Долбар ¹142 01/09/2015
2015 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 94,4%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express Internationa UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «Казкоммерцбанк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша банктер 16,5 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,5 млн. адам болды (2013 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 4,0% және 2,6% азаю)1. Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 78,4%, кредиттік карточкалардың үлесі – 16,1%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 1,9% және 3,6% сәйкес келеді.
2015 жылғы тамызында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 683,8 млрд. теңге болды (2014 жылғы тамыз айымен салыстырғанда өсу 2,0%). 2015 жылғы тамыз айында транзакциялар саны 21,9 млн. транзакция болды және 2014 жылғы тамыз айымен салыстырғанда 11,7% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 34,3% (транзакциялардың саны 6,8 млн. транзакция болды) және 4,3% (транзакциялардың көлемі 86,6 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 3,8% (транзакциялардың саны 15,0 млн. транзакция болды) және 1,7% (транзакциялардың көлемі 597,2 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,9% және 67,4%) және банкоматтар (тиісінше 17,0% және 16,1%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,7% және 86,4%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.09.14 |
01.09.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
17 185,9 |
16 500,3 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
817,1 |
916,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
16 368,7 |
15 584,0 |
|
Visa International, оның ішінде: |
14 482,9 |
12 948,1 |
|
дебеттік |
9 832,4 |
9 557,3 |
|
кредиттік |
3 414,3 |
2 565,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
1 236,3 |
825,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 850,2 |
2 327,0 |
|
дебеттік |
1 689,2 |
2 171,9 |
|
кредиттік |
87,3 |
65,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
73,8 |
90,0 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 846,4 |
14 454,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
734,6 |
797,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 111,8 |
13 656,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 371,8 |
11 264,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 706,5 |
2 169,0 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 855,2 |
6 970,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
512,0 |
570,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 343,2 |
6 400,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 494,6 |
5 136,4 |
|
дебеттік |
4 383,5 |
4 144,4 |
|
кредиттік |
331,9 |
363,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
779,3 |
628,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
831,0 |
1 106,6 |
|
дебеттік |
751,4 |
1 017,4 |
|
кредиттік |
32,9 |
35,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
46,7 |
53,3 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
58 167 |
70 823 |
|
сауда кәсіпорындарында |
51 647 |
63 487 |
|
банктерде |
6 520 |
7 336 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
76 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
1 |
|
банктерде |
108 |
75 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 813 |
8 904 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 667 |
7 725 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 146 |
1 179 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
32 576 |
39 870 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
12 380 |
1 412 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
- |
13 701 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 934,0 |
2 650,8 |
915,6 |
14 454,2 |
5 877,1 |
411,7 |
681,8 |
|
Ақмола облысы |
376,4 |
3,1 |
16,4 |
363,2 |
200,6 |
1,4 |
9,9 |
|
Ақтөбе облысы |
649,8 |
6,1 |
24,7 |
614,8 |
305,5 |
2,7 |
16,4 |
|
Алматы облысы |
604,2 |
3,8 |
25,3 |
579,3 |
306,5 |
1,4 |
17,0 |
|
Атырау облысы |
577,1 |
7,2 |
21,4 |
540,5 |
261,0 |
3,7 |
13,6 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 061,7 |
10,6 |
47,9 |
988,8 |
505,9 |
4,1 |
32,0 |
|
Жамбыл облысы |
528,2 |
2,7 |
10,5 |
499,7 |
294,7 |
1,1 |
7,2 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
450,0 |
5,6 |
11,6 |
414,0 |
208,7 |
2,5 |
6,2 |
|
Қарағанды облысы |
1 084,9 |
10,9 |
49,3 |
1 028,9 |
562,1 |
4,7 |
33,3 |
|
Қостанай облысы |
567,7 |
4,1 |
14,6 |
507,2 |
289,3 |
2,0 |
8,7 |
|
Қызылорда облысы |
443,0 |
2,7 |
18,2 |
417,0 |
220,7 |
1,2 |
13,7 |
|
Маңғыстау облысы |
520,5 |
5,8 |
19,2 |
487,1 |
244,3 |
2,6 |
12,3 |
|
Павлодар облысы |
655,2 |
8,1 |
30,1 |
603,3 |
306,9 |
3,9 |
20,0 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
320,6 |
2,4 |
12,9 |
302,1 |
170,0 |
1,2 |
9,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 192,7 |
7,2 |
52,9 |
1 133,5 |
576,2 |
2,1 |
36,9 |
|
Алматы қаласы |
2 868,2 |
2 553,3 |
512,9 |
4 990,4 |
969,6 |
367,1 |
414,6 |
|
Астана қаласы |
1 033,9 |
17,0 |
47,5 |
984,3 |
455,0 |
10,1 |
30,9 |
|
3-Кесте |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
70 054 |
167 |
8 901 |
39 604 |
1 401 |
13 579 |
|
Ақмола облысы |
1 671 |
- |
294 |
876 |
42 |
444 |
|
Ақтөбе облысы |
2 692 |
5 |
475 |
1 246 |
81 |
764 |
|
Алматы облысы |
1 751 |
3 |
360 |
936 |
103 |
435 |
|
Атырау облысы |
2 631 |
4 |
512 |
1 145 |
60 |
642 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
4 283 |
17 |
697 |
2 191 |
115 |
1 318 |
|
Жамбыл облысы |
1 401 |
4 |
329 |
722 |
61 |
517 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 255 |
4 |
340 |
1 109 |
69 |
600 |
|
Қарағанды облысы |
5 461 |
11 |
721 |
3 317 |
148 |
1 604 |
|
Қостанай облысы |
3 844 |
6 |
355 |
2 355 |
51 |
803 |
|
Қызылорда облысы |
1 098 |
3 |
272 |
530 |
48 |
427 |
|
Маңғыстау облысы |
2 212 |
5 |
499 |
1 182 |
84 |
401 |
|
Павлодар облысы |
3 518 |
6 |
526 |
1 947 |
77 |
816 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 796 |
2 |
274 |
976 |
40 |
625 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 245 |
6 |
567 |
1 591 |
76 |
1 093 |
|
Алматы қаласы |
23 565 |
80 |
1 742 |
14 491 |
247 |
2 028 |
|
Астана қаласы |
8 631 |
11 |
938 |
4 990 |
99 |
1 062 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 099,4 |
14 500,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
84,5 |
880,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 014,9 |
13 620,6 |
|
Visa International |
3 614,6 |
10 327,8 |
|
MasterCard Worldwide |
588,8 |
2 077,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
83 013,6 |
587 181,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 223,0 |
27 360,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
81 790,6 |
559 820,9 |
|
Visa International |
53 663,6 |
427 958,4 |
|
MasterCard Worldwide |
7 644,5 |
81 995,2 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
6 848,9 |
15 045,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
67,9 |
798,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 781,0 |
14 246,3 |
|
Visa International |
5 886,9 |
11 538,8 |
|
MasterCard Worldwide |
832,1 |
2 463,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
86 613,7 |
597 215,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 117,8 |
24 968,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
83 495,9 |
572 246,2 |
|
Visa International |
71 379,8 |
472 647,2 |
|
MasterCard Worldwide |
10 848,3 |
92 489,6 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
34,3% |
3,8% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-19,6% |
-9,2% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
35,2% |
4,6% |
|
Visa International |
62,9% |
11,7% |
|
MasterCard Worldwide |
41,3% |
18,6% |
|
Көлемі |
4,3% |
1,7% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
154,9% |
-8,7% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
2,1% |
2,2% |
|
Visa International |
33,0% |
10,4% |
|
MasterCard Worldwide |
41,9% |
12,8% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
6 048,1 |
69 699,0 |
15 012,9 |
591 476,6 |
|
|
Ақмола облысы |
42,7 |
1 290,4 |
465,0 |
15 825,9 |
|
|
Ақтөбе облысы |
154,6 |
1 976,5 |
766,5 |
26 913,0 |
|
|
Алматы облысы |
91,9 |
1 408,2 |
697,6 |
25 338,3 |
|
|
Атырау облысы |
147,2 |
2 355,8 |
728,4 |
29 498,6 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
165,5 |
2 774,5 |
1 195,8 |
41 329,5 |
|
|
Жамбыл облысы |
87,1 |
1 305,4 |
643,3 |
22 275,3 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
97,6 |
2 375,6 |
547,7 |
19 304,8 |
|
|
Қарағанды облысы |
190,7 |
2 279,2 |
1 325,4 |
49 164,2 |
|
|
Қостанай облысы |
419,8 |
1 432,9 |
647,5 |
22 299,2 |
|
|
Қызылорда облысы |
90,7 |
850,2 |
473,6 |
18 274,3 |
|
|
Маңғыстау облысы |
142,6 |
2 966,1 |
668,6 |
34 548,1 |
|
|
Павлодар облысы |
122,9 |
1 700,9 |
730,5 |
25 815,4 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
53,9 |
566,3 |
394,5 |
12 386,8 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
134,5 |
2 851,0 |
1 238,5 |
45 212,8 |
|
|
Алматы қаласы |
3 352,6 |
33 040,6 |
2 912,5 |
135 564,0 |
|
|
Астана қаласы |
753,8 |
10 525,4 |
1 577,6 |
67 726,3 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
6 048,1 |
69 699,0 |
15 012,9 |
591 476,6 |
|
POS - терминал |
3 469,7 |
47 409,8 |
649,8 |
80 366,5 |
|
банкомат |
1 160,2 |
13 386,5 |
14 363,2 |
511 110,1 |
|
банк киоскі |
51,5 |
944,4 |
- |
- |
|
интернет |
1 366,6 |
7 958,3 |
- |
- |
