Долбар ¹137 01/04/2015
015 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 94,1%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша банктер 16,8 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,8 млн. адам болды (2014 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 2,6% және 3,1% өсу). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 77,3%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16,9%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,7% және 4,1% сәйкес келеді.
2015 жылғы наурызда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 666,0 млрд. теңге болды (2014 жылғы наурыз айымен салыстырғанда өсу 13,8%). 2015 жылғы наурыз айында транзакциялар саны 23,1 млн. транзакция болды және 2014 жылғы наурыз айымен салыстырғанда 16,9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 32,9% (транзакциялардың саны 6,9 млн. транзакция болды) және 3,3% (транзакциялардың көлемі 80,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 11,2% (транзакциялардың саны 16,2 млн. транзакция болды) және 15,4% (транзакциялардың көлемі 585,8 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,3% және 68,8%) және банкоматтар (тиісінше 22,7% және 17,2%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 96,2% және 86,9%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.04.14 |
01.04.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 404,2 |
16 833,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
771,3 |
988,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 632,9 |
15 844,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 808,4 |
13 550,7 |
|
дебеттік |
9 468,8 |
9 906,1 |
|
кредиттік |
3 483,6 |
2 741,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
856,0 |
903,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 784,7 |
2 162,1 |
|
дебеттік |
1 628,7 |
2 012,3 |
|
кредиттік |
90,1 |
77,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
65,9 |
71,9 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 374,4 |
14 823,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
707,5 |
863,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 666,9 |
13 960,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
11 982,1 |
11 835,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 647,0 |
2 015,6 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 607,7 |
7 023,3 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
496,3 |
637,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 111,3 |
6 385,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 228,5 |
5 255,4 |
|
дебеттік |
4 423,0 |
4 353,4 |
|
кредиттік |
310,1 |
359,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
495,5 |
542,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
864,2 |
1 055,6 |
|
дебеттік |
792,2 |
977,2 |
|
кредиттік |
33,7 |
34,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
38,3 |
43,9 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
50 714 |
65 604 |
|
сауда кәсіпорындарында |
44 314 |
59 159 |
|
банктерде |
6 400 |
6 445 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
168 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
60 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 890 |
9 740 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 769 |
8 580 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 121 |
1 160 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
26 283 |
38 077 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
5 051 |
1 393 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
- |
13 785 |
|
Таблица 2 |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
13 018,7 |
2 839,2 |
975,2 |
14 823,7 |
6 030,3 |
406,1 |
586,9 |
|
Ақмола облысы |
369,7 |
3,3 |
10,8 |
358,2 |
203,8 |
1,4 |
6,4 |
|
Ақтөбе облысы |
645,5 |
6,0 |
11,5 |
606,1 |
316,3 |
2,7 |
6,4 |
|
Алматы облысы |
582,9 |
5,1 |
24,8 |
564,0 |
309,7 |
1,5 |
14,5 |
|
Атырау облысы |
587,4 |
8,3 |
17,4 |
546,2 |
270,2 |
3,6 |
10,1 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 063,2 |
12,3 |
28,5 |
983,7 |
517,3 |
4,3 |
16,6 |
|
Жамбыл облысы |
519,4 |
3,3 |
7,0 |
492,9 |
302,5 |
1,1 |
4,0 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
437,7 |
6,2 |
9,8 |
405,7 |
216,0 |
2,4 |
4,4 |
|
Қарағанды облысы |
1 052,2 |
11,3 |
36,2 |
1 001,9 |
575,5 |
4,5 |
22,6 |
|
Қостанай облысы |
551,6 |
4,5 |
9,2 |
499,0 |
297,0 |
2,1 |
4,3 |
|
Қызылорда облысы |
444,6 |
3,4 |
7,3 |
411,7 |
232,0 |
1,2 |
4,3 |
|
Маңғыстау облысы |
516,8 |
6,4 |
17,0 |
484,4 |
252,8 |
2,4 |
10,2 |
|
Павлодар облысы |
647,0 |
9,4 |
23,3 |
596,3 |
312,1 |
4,0 |
14,3 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
313,5 |
2,5 |
7,5 |
293,5 |
173,4 |
1,1 |
4,4 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 144,0 |
8,8 |
41,9 |
1 098,3 |
593,4 |
2,1 |
27,7 |
|
Алматы қаласы |
3 125,2 |
2 730,9 |
683,7 |
5 505,8 |
1 001,3 |
362,1 |
413,1 |
|
Астана қаласы |
1 017,9 |
17,5 |
39,6 |
975,9 |
457,0 |
9,6 |
23,6 |
|
Таблица 3 |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
65 604 |
168 |
9 740 |
38 077 |
1 393 |
13 785 |
|
Ақмола облысы |
1 596 |
- |
313 |
870 |
43 |
496 |
|
Ақтөбе облысы |
2 512 |
5 |
508 |
1 200 |
80 |
792 |
|
Алматы облысы |
1 577 |
3 |
376 |
881 |
57 |
448 |
|
Атырау облысы |
2 574 |
4 |
568 |
1 105 |
61 |
623 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
3 974 |
17 |
780 |
2 079 |
112 |
1 281 |
|
Жамбыл облысы |
1 214 |
4 |
360 |
700 |
64 |
546 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 121 |
5 |
384 |
1 075 |
70 |
575 |
|
Қарағанды облысы |
5 075 |
11 |
850 |
3 252 |
158 |
1 516 |
|
Қостанай облысы |
3 556 |
6 |
409 |
2 252 |
50 |
852 |
|
Қызылорда облысы |
950 |
3 |
313 |
469 |
45 |
371 |
|
Маңғыстау облысы |
2 042 |
5 |
530 |
1 124 |
81 |
437 |
|
Павлодар облысы |
3 230 |
6 |
562 |
1 835 |
78 |
851 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 675 |
2 |
295 |
925 |
40 |
646 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 947 |
6 |
622 |
1 586 |
75 |
1 157 |
|
Алматы қаласы |
22 331 |
80 |
1 873 |
13 899 |
255 |
2 054 |
|
Астана қаласы |
8 230 |
11 |
997 |
4 825 |
124 |
1 140 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 210,3 |
14 550,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
100,1 |
858,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 110,3 |
13 691,7 |
|
Visa International |
4 072,0 |
10 867,7 |
|
MasterCard Worldwide |
667,8 |
1 909,0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
77 613,0 |
507 800,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 166,2 |
24 697,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
76 446,8 |
483 103,4 |
|
Visa International |
58 756,3 |
381 623,5 |
|
MasterCard Worldwide |
9 245,0 |
62 257,4 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
6 925,5 |
16 172,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
96,0 |
969,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 829,5 |
15 202,9 |
|
Visa International |
5 874,7 |
12 530,7 |
|
MasterCard Worldwide |
893,2 |
2 545,1 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
80 156,2 |
585 818,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 426,1 |
28 374,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
77 730,1 |
557 443,2 |
|
Visa International |
66 509,9 |
467 892,5 |
|
MasterCard Worldwide |
10 034,5 |
85 355,3 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
32,9% |
11,2% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-4,1% |
13,0% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
33,6% |
11,0% |
|
Visa International |
44,3% |
15,3% |
|
MasterCard Worldwide |
33,8% |
33,3% |
|
Көлемі |
3,3% |
15,4% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
108,0% |
14,9% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
1,7% |
15,4% |
|
Visa International |
13,2% |
22,6% |
|
MasterCard Worldwide |
8,5% |
37,1% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
5 806,2 |
61 862,4 |
15 900,9 |
573 672,5 |
|
Ақмола облысы |
44,1 |
774,9 |
490,4 |
15 474,5 |
|
Ақтөбе облысы |
164,9 |
1 801,8 |
838,6 |
27 840,8 |
|
Алматы облысы |
111,9 |
1 985,3 |
708,4 |
24 609,5 |
|
Атырау облысы |
162,7 |
2 492,4 |
758,3 |
29 161,4 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
176,1 |
1 700,8 |
1 254,3 |
40 838,4 |
|
Жамбыл облысы |
111,5 |
1 287,8 |
694,5 |
22 631,4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
112,3 |
1 884,8 |
588,3 |
18 673,7 |
|
Қарағанды облысы |
210,4 |
2 612,0 |
1 406,0 |
47 398,3 |
|
Қостанай облысы |
467,7 |
1 117,9 |
686,8 |
22 096,6 |
|
Қызылорда облысы |
123,4 |
866,8 |
509,1 |
19 221,2 |
|
Маңғыстау облысы |
182,8 |
2 778,2 |
725,3 |
37 386,7 |
|
Павлодар облысы |
128,3 |
1 149,8 |
762,7 |
25 987,2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
54,2 |
487,9 |
431,2 |
12 723,0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
163,2 |
3 166,1 |
1 292,8 |
45 198,0 |
|
Алматы қаласы |
2 852,0 |
28 445,7 |
3 089,8 |
121 576,6 |
|
Астана қаласы |
740,7 |
9 310,3 |
1 664,2 |
62 855,1 |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
5 806,2 |
61 862,4 |
15 900,9 |
573 672,5 |
|
POS - терминал |
3 139,2 |
42 384,4 |
604,4 |
74 628,2 |
|
банкомат |
1 569,9 |
13 342,1 |
15 296,5 |
499 044,2 |
|
банк киоскі |
89,7 |
1 550,6 |
- |
- |
|
интернет |
997,5 |
4 576,3 |
- |
- |
|
ұялы телефон |
9,8 |
8,8 |
- |
- |
