Долбар ¹141 01/08/2015
2015 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 94,4%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «Казкоммерцбанк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша банктер 16,7 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,5 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 2,9% және 1,6% азаю)1. Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 78,1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16,5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,8% және 3,6% сәйкес келеді.
2015 жылғы шілдеде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 712,3 млрд. теңге болды (2014 жылғы шілде айымен салыстырғанда өсу 5,1%). 2015 жылғы шілде айында транзакциялар саны 23,0 млн. транзакция болды және 2014 жылғы шілде айымен салыстырғанда 13,6% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 34,5% (транзакциялардың саны 7,2 млн. транзакция болды) және 1,0% (транзакциялардың көлемі 86,0 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 6,0% (транзакциялардың саны 15,8 млн. транзакция болды) және 5,7% (транзакциялардың көлемі 626,3 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 57,7% және 67,7%) және банкоматтар (тиісінше 17,4% және 16,5%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,7% және 86,2%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.08.14 |
01.08.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
17 156,3 |
16 658,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
817,6 |
927,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
16 338,6 |
15 730,7 |
|
Visa International, оның ішінде: |
14 499,8 |
13 208,8 |
|
дебеттік |
9 793,8 |
9 731,5 |
|
кредиттік |
3 517,7 |
2 662,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
1 188,4 |
814,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 803,2 |
2 278,2 |
|
дебеттік |
1 641,3 |
2 129,6 |
|
кредиттік |
89,6 |
64,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
72,2 |
84,3 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 791,3 |
14 549,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
738,2 |
808,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 053,2 |
13 740,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 357,9 |
11 429,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 661,6 |
2 124,3 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 818,5 |
7 019,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
509,2 |
582,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 309,2 |
6 436,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 470,5 |
5 188,2 |
|
дебеттік |
4 413,3 |
4 208,9 |
|
кредиттік |
317,4 |
362,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
739,8 |
616,6 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
821,1 |
1 109,5 |
|
дебеттік |
743,1 |
1 025,0 |
|
кредиттік |
32,8 |
35,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
45,1 |
49,3 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
57 064 |
70 054 |
|
сауда кәсіпорындарында |
50 512 |
62 767 |
|
банктерде |
6 552 |
7 287 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
167 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
59 |
|
банктерде |
108 |
108 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 785 |
8 901 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 656 |
7 722 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 129 |
1 179 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
31 731 |
39 604 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
11 924 |
1 401 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
- |
13 579 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
13 012,3 |
2 747,3 |
899,0 |
14 549,1 |
5 943,5 |
409,9 |
666,0 |
|
Ақмола облысы |
373,4 |
3,1 |
15,9 |
361,6 |
202,2 |
1,5 |
9,3 |
|
Ақтөбе облысы |
646,6 |
6,0 |
23,2 |
611,5 |
309,5 |
2,7 |
15,1 |
|
Алматы облысы |
599,4 |
3,8 |
24,7 |
575,5 |
307,0 |
1,4 |
16,3 |
|
Атырау облысы |
576,3 |
7,3 |
20,8 |
539,2 |
265,8 |
3,7 |
12,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 056,6 |
10,6 |
44,5 |
982,7 |
510,5 |
4,3 |
29,7 |
|
Жамбыл облысы |
525,3 |
2,6 |
10,2 |
497,5 |
296,1 |
1,1 |
6,9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
445,3 |
5,6 |
11,1 |
410,3 |
211,7 |
2,5 |
5,6 |
|
Қарағанды облысы |
1 075,4 |
10,8 |
46,5 |
1 023,1 |
569,1 |
4,6 |
30,8 |
|
Қостанай облысы |
560,8 |
4,2 |
13,4 |
502,8 |
292,5 |
2,1 |
7,8 |
|
Қызылорда облысы |
439,7 |
2,6 |
17,6 |
413,6 |
223,6 |
1,1 |
13,1 |
|
Маңғыстау облысы |
518,9 |
5,7 |
19,0 |
485,5 |
247,6 |
2,6 |
12,0 |
|
Павлодар облысы |
652,6 |
8,1 |
28,4 |
599,9 |
310,5 |
4,0 |
18,7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
318,0 |
2,4 |
12,2 |
299,6 |
171,9 |
1,2 |
8,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 166,4 |
7,3 |
51,2 |
1 115,4 |
566,6 |
2,1 |
35,3 |
|
Алматы қаласы |
3 031,6 |
2 650,5 |
515,3 |
5 154,7 |
992,7 |
365,1 |
414,7 |
|
Астана қаласы |
1 026,2 |
16,7 |
45,2 |
976,0 |
466,1 |
10,0 |
29,1 |
|
3-Кесте |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
70 054 |
167 |
8 901 |
39 604 |
1 401 |
13 579 |
|
Ақмола облысы |
1 671 |
- |
294 |
876 |
42 |
444 |
|
Ақтөбе облысы |
2 692 |
5 |
475 |
1 246 |
81 |
764 |
|
Алматы облысы |
1 751 |
3 |
360 |
936 |
103 |
435 |
|
Атырау облысы |
2 631 |
4 |
512 |
1 145 |
60 |
642 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
4 283 |
17 |
697 |
2 191 |
115 |
1 318 |
|
Жамбыл облысы |
1 401 |
4 |
329 |
722 |
61 |
517 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 255 |
4 |
340 |
1 109 |
69 |
600 |
|
Қарағанды облысы |
5 461 |
11 |
721 |
3 317 |
148 |
1 604 |
|
Қостанай облысы |
3 844 |
6 |
355 |
2 355 |
51 |
803 |
|
Қызылорда облысы |
1 098 |
3 |
272 |
530 |
48 |
427 |
|
Маңғыстау облысы |
2 212 |
5 |
499 |
1 182 |
84 |
401 |
|
Павлодар облысы |
3 518 |
6 |
526 |
1 947 |
77 |
816 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 796 |
2 |
274 |
976 |
40 |
625 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 245 |
6 |
567 |
1 591 |
76 |
1 093 |
|
Алматы қаласы |
23 565 |
80 |
1 742 |
14 491 |
247 |
2 028 |
|
Астана қаласы |
8 631 |
11 |
938 |
4 990 |
99 |
1 062 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 378,3 |
14 862,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
89,7 |
881,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 288,6 |
13 981,1 |
|
Visa International |
3 805,1 |
10 966,6 |
|
MasterCard Worldwide |
605,2 |
1 775,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
85 178,5 |
592 586,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 462,1 |
27 749,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
83 716,3 |
564 837,0 |
|
Visa International |
55 643,9 |
448 027,8 |
|
MasterCard Worldwide |
7 513,5 |
67 688,8 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 235,4 |
15 754,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
76,4 |
843,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7 159,0 |
14 911,2 |
|
Visa International |
6 215,3 |
12 031,2 |
|
MasterCard Worldwide |
880,6 |
2 653,3 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
86 021,8 |
626 322,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 904,2 |
26 353,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
83 117,6 |
599 969,1 |
|
Visa International |
70 700,3 |
494 355,9 |
|
MasterCard Worldwide |
11 222,0 |
98 998,7 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
34,5% |
6,0% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-14,8% |
-4,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
35,4% |
6,7% |
|
Visa International |
63,3% |
9,7% |
|
MasterCard Worldwide |
45,5% |
49,5% |
|
Көлемі |
1,0% |
5,7% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
98,6% |
-5,0% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
-0,7% |
6,2% |
|
Visa International |
27,1% |
10,3% |
|
MasterCard Worldwide |
49,4% |
46,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
6 192,8 |
67 999,1 |
15 692,1 |
620 809,4 |
|
|
Ақмола облысы |
45,9 |
1 203,2 |
492,0 |
16 869,0 |
|
|
Ақтөбе облысы |
163,7 |
2 052,0 |
814,9 |
28 988,4 |
|
|
Алматы облысы |
98,1 |
1 321,0 |
721,3 |
26 522,4 |
|
|
Атырау облысы |
153,7 |
2 268,2 |
748,6 |
31 399,8 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
173,8 |
2 394,3 |
1 258,5 |
43 856,4 |
|
|
Жамбыл облысы |
91,8 |
1 845,0 |
660,6 |
23 206,6 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
103,7 |
2 955,8 |
575,0 |
20 333,0 |
|
|
Қарағанды облысы |
199,2 |
2 491,1 |
1 396,8 |
51 173,6 |
|
|
Қостанай облысы |
458,8 |
1 498,7 |
679,6 |
23 732,8 |
|
|
Қызылорда облысы |
97,7 |
764,5 |
495,6 |
20 023,3 |
|
|
Маңғыстау облысы |
148,1 |
2 855,0 |
696,9 |
38 321,5 |
|
|
Павлодар облысы |
131,9 |
1 310,3 |
762,0 |
26 568,8 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
58,4 |
560,5 |
423,9 |
13 383,9 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
138,8 |
2 997,4 |
1 233,6 |
46 321,0 |
|
|
Алматы қаласы |
3 357,8 |
31 177,3 |
3 050,4 |
136 944,0 |
|
|
Астана қаласы |
771,5 |
10 304,9 |
1 682,6 |
73 165,2 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
6 192,8 |
67 999,1 |
15 692,1 |
620 809,4 |
|
POS - терминал |
3 536,9 |
46 070,9 |
676,8 |
86 298,4 |
|
банкомат |
1 258,7 |
13 550,5 |
15 015,3 |
534 511,1 |
|
банк киоскі |
63,1 |
1 094,5 |
- |
- |
|
интернет |
1 334,1 |
7 283,2 |
- |
- |
