Долбар ¹130 01/09/2014
2014 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2014 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша банктер 17,2 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,8 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 20,3% және 16,0% өсу)1. Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 71,9%, кредиттік карточкалардың үлесі – 20,5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,4% және 6,3% сәйкес келеді.
2014 жылғы тамызында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 670,2 млрд. теңге болды (2013 жылғы тамыз айымен салыстырғанда өсу 22,6%). 2014 жылғы тамыз айында транзакциялар саны 19,6 млн. транзакция болды және 2013 жылғы тамыз айымен салыстырғанда 12,4% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 18,0% (транзакциялардың саны 5,1 млн. транзакция болды) және 9,1% (транзакциялардың көлемі 83,0 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 10,6% (транзакциялардың саны 14,5 млн. транзакция болды) және 24,8% (транзакциялардың көлемі 587,2 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,5% және 74,4%) және банкоматтар (тиісінше 25,9% және 16,5%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 96,6% және 84,0%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 5 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.09.13 |
01.09.14 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
14 291,4 |
17 185,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
686,2 |
817,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 605,2 |
16 368,7 |
|
Visa International, оның ішінде: |
11 743,9 |
14 482,9 |
|
дебеттік |
8 638,2 |
9 832,4 |
|
кредиттік |
2 787,2 |
3 414,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
318,5 |
1 236,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 822,1 |
1 850,2 |
|
дебеттік |
1 685,8 |
1 689,2 |
|
кредиттік |
74,4 |
87,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
61,9 |
73,8 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
12 803,7 |
14 846,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
633,3 |
734,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
12 170,4 |
14 111,8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
10 459,6 |
12 371,8 |
|
дебеттік |
7 889,0 |
8 929,2 |
|
кредиттік |
2 372,2 |
2 893,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
198,4 |
548,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 673,8 |
1 706,5 |
|
дебеттік |
1 540,7 |
1 548,9 |
|
кредиттік |
71,9 |
84,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
61,1 |
73,0 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
5 925,8 |
6 855,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
422,2 |
512,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 503,6 |
6 343,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
4 606,4 |
5 494,6 |
|
дебеттік |
4 064,2 |
4 383,5 |
|
кредиттік |
341,3 |
331,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
200,8 |
779,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
881,3 |
831,0 |
|
дебеттік |
814,6 |
751,4 |
|
кредиттік |
34,5 |
32,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
32,2 |
46,7 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
40 333 |
58 167 |
|
сауда кәсіпорындарында |
34 186 |
51 647 |
|
банктерде |
6 147 |
6 520 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
60 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 812 |
8 813 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 724 |
7 667 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 088 |
1 146 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
18 622 |
32 576 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
2 727 |
12 380 |
|
2-Кесте |
|||||||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.14 |
||||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге2 |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
12 356,5 |
3 519,2 |
1 310,2 |
11 228,6 |
2 996,0 |
621,9 |
5 652,7 |
376,5 |
826,0 |
|
Ақмола облысы |
359,1 |
3,5 |
8,7 |
336,2 |
3,3 |
7,8 |
196,1 |
1,3 |
5,3 |
|
Ақтөбе облысы |
630,8 |
6,0 |
8,5 |
583,8 |
5,8 |
6,4 |
303,5 |
2,5 |
4,9 |
|
Алматы облысы |
547,4 |
7,2 |
22,4 |
508,8 |
7,0 |
20,0 |
289,4 |
1,7 |
13,0 |
|
Атырау облысы |
565,6 |
8,9 |
15,1 |
510,9 |
8,7 |
13,6 |
250,3 |
3,5 |
8,7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 006,5 |
14,0 |
18,2 |
895,1 |
13,6 |
13,2 |
484,9 |
4,2 |
12,4 |
|
Жамбыл облысы |
496,1 |
4,0 |
5,9 |
461,1 |
3,9 |
4,1 |
279,5 |
1,1 |
3,9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
427,7 |
6,4 |
6,5 |
385,1 |
6,3 |
5,0 |
194,2 |
2,2 |
3,9 |
|
Қарағанды облысы |
1 035,0 |
11,0 |
28,7 |
935,0 |
10,9 |
21,1 |
550,6 |
4,3 |
17,7 |
|
Қостанай облысы |
531,2 |
4,6 |
6,4 |
472,2 |
4,5 |
4,8 |
277,3 |
2,2 |
3,6 |
|
Қызылорда облысы |
434,8 |
4,2 |
6,2 |
394,6 |
4,1 |
5,4 |
226,2 |
1,1 |
3,5 |
|
Маңғыстау облысы |
514,9 |
6,9 |
15,8 |
466,2 |
6,7 |
14,8 |
244,1 |
2,2 |
9,5 |
|
Павлодар облысы |
630,2 |
9,9 |
18,2 |
559,2 |
9,6 |
15,4 |
299,1 |
4,2 |
12,0 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
296,7 |
2,7 |
5,8 |
273,0 |
2,7 |
4,0 |
160,1 |
1,0 |
3,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 046,2 |
9,7 |
29,7 |
973,4 |
9,4 |
26,5 |
534,5 |
2,1 |
19,4 |
|
Алматы қаласы |
2 862,5 |
3 403,0 |
1 086,6 |
2 584,1 |
2 882,9 |
437,5 |
940,9 |
334,4 |
688,6 |
|
Астана қаласы |
971,7 |
17,2 |
27,4 |
889,8 |
16,6 |
22,4 |
422,0 |
8,5 |
15,7 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.14 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
58 167 |
168 |
8 813 |
32 576 |
12 380 |
|
Ақмола облысы |
1 308 |
- |
299 |
689 |
448 |
|
Ақтөбе облысы |
2 255 |
5 |
462 |
1 071 |
762 |
|
Алматы облысы |
1 496 |
3 |
326 |
819 |
337 |
|
Атырау облысы |
2 349 |
4 |
514 |
1 012 |
505 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
3 394 |
17 |
705 |
1 730 |
1 194 |
|
Жамбыл облысы |
1 056 |
4 |
308 |
576 |
466 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 917 |
5 |
339 |
983 |
538 |
|
Қарағанды облысы |
4 764 |
11 |
795 |
2 991 |
1 314 |
|
Қостанай облысы |
3 323 |
6 |
367 |
1 978 |
798 |
|
Қызылорда облысы |
733 |
3 |
245 |
315 |
367 |
|
Маңғыстау облысы |
1 871 |
5 |
459 |
1 002 |
326 |
|
Павлодар облысы |
2 812 |
6 |
532 |
1 559 |
763 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 516 |
2 |
273 |
776 |
624 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 634 |
6 |
554 |
1 371 |
1 003 |
|
Алматы қаласы |
19 607 |
80 |
1 734 |
11 704 |
2 035 |
|
Астана қаласы |
7 132 |
11 |
901 |
4 000 |
900 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдар есепке алынбады)
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 322,3 |
13 110,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
80,3 |
709,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 242,1 |
12 401,4 |
|
Visa International |
3 328,3 |
9 705,8 |
|
MasterCard Worldwide |
582,4 |
1 936,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
76 093,3 |
470 428,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 062,7 |
20 445,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
75 030,6 |
449 982,8 |
|
Visa International |
55 641,9 |
348 547,5 |
|
MasterCard Worldwide |
9 277,2 |
66 318,4 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 099,4 |
14 500,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
84,5 |
880,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 014,9 |
13 620,6 |
|
Visa International |
3 614,6 |
10 327,8 |
|
MasterCard Worldwide |
588,8 |
2 077,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
83 013,6 |
587 181,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 223,0 |
27 360,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
81 790,6 |
559 820,9 |
|
Visa International |
53 663,6 |
427 958,4 |
|
MasterCard Worldwide |
7 644,5 |
81 995,2 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
18,0% |
10,6% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
5,2% |
24,1% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
18,2% |
9,8% |
|
Visa International |
8,6% |
6,4% |
|
MasterCard Worldwide |
1,1% |
7,3% |
|
Көлемі |
9,1% |
24,8% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
15,1% |
33,8% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
9,0% |
24,4% |
|
Visa International |
-3,6% |
22,8% |
|
MasterCard Worldwide |
-17,6% |
23,6% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы (қазақстандық банктер тарататын Visa International, MasterCard Worldwide және American Express International карточкалары бойынша айналымдарды есепке ала отырып)
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
4 587,7 |
70 121,1 |
14 554,6 |
584 793,2 |
|
|
Ақмола облысы |
41,6 |
1 257,2 |
464,4 |
15 320,7 |
|
|
Ақтөбе облысы |
126,4 |
2 508,2 |
768,2 |
28 324,9 |
|
|
Алматы облысы |
97,2 |
3 563,0 |
659,2 |
23 922,0 |
|
|
Атырау облысы |
141,9 |
2 799,8 |
744,1 |
30 389,1 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
161,9 |
2 021,2 |
1 191,6 |
41 119,3 |
|
|
Жамбыл облысы |
76,3 |
1 495,8 |
627,8 |
21 732,9 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
92,4 |
3 205,9 |
532,0 |
18 475,6 |
|
|
Қарағанды облысы |
184,5 |
2 271,5 |
1 317,6 |
47 571,3 |
|
|
Қостанай облысы |
454,7 |
1 496,5 |
634,9 |
22 175,7 |
|
|
Қызылорда облысы |
105,1 |
1 126,8 |
477,5 |
19 752,5 |
|
|
Маңғыстау облысы |
144,5 |
2 429,3 |
666,3 |
35 004,8 |
|
|
Павлодар облысы |
117,0 |
1 286,6 |
714,1 |
25 312,9 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
50,8 |
690,4 |
401,0 |
12 537,4 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
118,4 |
4 268,0 |
1 140,4 |
42 242,9 |
|
|
Алматы қаласы |
2 041,4 |
30 251,4 |
2 736,3 |
136 065,4 |
|
|
Астана қаласы |
633,8 |
9 449,7 |
1 479,0 |
64 845,7 |
|
