Долбар ¹144 01/11/2015
2015 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 93,5%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «Казкоммерцбанк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша банктер 16,7 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,6 млн. адам болды (2014 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 1,9% және 2,5% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 78,6%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15,3%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,0% және 4,0% сәйкес келеді.
2015 жылғы қазанында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 710,2 млрд. теңге болды (2014 жылғы қазан айымен салыстырғанда өсу 3,2%). 2015 жылғы қазан айында транзакциялар саны 23,3 млн. транзакция болды және 2014 жылғы қазан айымен салыстырғанда 11,5% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 33,2% (транзакциялардың саны 7,5 млн. транзакция болды) және 13,1% (транзакциялардың көлемі 94,0 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 3,6% (транзакциялардың саны 15,9 млн. транзакция болды) және 1,9% (транзакциялардың көлемі 616,3 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,7% және 66,1%) және банкоматтар (тиісінше 17,3% және 16,1%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,8% және 86,2%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.11.14 |
01.11.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 987,6 |
16 666,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
846,3 |
1 081,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
16 141,3 |
15 791,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
14 028,9 |
12 693,5 |
|
дебеттік |
9 891,4 |
9 521,4 |
|
кредиттік |
3 265,2 |
2 465,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
872,2 |
706,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 040,7 |
2 437,7 |
|
дебеттік |
1 879,8 |
2 275,6 |
|
кредиттік |
87,4 |
70,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
73,5 |
91,8 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 912,7 |
14 546,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
754,6 |
847,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 158,0 |
13 789,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 233,4 |
11 111,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 858,1 |
2 275,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 815,0 |
7 332,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
529,8 |
697,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 285,2 |
6 795,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 279,3 |
5 194,4 |
|
дебеттік |
4 505,4 |
4 303,7 |
|
кредиттік |
330,0 |
359,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
443,8 |
531,2 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
957,0 |
1 219,3 |
|
дебеттік |
877,3 |
1 130,1 |
|
кредиттік |
33,2 |
37,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
46,5 |
51,6 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
59 774 |
72 066 |
|
сауда кәсіпорындарында |
53 293 |
64 888 |
|
банктерде |
6 481 |
7 178 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
3 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
1 |
|
банктерде |
108 |
2 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
9 099 |
8 945 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 944 |
7 745 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 155 |
1 200 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
34 033 |
40 467 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 312 |
1 420 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
12 221 |
13 857 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.11.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
13 103,5 |
2 557,2 |
1 005,5 |
14 546,6 |
6 180,5 |
409,4 |
742,6 |
|
Ақмола облысы |
389,0 |
3,1 |
15,6 |
372,5 |
211,5 |
1,5 |
10,2 |
|
Ақтөбе облысы |
656,6 |
6,4 |
27,8 |
620,6 |
320,2 |
2,8 |
19,4 |
|
Алматы облысы |
617,0 |
3,9 |
30,9 |
592,1 |
322,8 |
1,4 |
19,0 |
|
Атырау облысы |
586,5 |
7,5 |
23,8 |
550,2 |
277,7 |
3,7 |
15,2 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 084,0 |
10,9 |
57,8 |
1 008,6 |
528,7 |
4,3 |
38,4 |
|
Жамбыл облысы |
537,8 |
2,9 |
12,5 |
506,3 |
310,4 |
1,2 |
8,6 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
464,6 |
5,7 |
13,2 |
425,1 |
223,2 |
2,6 |
7,1 |
|
Қарағанды облысы |
1 091,6 |
11,6 |
60,1 |
1 040,1 |
580,7 |
5,0 |
41,1 |
|
Қостанай облысы |
574,0 |
4,2 |
18,9 |
514,1 |
303,9 |
2,1 |
11,9 |
|
Қызылорда облысы |
446,7 |
2,9 |
21,9 |
421,9 |
234,4 |
1,3 |
16,7 |
|
Маңғыстау облысы |
526,4 |
6,2 |
20,6 |
492,5 |
255,0 |
2,7 |
13,2 |
|
Павлодар облысы |
660,7 |
8,2 |
34,3 |
606,5 |
319,1 |
4,0 |
22,9 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
327,3 |
2,6 |
17,5 |
308,8 |
178,2 |
1,3 |
13,3 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 208,5 |
7,0 |
59,5 |
1 150,0 |
616,9 |
2,1 |
42,7 |
|
Алматы қаласы |
2 876,4 |
2 456,4 |
535,4 |
4 929,6 |
1 017,9 |
362,9 |
427,8 |
|
Астана қаласы |
1 056,4 |
17,9 |
55,7 |
1 007,9 |
479,9 |
10,4 |
35,2 |
|
3-Кесте |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.11.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
72 066 |
3 |
8 945 |
40 467 |
1 420 |
13 857 |
|
Ақмола облысы |
1 746 |
- |
299 |
908 |
50 |
451 |
|
Ақтөбе облысы |
2 712 |
- |
480 |
1 195 |
83 |
801 |
|
Алматы облысы |
1 880 |
- |
358 |
951 |
102 |
471 |
|
Атырау облысы |
2 784 |
- |
521 |
1 220 |
61 |
647 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
4 483 |
- |
708 |
2 332 |
116 |
1 326 |
|
Жамбыл облысы |
1 407 |
- |
330 |
710 |
62 |
546 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 393 |
- |
339 |
1 160 |
70 |
607 |
|
Қарағанды облысы |
5 661 |
- |
728 |
3 421 |
145 |
1 614 |
|
Қостанай облысы |
3 981 |
- |
359 |
2 382 |
51 |
804 |
|
Қызылорда облысы |
1 170 |
- |
278 |
543 |
49 |
439 |
|
Маңғыстау облысы |
2 387 |
- |
508 |
1 242 |
82 |
372 |
|
Павлодар облысы |
3 790 |
- |
524 |
2 038 |
80 |
813 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 803 |
- |
264 |
970 |
41 |
618 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 101 |
- |
561 |
1 594 |
77 |
1 139 |
|
Алматы қаласы |
23 751 |
2 |
1 738 |
14 596 |
254 |
2 092 |
|
Астана қаласы |
9 017 |
1 |
950 |
5 205 |
97 |
1 117 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қазан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 598,4 |
15 308,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
95,5 |
914,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 502,9 |
14 393,5 |
|
Visa International |
4 632,7 |
12 147,4 |
|
MasterCard Worldwide |
820,5 |
2 213,0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
83 064,4 |
605 002,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 110,3 |
28 129,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
79 954,0 |
576 873,3 |
|
Visa International |
68 673,8 |
497 559,1 |
|
MasterCard Worldwide |
10 228,5 |
78 108,3 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 456,9 |
15 861,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
67,6 |
740,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7 389,3 |
15 121,2 |
|
Visa International |
6 405,5 |
11 970,8 |
|
MasterCard Worldwide |
918,0 |
2 815,9 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
93 960,8 |
616 280,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 770,3 |
23 287,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
91 190,5 |
592 992,7 |
|
Visa International |
77 959,5 |
483 904,4 |
|
MasterCard Worldwide |
11 894,0 |
99 430,0 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
33,2% |
3,6% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-29,2% |
-19,0% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
34,3% |
5,1% |
|
Visa International |
38,3% |
-1,5% |
|
MasterCard Worldwide |
11,9% |
27,2% |
|
Көлемі |
13,1% |
1,9% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-10,9% |
-17,2% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14,1% |
2,8% |
|
Visa International |
13,5% |
-2,7% |
|
MasterCard Worldwide |
16,3% |
27,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Қазан |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
6 525,8 |
75 938,9 |
15 745,1 |
608 916,3 |
|
|
Ақмола облысы |
45,6 |
913,7 |
481,8 |
16 232,9 |
|
|
Ақтөбе облысы |
170,1 |
2 107,0 |
804,7 |
27 637,5 |
|
|
Алматы облысы |
98,0 |
1 536,2 |
704,5 |
26 257,4 |
|
|
Атырау облысы |
163,6 |
2 788,6 |
740,0 |
30 572,3 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
173,8 |
2 210,8 |
1 226,7 |
41 793,4 |
|
|
Жамбыл облысы |
94,8 |
1 226,2 |
663,7 |
23 252,0 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
106,9 |
2 717,4 |
573,0 |
19 840,0 |
|
|
Қарағанды облысы |
205,4 |
2 836,3 |
1 377,7 |
49 304,6 |
|
|
Қостанай облысы |
463,9 |
1 489,4 |
677,2 |
23 502,2 |
|
|
Қызылорда облысы |
100,4 |
855,3 |
484,9 |
18 856,9 |
|
|
Маңғыстау облысы |
168,8 |
3 109,0 |
666,2 |
35 626,8 |
|
|
Павлодар облысы |
130,0 |
1 514,6 |
744,3 |
26 464,2 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
60,2 |
652,5 |
411,1 |
12 642,9 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
157,1 |
3 904,9 |
1 300,4 |
48 114,8 |
|
|
Алматы қаласы |
3 571,9 |
36 731,1 |
3 174,1 |
138 632,3 |
|
|
Астана қаласы |
815,3 |
11 345,7 |
1 714,7 |
70 186,1 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қазан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
6 525,8 |
75 938,9 |
15 745,1 |
608 916,3 |
|
POS - терминал |
3 617,8 |
50 968,4 |
658,4 |
84 491,6 |
|
банкомат |
1 277,7 |
14 312,0 |
15 086,7 |
524 424,8 |
|
банк киоскі |
59,9 |
1 142,3 |
- |
- |
|
интернет |
1 570,4 |
9 516,2 |
- |
- |
