Долбар ¹129 01/08/2014
2014 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2014 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша банктер 17,2 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,8 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 22,5% және 17,7% өсу)1. Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 71,5%, кредиттік карточкалардың үлесі – 21,1%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,3% және 6,0% сәйкес келеді.
2014 жылғы шілдеде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 677,8 млрд. теңге болды (2013 жылғы шілде айымен салыстырғанда өсу 18,0%). 2014 жылғы шілде айында транзакциялар саны 20,2 млн. транзакция болды және 2013 жылғы шілде айымен салыстырғанда 10,3% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 16,0% (транзакциялардың саны 5,4 млн. транзакция болды) және 7,8% (транзакциялардың көлемі 85,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 8,4% (транзакциялардың саны 14,9 млн. транзакция болды) және 19,7% (транзакциялардың көлемі 592,6 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 57,7% және 75,0%) және банкоматтар (тиісінше 25,9% және 16,2%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 96,8% және 84,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.08.13 |
01.08.14 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
14 010,3 |
17 156,3 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
676,6 |
817,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 333,7 |
16 338,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
11 496,8 |
14 499,8 |
|
дебеттік |
8 520,5 |
9 793,8 |
|
кредиттік |
2 646,0 |
3 517,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
330,4 |
1 188,4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 799,4 |
1 803,2 |
|
дебеттік |
1 666,0 |
1 641,3 |
|
кредиттік |
72,8 |
89,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
60,6 |
72,2 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
12 570,6 |
14 791,3 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
624,5 |
738,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
11 946,1 |
14 053,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
10 260,0 |
12 357,9 |
|
дебеттік |
7 777,0 |
8 891,9 |
|
кредиттік |
2 273,6 |
2 926,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
209,4 |
539,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 650,7 |
1 661,6 |
|
дебеттік |
1 520,6 |
1 503,6 |
|
кредиттік |
70,3 |
86,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
59,8 |
71,4 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
5 886,0 |
6 818,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
414,3 |
509,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5471,7 |
6 309,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
4 587,1 |
5 470,5 |
|
дебеттік |
4 062,1 |
4 413,3 |
|
кредиттік |
333,2 |
317,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
191,8 |
739,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
869,1 |
821,1 |
|
дебеттік |
803,4 |
743,1 |
|
кредиттік |
35,4 |
32,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
30,2 |
45,1 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
39 211 |
57 064 |
|
сауда кәсіпорындарында |
33 125 |
50 512 |
|
банктерде |
6 086 |
6 552 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
60 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 779 |
8 785 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 692 |
7 656 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 087 |
1 129 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
18 011 |
31 731 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
2 494 |
11 924 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.14 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге2 |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
12 270,6 |
3 625,0 |
1 260,7 |
11 149,6 |
3 030,5 |
611,2 |
5 671,7 |
361,8 |
785,0 |
|
Ақмола облысы |
357,8 |
3,4 |
8,6 |
334,6 |
3,3 |
7,7 |
196,5 |
1,2 |
5,4 |
|
Ақтөбе облысы |
627,7 |
6,0 |
7,8 |
581,3 |
5,9 |
6,1 |
305,1 |
2,4 |
4,6 |
|
Алматы облысы |
540,2 |
7,4 |
21,9 |
503,0 |
7,2 |
19,7 |
287,0 |
1,7 |
12,9 |
|
Атырау облысы |
560,9 |
9,2 |
14,6 |
506,2 |
8,9 |
13,4 |
254,1 |
3,5 |
8,4 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 002,8 |
13,9 |
16,9 |
891,3 |
13,5 |
12,7 |
485,7 |
4,1 |
11,4 |
|
Жамбыл облысы |
491,7 |
4,1 |
5,7 |
456,8 |
4,0 |
4,0 |
276,3 |
1,0 |
4,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
425,4 |
6,7 |
6,1 |
383,1 |
6,5 |
4,8 |
195,4 |
2,2 |
3,6 |
|
Қарағанды облысы |
1 030,3 |
11,1 |
27,0 |
930,5 |
11,0 |
20,3 |
573,9 |
4,2 |
16,8 |
|
Қостанай облысы |
524,0 |
4,5 |
5,9 |
466,9 |
4,4 |
4,7 |
276,9 |
1,9 |
3,3 |
|
Қызылорда облысы |
431,7 |
4,3 |
6,0 |
391,6 |
4,2 |
5,3 |
223,9 |
1,1 |
3,5 |
|
Маңғыстау облысы |
510,3 |
7,1 |
15,7 |
462,1 |
6,9 |
14,8 |
242,8 |
2,2 |
9,3 |
|
Павлодар облысы |
625,9 |
9,9 |
17,7 |
556,3 |
9,6 |
15,2 |
301,4 |
3,9 |
11,9 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
295,0 |
2,7 |
5,2 |
271,3 |
2,7 |
3,9 |
160,3 |
0,9 |
3,4 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 037,4 |
9,8 |
28,5 |
964,8 |
9,6 |
25,9 |
518,3 |
2,1 |
18,6 |
|
Алматы қаласы |
2 849,6 |
3 507,6 |
1 047,1 |
2 568,9 |
2 916,3 |
431,3 |
950,6 |
320,9 |
653,1 |
|
Астана қаласы |
959,7 |
17,3 |
26,1 |
881,0 |
16,6 |
21,6 |
423,2 |
8,4 |
14,9 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.14 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
57 064 |
168 |
8 785 |
31 731 |
11 924 |
|
Ақмола облысы |
1 288 |
- |
295 |
678 |
447 |
|
Ақтөбе облысы |
2 236 |
5 |
461 |
1 048 |
761 |
|
Алматы облысы |
1 489 |
3 |
327 |
806 |
334 |
|
Атырау облысы |
2 435 |
4 |
537 |
1 046 |
487 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
3 338 |
17 |
703 |
1 693 |
1 152 |
|
Жамбыл облысы |
1 063 |
4 |
310 |
577 |
452 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 868 |
5 |
337 |
952 |
504 |
|
Қарағанды облысы |
4 616 |
11 |
774 |
2 907 |
1 183 |
|
Қостанай облысы |
3 272 |
6 |
367 |
1 962 |
796 |
|
Қызылорда облысы |
738 |
3 |
245 |
315 |
328 |
|
Маңғыстау облысы |
1 740 |
5 |
428 |
914 |
281 |
|
Павлодар облысы |
2 764 |
6 |
533 |
1 510 |
759 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 487 |
2 |
268 |
776 |
620 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 628 |
6 |
551 |
1 376 |
939 |
|
Алматы қаласы |
18 983 |
80 |
1 745 |
11 205 |
1 934 |
|
Астана қаласы |
7 119 |
11 |
904 |
3 966 |
947 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 636,9 |
13 714,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
89,5 |
736,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 547,4 |
12 978,0 |
|
Visa International |
3 598,9 |
10 216,2 |
|
MasterCard Worldwide |
607,1 |
1 970,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
79 007,4 |
495 166,3 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 255,9 |
21 153,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
77 751,5 |
474 012,7 |
|
Visa International |
58 106,3 |
366 641,6 |
|
MasterCard Worldwide |
9 811,5 |
67 454,9 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 378,3 |
14 862,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
89,7 |
881,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 288,6 |
13 981,1 |
|
Visa International |
3 805,1 |
10 966,6 |
|
MasterCard Worldwide |
605,2 |
1 775,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
85 178,5 |
592 586,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 462,1 |
27 749,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
83 716,3 |
564 837,0 |
|
Visa International |
55 643,9 |
448 027,8 |
|
MasterCard Worldwide |
7 513,5 |
67 688,8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
16,0% |
8,4% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
0,2% |
19,8% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
16,3% |
7,7% |
|
Visa International |
5,7% |
7,3% |
|
MasterCard Worldwide |
-0,3% |
-9,9% |
|
Көлемі |
7,8% |
19,7% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
16,4% |
31,2% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7,7% |
19,2% |
|
Visa International |
-4,2% |
22,2% |
|
MasterCard Worldwide |
-23,4% |
0,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
4 655,7 |
69 425,6 |
14 801,4 |
588 105,5 |
|
|
Ақмола облысы |
43,4 |
1 351,9 |
482,4 |
16 002,6 |
|
|
Ақтөбе облысы |
143,8 |
2 512,4 |
798,3 |
29 775,8 |
|
|
Алматы облысы |
102,1 |
3 914,1 |
674,1 |
24 249,8 |
|
|
Атырау облысы |
144,0 |
3 236,1 |
756,1 |
31 167,1 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
169,7 |
1 895,2 |
1 220,4 |
41 685,5 |
|
|
Жамбыл облысы |
78,4 |
1 484,4 |
634,8 |
22 087,2 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
98,3 |
3 287,4 |
546,9 |
18 905,3 |
|
|
Қарағанды облысы |
189,5 |
2 615,4 |
1 337,8 |
48 259,0 |
|
|
Қостанай облысы |
477,0 |
1 535,7 |
647,8 |
22 877,4 |
|
|
Қызылорда облысы |
109,9 |
1 219,1 |
494,3 |
19 792,0 |
|
|
Маңғыстау облысы |
153,0 |
2 665,3 |
683,6 |
37 225,4 |
|
|
Павлодар облысы |
123,6 |
1 450,1 |
724,4 |
25 493,0 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
56,0 |
706,5 |
412,1 |
13 069,3 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
123,4 |
4 044,6 |
1 101,4 |
41 274,6 |
|
|
Алматы қаласы |
2 004,8 |
28 033,8 |
2 757,3 |
131 620,2 |
|
|
Астана қаласы |
638,9 |
9 473,9 |
1 529,6 |
64 621,5 |
|
