993,7 |
12 042,6 |
|
дебеттік |
6 528,0 |
8 698,0 |
|
кредиттік |
1 375,1 |
2 887,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
90,5 |
457,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 304,7 |
1 631,0 |
|
дебеттік |
1 191,4 |
1 476,3 |
|
кредиттік |
50,2 |
88,2 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
63,1 |
66,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде |
5 494,9 |
6 559,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
360,2 |
502,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 134,7 |
6 056,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
3 591,5 |
5 200,9 |
|
дебеттік |
3 316,4 |
4 453,9 |
|
кредиттік |
224,7 |
302,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
50,4 |
444,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
705,2 |
836,6 |
|
дебеттік |
640,3 |
763,0 |
|
кредиттік |
27,8 |
33,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
37,1 |
40,5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде |
35 608 |
51 521 |
|
сауда кәсіпорындарында |
29 589 |
45 175 |
|
банктерде |
6 019 |
6 346 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде |
202 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
82 |
60 |
|
банктерде |
120 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде. |
8 698 |
8 840 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 648 |
7 738 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 050 |
1 102 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
15 807 |
27 236 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 744 |
5 489 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
на 01.05.14 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
12007,2 |
3 652,8 |
822,4 |
10897,2 |
2 993,5 |
523,9 |
5 726,6 |
347,0 |
485,5 |
|
Ақмола облысы |
348,9 |
3,5 |
8,0 |
327,8 |
3,3 |
7,4 |
196,1 |
1,3 |
4,9 |
|
Ақтөбе облысы |
621,8 |
6,3 |
6,9 |
578,1 |
6,2 |
5,5 |
312,5 |
2,4 |
4,0 |
|
Алматы облысы |
533,4 |
7,8 |
19,9 |
495,8 |
7,6 |
18,7 |
292,3 |
1,9 |
11,6 |
|
Атырау облысы |
550,1 |
10,0 |
13,4 |
497,5 |
9,8 |
12,6 |
252,2 |
3,6 |
7,3 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
986,2 |
14,0 |
14,3 |
875,9 |
13,6 |
11,4 |
489,8 |
4,2 |
9,2 |
|
Жамбыл облысы |
480,7 |
4,5 |
4,6 |
448,2 |
4,4 |
3,6 |
280,8 |
1,2 |
3,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
417,2 |
7,4 |
5,5 |
375,9 |
7,2 |
4,6 |
205,2 |
2,4 |
3,2 |
|
Қарағанды облысы |
1 021,7 |
10,9 |
23,6 |
890,7 |
10,7 |
18,4 |
553,2 |
4,1 |
14,5 |
|
Қостанай облысы |
515,8 |
4,3 |
5,0 |
461,8 |
4,3 |
4,2 |
281,4 |
1,6 |
2,7 |
|
Қызылорда облысы |
427,3 |
4,9 |
5,5 |
387,8 |
4,8 |
5,0 |
232,0 |
1,2 |
3,2 |
|
Маңғыстау облысы |
497,9 |
7,8 |
15,4 |
452,9 |
7,6 |
14,7 |
243,9 |
2,4 |
9,0 |
|
Павлодар облысы |
614,3 |
9,6 |
16,4 |
552,3 |
9,3 |
14,6 |
303,6 |
3,6 |
10,6 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
289,7 |
2,8 |
4,6 |
266,9 |
2,8 |
3,7 |
161,7 |
0,9 |
2,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 018,9 |
10,4 |
24,8 |
945,9 |
10,1 |
23,3 |
541,9 |
2,2 |
16,5 |
|
Алматы қаласы |
2 748,6 |
3 531,0 |
632,0 |
2 478,5 |
2 874,7 |
356,9 |
964,4 |
305,4 |
370,9 |
|
Астана қаласы |
934,7 |
17,6 |
22,5 |
861,2 |
17,0 |
19,5 |
415,7 |
8,6 |
12,2 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
на 01.05.14 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
51 521 |
168 |
8 840 |
27 236 |
5 489 |
|
Ақмола облысы |
1 189 |
- |
302 |
610 |
197 |
|
Ақтөбе облысы |
1 981 |
5 |
472 |
944 |
256 |
|
Алматы облысы |
1 385 |
3 |
337 |
702 |
255 |
|
Атырау облысы |
2 241 |
4 |
515 |
922 |
219 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
3 054 |
17 |
708 |
1 382 |
431 |
|
Жамбыл облысы |
986 |
4 |
312 |
523 |
172 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 694 |
5 |
339 |
826 |
232 |
|
Қарағанды облысы |
3 856 |
11 |
769 |
2 066 |
648 |
|
Қостанай облысы |
3 039 |
6 |
367 |
1 758 |
290 |
|
Қызылорда облысы |
692 |
3 |
241 |
294 |
73 |
|
Маңғыстау облысы |
1 759 |
5 |
458 |
889 |
131 |
|
Павлодар облысы |
2 572 |
6 |
541 |
1 384 |
356 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 322 |
2 |
268 |
647 |
126 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 414 |
6 |
550 |
1 263 |
581 |
|
Алматы қаласы |
16 821 |
80 |
1 749 |
9 499 |
1 045 |
|
Астана қаласы |
6 516 |
11 |
912 |
3 527 |
477 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Сәуір |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 544,8 |
13 695,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
98,3 |
726,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 446,5 |
12 969,2 |
|
Visa International |
3 387,6 |
10 301,6 |
|
MasterCard Worldwide |
749,8 |
1 925,7 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
75 526,1 |
465 637,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 176,3 |
20 068,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
74 349,9 |
445 569,9 |
|
Visa International |
54 714,2 |
347 365,5 |
|
MasterCard Worldwide |
10 726,9 |
62 564,9 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 130,1 |
14 265,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
97,3 |
854,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 032,7 |
13 411,7 |
|
Visa International |
4 029,3 |
10 728,2 |
|
MasterCard Worldwide |
621,1 |
1 799,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
82 072,8 |
518 611,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 168,2 |
24 892,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
80 904,6 |
493 718,9 |
|
Visa International |
61 559,5 |
392 253,6 |
|
MasterCard Worldwide |
8 272,1 |
62 338,8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
12,9% |
4,2% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-1,0% |
17,6% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13,2% |
3,4% |
|
Visa International |
18,9% |
4,1% |
|
MasterCard Worldwide |
-17,2% |
-6,5% |
|
Көлемі |
8,7% |
11,4% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-0,7% |
24,0% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
8,8% |
10,8% |
|
Visa International |
12,5% |
12,9% |
|
MasterCard Worldwide |
-22,9% |
-0,4% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Сәуір |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн.теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
4 478,9 |
71 914,3 |
14 161,8 |
513 080,2 |
|
|
Ақмола облысы |
43,1 |
1 461,0 |
458,5 |
14 026,6 |
|
|
Ақтөбе облысы |
141,3 |
2 457,9 |
759,5 |
25 567,3 |
|
|
Алматы облысы |
93,0 |
4 412,0 |
614,8 |
20 683,0 |
|
|
Атырау облысы |
137,6 |
3 180,5 |
703,8 |
27 070,6 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
164,5 |
2 351,4 |
1 140,5 |
36 518,8 |
|
|
Жамбыл облысы |
79,6 |
2 099,0 |
590,2 |
19 271,0 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
100,1 |
2 147,3 |
529,2 |
17 220,9 |
|
|
Қарағанды облысы |
187,8 |
2 737,1 |
1 305,3 |
43 378,4 |
|
|
Қостанай облысы |
488,7 |
1 492,8 |
611,6 |
20 034,0 |
|
|
Қызылорда облысы |
117,3 |
1 537,2 |
467,8 |
17 509,8 |
|
|
Маңғыстау облысы |
150,5 |
3 782,8 |
649,5 |
33 189,0 |
|
|
Павлодар облысы |
113,9 |
1 204,0 |
671,0 |
22 591,4 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
50,3 |
683,6 |
386,6 |
11 088,0 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
128,6 |
4 050,8 |
1 094,9 |
38 179,7 |
|
|
Алматы қаласы |
1 922,0 |
28 644,2 |
2 730,9 |
113 611,5 |
|
|
Астана қаласы |
560,5 |
9 672,7 |
1 447,7 |
53 140,3 |
|
