Долбар ¹133 01/12/2014
2014 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 28 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 93,9%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2014 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша банктер 17,1 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 15,1 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 12,8% және 12,0% өсу). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 76,1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 18,9%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,5% және 3,5% сәйкес келеді.
2014 жылғы қарашасында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 638,3 млрд. теңге болды (2013 жылғы қараша айымен салыстырғанда өсу 14,8%). 2014 жылғы қараша айында транзакциялар саны 20,0 млн. транзакция болды және 2013 жылғы қараша айымен салыстырғанда 10,4% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 21,2% (транзакциялардың саны 5,6 млн. транзакция болды) және 0,4% (транзакциялардың көлемі 80,0 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 6,6% (транзакциялардың саны 14,4 млн. транзакция болды) және 17,2% (транзакциялардың көлемі 558,3 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,1% және 69,9%) және банкоматтар (тиісінше 23,1% және 17,1%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 96,3% және 84,9%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.12.13 |
01.12.14 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
15 126,2 |
17 060,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
721,0 |
1 039,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 405,2 |
16 021,7 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 514,3 |
13 835,1 |
|
дебеттік |
8 903,2 |
9 939,0 |
|
кредиттік |
3 283,8 |
3 112,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
327,3 |
783,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 850,2 |
2 138,7 |
|
дебеттік |
1 701,7 |
1 979,9 |
|
кредиттік |
81,5 |
86,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
67,0 |
72,2 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
13 435,4 |
15 052,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
671,3 |
908,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
12 764,1 |
14 143,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
11 019,9 |
12 150,4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 705,3 |
1 951,1 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 205,0 |
6 889,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
458,7 |
626,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 746,2 |
6 263,0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
4 790,0 |
5 204,4 |
|
дебеттік |
4 242,5 |
4 451,6 |
|
кредиттік |
327,6 |
331,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
219,8 |
421,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
938,3 |
1 038,9 |
|
дебеттік |
867,2 |
960,8 |
|
кредиттік |
34,5 |
32,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
36,7 |
45,6 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
44 095 |
60 959 |
|
сауда кәсіпорындарында |
37 830 |
54 475 |
|
банктерде |
6 265 |
6 484 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
60 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 939 |
9 272 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 824 |
8 076 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 115 |
1 196 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
21 280 |
34 612 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
3 531 |
1 296 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
- |
11 779 |
|
Таблица 2 |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
на 01.12.14 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 987,4 |
3 217,9 |
855,6 |
15 052,2 |
6 046,1 |
376,1 |
466,9 |
|
Ақмола облысы |
370,8 |
3,6 |
9,1 |
358,6 |
209,4 |
1,4 |
5,5 |
|
Ақтөбе облысы |
646,6 |
6,2 |
8,8 |
610,1 |
317,4 |
2,6 |
4,7 |
|
Алматы облысы |
580,2 |
6,8 |
23,0 |
564,2 |
306,1 |
1,6 |
13,0 |
|
Атырау облысы |
569,6 |
9,0 |
15,5 |
532,4 |
262,6 |
3,5 |
8,6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 061,9 |
13,7 |
20,5 |
971,6 |
524,5 |
4,4 |
12,3 |
|
Жамбыл облысы |
512,5 |
3,9 |
5,6 |
486,1 |
293,8 |
1,1 |
3,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
442,2 |
6,5 |
7,4 |
411,0 |
212,0 |
2,3 |
3,5 |
|
Қарағанды облысы |
1 073,4 |
11,6 |
29,9 |
998,1 |
582,5 |
4,5 |
17,9 |
|
Қостанай облысы |
553,8 |
4,9 |
6,9 |
500,6 |
296,0 |
2,3 |
3,4 |
|
Қызылорда облысы |
448,4 |
4,1 |
6,1 |
414,7 |
239,7 |
1,2 |
3,3 |
|
Маңғыстау облысы |
531,5 |
7,1 |
16,2 |
503,5 |
258,0 |
2,3 |
9,6 |
|
Павлодар облысы |
652,3 |
10,2 |
19,6 |
601,2 |
313,9 |
4,3 |
12,2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
323,1 |
2,8 |
6,0 |
302,1 |
172,6 |
1,1 |
3,6 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 120,8 |
9,5 |
33,8 |
1 075,9 |
574,6 |
2,1 |
21,9 |
|
Алматы қаласы |
3 078,2 |
3 099,9 |
616,8 |
5 740,5 |
1 012,9 |
332,6 |
327,6 |
|
Астана қаласы |
1 022,0 |
17,9 |
30,5 |
981,7 |
470,0 |
8,9 |
16,5 |
|
Таблица 3 |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.12.14 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
60 959 |
168 |
9 272 |
34 612 |
1 296 |
11 779 |
|
Ақмола облысы |
1 346 |
- |
306 |
718 |
46 |
428 |
|
Ақтөбе облысы |
2 412 |
5 |
469 |
1 125 |
66 |
726 |
|
Алматы облысы |
1 500 |
3 |
363 |
817 |
57 |
397 |
|
Атырау облысы |
2 407 |
4 |
530 |
1 062 |
59 |
479 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
3 534 |
17 |
726 |
1 807 |
104 |
1 133 |
|
Жамбыл облысы |
1 037 |
4 |
327 |
563 |
60 |
428 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
1 997 |
5 |
343 |
1 004 |
58 |
518 |
|
Қарағанды облысы |
4 827 |
11 |
794 |
3 046 |
166 |
1 166 |
|
Қостанай облысы |
3 388 |
6 |
372 |
2 020 |
53 |
792 |
|
Қызылорда облысы |
857 |
3 |
307 |
417 |
36 |
325 |
|
Маңғыстау облысы |
1 971 |
5 |
504 |
1 063 |
75 |
314 |
|
Павлодар облысы |
2 929 |
6 |
533 |
1 637 |
87 |
722 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 536 |
2 |
278 |
818 |
39 |
604 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 734 |
6 |
592 |
1 440 |
72 |
973 |
|
Алматы қаласы |
20 943 |
80 |
1 885 |
12 721 |
224 |
1 863 |
|
Астана қаласы |
7 541 |
11 |
943 |
4 354 |
94 |
911 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2013 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
4 633,7 |
13 491,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
90,0 |
754,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
4 543,7 |
12 737,5 |
|
Visa International |
3 605,3 |
9 998,0 |
|
MasterCard Worldwide |
615,6 |
1 937,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
79 620,1 |
476 573,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 232,2 |
21 453,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
78 387,9 |
455 120,4 |
|
Visa International |
59 769,1 |
354 737,2 |
|
MasterCard Worldwide |
9 285,1 |
64 650,2 |
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 616,0 |
14 387,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
86,3 |
900,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 529,7 |
13 487,3 |
|
Visa International |
4 739,2 |
11 273,9 |
|
MasterCard Worldwide |
738,6 |
2 182,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
79 968,4 |
558 324,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 282,8 |
27 216,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
76 685,6 |
531 108,1 |
|
Visa International |
66 522,2 |
454 272,1 |
|
MasterCard Worldwide |
9 048,6 |
75 707,2 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
21,2% |
6,6% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-4,1% |
19,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
21,7% |
5,9% |
|
Visa International |
31,5% |
12,8% |
|
MasterCard Worldwide |
20,0% |
12,7% |
|
Көлемі |
0,4% |
17,2% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
166,4% |
26,9% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
-2,2% |
16,7% |
|
Visa International |
11,3% |
28,1% |
|
MasterCard Worldwide |
-2,5% |
17,1% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
4 758,7 |
66 517,7 |
14 362,3 |
556 143,0 |
|
|
Ақмола облысы |
35,3 |
811,8 |
435,9 |
14 528,1 |
|
|
Ақтөбе облысы |
138,6 |
3 019,1 |
768,5 |
27 300,7 |
|
|
Алматы облысы |
93,7 |
2 821,5 |
613,4 |
22 725,5 |
|
|
Атырау облысы |
146,1 |
2 941,5 |
707,5 |
28 907,5 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
151,0 |
1 753,1 |
1 137,3 |
39 077,1 |
|
|
Жамбыл облысы |
75,9 |
1 526,9 |
593,3 |
19 892,4 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
92,1 |
2 341,9 |
529,3 |
18 035,8 |
|
|
Қарағанды облысы |
185,0 |
2 269,8 |
1 297,5 |
46 532,6 |
|
|
Қостанай облысы |
453,8 |
1 348,9 |
623,3 |
21 377,6 |
|
|
Қызылорда облысы |
105,3 |
1 019,2 |
451,1 |
17 756,5 |
|
|
Маңғыстау облысы |
149,1 |
3 156,5 |
603,8 |
31 455,6 |
|
|
Павлодар облысы |
108,4 |
1 147,8 |
685,7 |
24 924,9 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
46,9 |
525,7 |
382,2 |
12 084,9 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
125,7 |
2 897,3 |
1 130,3 |
41 238,3 |
|
|
Алматы қаласы |
2 231,1 |
29 422,3 |
2 876,4 |
129 299,5 |
|
|
Астана қаласы |
620,8 |
9 514,3 |
1 526,8 |
61 005,8 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
4 758,7 |
66 517,7 |
14 362,3 |
556 143,0 |
|
POS - терминал |
2 611,0 |
47 082,5 |
532,1 |
85 041,0 |
|
банкомат |
1 313,0 |
13 991,7 |
13 830,1 |
471 101,9 |
|
банк киоскі |
94,4 |
1 915,3 |
- |
- |
|
интернет |
722,3 |
3 510,7 |
- |
- |
|
ұялы телефон |
18,0 |
17,4 |
- |
- |
