Долбар ¹138 01/05/2015
2015 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 94,2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша банктер 16,9 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,8 млн. адам болды (2014 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 2,5% және 2,8% өсу). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 77,7%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16,4%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,7% және 4,1% сәйкес келеді.
2015 жылғы cәуірінде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 700,0 млрд. теңге болды (2014 жылғы cәуір айымен салыстырғанда өсу 16,5%). 2015 жылғы cәуір айында транзакциялар саны 22,5 млн. транзакция болды және 2014 жылғы cәуір айымен салыстырғанда 16,2% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының өсуі 31,0% (транзакциялардың саны 6,7 млн. транзакция болды), сомасының азаюы 5,5% (транзакциялардың көлемі 77,5 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 10,9% (транзакциялардың саны 15,8 млн. транзакция болды) және 20,0% (транзакциялардың көлемі 622,4 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 54,1% және 65,2%) және банкоматтар (тиісінше 22,3% және 19,0%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,8% және 84,6%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.05.14 |
01.05.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 482,4 |
16 891,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
786,1 |
971,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 696,3 |
15 920,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 868,8 |
13 520,6 |
|
дебеттік |
9 569,9 |
9 929,3 |
|
кредиттік |
3 543,9 |
2 681,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
755,0 |
909,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 789,1 |
2 243,0 |
|
дебеттік |
1 631,1 |
2 094,8 |
|
кредиттік |
90,7 |
76,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
67,3 |
72,1 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 414,6 |
14 825,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
704,5 |
848,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 710,1 |
13 976,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 042,6 |
11 767,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 631,0 |
2 080,7 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 559,2 |
7 079,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
502,9 |
632,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 056,3 |
6 447,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 200,9 |
5 273,4 |
|
дебеттік |
4 453,9 |
4 360,9 |
|
кредиттік |
302,1 |
365,8 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
444,9 |
546,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
836,6 |
1 082,1 |
|
дебеттік |
763,0 |
1 004,3 |
|
кредиттік |
33,1 |
34,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
40,5 |
43,3 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
51 521 |
66 221 |
|
сауда кәсіпорындарында |
45 175 |
59 609 |
|
банктерде |
6 346 |
6 612 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
167 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
59 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 840 |
9 830 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 738 |
8 646 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 102 |
1 184 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
27 236 |
37 788 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
5 489 |
1 368 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
- |
13 156 |
|
Таблица 2 |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.05.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
13 132,1 |
2 777,6 |
982,1 |
14 825,2 |
6 077,3 |
412,7 |
589,9 |
|
Ақмола облысы |
372,1 |
3,4 |
11,0 |
359,3 |
205,9 |
1,4 |
6,5 |
|
Ақтөбе облысы |
650,3 |
6,1 |
11,9 |
609,3 |
316,5 |
2,8 |
6,7 |
|
Алматы облысы |
588,7 |
4,9 |
24,5 |
567,6 |
314,1 |
1,4 |
14,5 |
|
Атырау облысы |
590,5 |
8,2 |
17,5 |
549,0 |
271,9 |
3,7 |
10,2 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 073,1 |
12,1 |
29,6 |
990,4 |
522,3 |
4,3 |
16,9 |
|
Жамбыл облысы |
522,8 |
3,3 |
7,1 |
485,0 |
304,9 |
1,1 |
4,2 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
439,9 |
6,1 |
9,9 |
407,1 |
218,1 |
2,4 |
4,5 |
|
Қарағанды облысы |
1 057,6 |
11,3 |
37,2 |
1 006,6 |
579,6 |
4,6 |
22,1 |
|
Қостанай облысы |
555,4 |
4,7 |
9,2 |
472,6 |
298,5 |
2,2 |
4,3 |
|
Қызылорда облысы |
447,8 |
3,4 |
7,9 |
414,6 |
231,7 |
1,2 |
4,5 |
|
Маңғыстау облысы |
520,4 |
6,3 |
17,1 |
486,9 |
252,7 |
2,4 |
10,3 |
|
Павлодар облысы |
649,7 |
9,3 |
23,4 |
598,7 |
314,8 |
4,1 |
12,5 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
316,4 |
2,5 |
7,5 |
295,8 |
175,3 |
1,1 |
4,4 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 161,5 |
8,8 |
43,3 |
1 113,7 |
602,0 |
2,1 |
23,9 |
|
Алматы қаласы |
3 154,5 |
2 669,9 |
684,3 |
5 480,5 |
1 005,9 |
368,2 |
422,0 |
|
Астана қаласы |
1 031,3 |
17,5 |
40,7 |
988,1 |
463,0 |
9,7 |
22,2 |
|
Таблица 3 |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.05.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтер-лер саны (дана) |
Банкомат-тар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
66 221 |
167 |
9 830 |
37 788 |
1 368 |
13 156 |
|
Ақмола облысы |
1 563 |
- |
315 |
825 |
43 |
445 |
|
Ақтөбе облысы |
2 541 |
5 |
510 |
1 193 |
81 |
760 |
|
Алматы облысы |
1 624 |
3 |
377 |
890 |
56 |
439 |
|
Атырау облысы |
2 572 |
4 |
574 |
1 088 |
59 |
628 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
4 071 |
17 |
786 |
2 116 |
112 |
1 259 |
|
Жамбыл облысы |
1 286 |
4 |
367 |
673 |
64 |
498 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 120 |
4 |
381 |
1 053 |
69 |
604 |
|
Қарағанды облысы |
5 087 |
11 |
848 |
3 183 |
151 |
1 487 |
|
Қостанай облысы |
3 639 |
6 |
413 |
2 249 |
50 |
802 |
|
Қызылорда облысы |
995 |
3 |
318 |
488 |
49 |
367 |
|
Маңғыстау облысы |
2 067 |
5 |
533 |
1 117 |
81 |
398 |
|
Павлодар облысы |
3 284 |
6 |
567 |
1 840 |
79 |
784 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 678 |
2 |
296 |
931 |
40 |
625 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
2 959 |
6 |
631 |
1 529 |
76 |
1 093 |
|
Алматы қаласы |
22 462 |
80 |
1 901 |
13 842 |
253 |
1 942 |
|
Астана қаласы |
8 273 |
11 |
1 013 |
4 771 |
105 |
1 025 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Сәуір |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 130,1 |
14 265,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
97,3 |
854,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 032,7 |
13 411,7 |
|
Visa International |
4 029,3 |
10 728,2 |
|
MasterCard Worldwide |
621,1 |
1 799,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
82 072,8 |
518 611,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 168,2 |
24 892,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
80 904,6 |
493 718,9 |
|
Visa International |
61 559,5 |
392 253,6 |
|
MasterCard Worldwide |
8 272,1 |
62 338,8 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
6 720,1 |
15 819,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
90,8 |
925,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 629,3 |
14 894,9 |
|
Visa International |
5 758,1 |
12 259,3 |
|
MasterCard Worldwide |
811,4 |
2 483,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
77 543,5 |
622 441,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 554,1 |
28 201,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
74 989,4 |
594 239,9 |
|
Visa International |
64 302,2 |
498 625,4 |
|
MasterCard Worldwide |
9 641,5 |
90 550,2 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
31,0% |
10,9% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-6,7% |
8,3% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
31,7% |
11,1% |
|
Visa International |
42,9% |
14,3% |
|
MasterCard Worldwide |
30,6% |
38,0% |
|
Көлемі |
-5,5% |
20,0% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
118,6% |
13,3% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
-7,3% |
20,4% |
|
Visa International |
4,5% |
27,1% |
|
MasterCard Worldwide |
16,6% |
45,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Сәуір |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
5 762,8 |
64 035,8 |
15 686,6 |
615 202,5 |
|
|
Ақмола облысы |
42,4 |
1 181,9 |
474,2 |
16 138,9 |
|
|
Ақтөбе облысы |
156,3 |
1 653,1 |
805,5 |
28 650,0 |
|
|
Алматы облысы |
104,6 |
2 062,8 |
689,8 |
25 539,7 |
|
|
Атырау облысы |
159,4 |
2 610,3 |
743,8 |
31 577,9 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
169,7 |
2 013,9 |
1 244,9 |
42 717,0 |
|
|
Жамбыл облысы |
98,4 |
1 388,1 |
668,4 |
23 101,7 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
106,6 |
2 461,6 |
577,1 |
20 751,9 |
|
|
Қарағанды облысы |
210,8 |
2 417,0 |
1 394,6 |
50 212,4 |
|
|
Қостанай облысы |
464,5 |
1 656,5 |
672,4 |
22 963,6 |
|
|
Қызылорда облысы |
113,2 |
869,6 |
488,3 |
20 137,6 |
|
|
Маңғыстау облысы |
167,8 |
2 987,6 |
688,2 |
40 526,4 |
|
|
Павлодар облысы |
119,5 |
1 482,3 |
740,5 |
26 603,3 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
51,8 |
526,2 |
419,1 |
13 070,2 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
156,3 |
2 924,7 |
1 268,0 |
47 463,0 |
|
|
Алматы қаласы |
2 905,9 |
28 340,9 |
3 141,7 |
138 188,0 |
|
|
Астана қаласы |
735,5 |
9 459,3 |
1 670,0 |
67 561,0 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Сәуір |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
5 762,8 |
64 035,8 |
15 686,6 |
615 202,5 |
|
POS - терминал |
3 093,8 |
42 706,7 |
661,2 |
95 555,7 |
|
банкомат |
1 498,1 |
14 213,3 |
15 025,5 |
519 646,8 |
|
банк киоскі |
82,3 |
1 294,8 |
- |
- |
|
интернет |
1 079,8 |
5 812,9 |
- |
- |
|
ұялы телефон |
8,9 |
8,1 |
- |
- |
