Долбар ¹145 01/12/2015
2015 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 94,9%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «Казкоммерцбанк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2015 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша банктер 16,5 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,4 млн. адам болды (2014 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 3,1% және 4,3% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 78,5%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15,1%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,1% және 4,3% сәйкес келеді.
2015 жылғы қарашасында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 702,4 млрд. теңге болды (2014 жылғы қараша айымен салыстырғанда өсу 10,0%). 2015 жылғы қараша айында транзакциялар саны 23,2 млн. транзакция болды және 2014 жылғы қараша айымен салыстырғанда 16,1% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 37,0% (транзакциялардың саны 7,7 млн. транзакция болды) және 23,2% (транзакциялардың көлемі 98,5 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 7,9% (транзакциялардың саны 15,5 млн. транзакция болды) және 8,2% (транзакциялардың көлемі 603,9 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 55,5% және 66,0%) және банкоматтар (тиісінше 16,6% және 15,0%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,8% және 85,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.12.14 |
01.12.15 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
17 060,9 |
16 530,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 039,2 |
849,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
16 021,7 |
15 680,8 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 835,1 |
12 717,7 |
|
дебеттік |
9 939,0 |
9 376,3 |
|
кредиттік |
3 112,9 |
2 378,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
783,2 |
963,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 138,7 |
2 467,0 |
|
дебеттік |
1 979,9 |
2 279,9 |
|
кредиттік |
86,6 |
95,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
72,2 |
91,7 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
15 052,2 |
14 410,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
908,9 |
734,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 143,2 |
13 675,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 150,4 |
11 015,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 951,1 |
2 309,9 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 889,1 |
7 395,3 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
626,1 |
520,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 263,0 |
6 875,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 204,4 |
5 374,3 |
|
дебеттік |
4 451,6 |
4 304,9 |
|
кредиттік |
331,6 |
358,6 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
421,2 |
710,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 038,9 |
1 239,0 |
|
дебеттік |
960,8 |
1 143,0 |
|
кредиттік |
32,5 |
45,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
45,6 |
51,0 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
60 959 |
74 222 |
|
сауда кәсіпорындарында |
54 475 |
66 933 |
|
банктерде |
6 484 |
7 289 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
3 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
1 |
|
банктерде |
108 |
2 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
9 272 |
9 094 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
8 076 |
7 767 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 196 |
1 327 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
34 612 |
41 860 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 296 |
1 173 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
11 779 |
14 123 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.12.15 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 980,8 |
2 495,0 |
1 054,9 |
14 410,0 |
6 217,5 |
416,1 |
761,8 |
|
Ақмола облысы |
387,9 |
3,2 |
19,8 |
374,7 |
212,0 |
1,5 |
11,2 |
|
Ақтөбе облысы |
652,2 |
6,5 |
34,9 |
623,0 |
321,6 |
3,0 |
22,7 |
|
Алматы облысы |
612,4 |
3,9 |
29,1 |
588,4 |
324,0 |
1,4 |
19,1 |
|
Атырау облысы |
585,6 |
7,6 |
25,2 |
551,1 |
280,9 |
3,8 |
16,0 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 064,9 |
11,1 |
62,0 |
997,9 |
531,5 |
4,4 |
40,2 |
|
Жамбыл облысы |
537,6 |
2,9 |
13,3 |
507,4 |
312,3 |
1,3 |
8,8 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
461,1 |
5,9 |
14,3 |
424,3 |
224,1 |
2,6 |
7,7 |
|
Қарағанды облысы |
1 083,4 |
12,1 |
66,4 |
1 035,7 |
583,4 |
5,2 |
44,6 |
|
Қостанай облысы |
568,4 |
4,2 |
20,6 |
510,6 |
303,8 |
2,1 |
12,6 |
|
Қызылорда облысы |
442,7 |
3,0 |
22,6 |
420,1 |
235,4 |
1,3 |
16,9 |
|
Маңғыстау облысы |
521,2 |
6,5 |
21,0 |
488,7 |
256,6 |
2,9 |
13,2 |
|
Павлодар облысы |
649,7 |
8,3 |
37,0 |
598,9 |
321,3 |
4,0 |
24,2 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
324,1 |
2,6 |
18,4 |
306,8 |
178,2 |
1,4 |
13,5 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 199,8 |
6,9 |
62,4 |
1 147,1 |
631,1 |
2,2 |
44,5 |
|
Алматы қаласы |
2 840,1 |
2 392,0 |
550,2 |
4 831,2 |
1 019,9 |
368,3 |
429,4 |
|
Астана қаласы |
1 049,8 |
18,3 |
57,8 |
1 004,0 |
481,6 |
10,7 |
37,0 |
|
3-Кесте |
||||||
|
Көрсеткіштер |
01.12.15 |
|||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Импринтерлер саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
74 222 |
3 |
9 094 |
41 860 |
1 173 |
14 123 |
|
Ақмола облысы |
1 781 |
- |
304 |
928 |
42 |
480 |
|
Ақтөбе облысы |
2 748 |
- |
483 |
1 227 |
67 |
759 |
|
Алматы облысы |
1 955 |
- |
362 |
988 |
49 |
540 |
|
Атырау облысы |
2 924 |
- |
532 |
1 276 |
53 |
598 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
4 616 |
- |
709 |
2 431 |
97 |
1 366 |
|
Жамбыл облысы |
1 448 |
- |
333 |
737 |
53 |
570 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 468 |
- |
343 |
1 223 |
59 |
614 |
|
Қарағанды облысы |
5 903 |
- |
729 |
3 541 |
136 |
1 659 |
|
Қостанай облысы |
4 070 |
- |
360 |
2 504 |
49 |
846 |
|
Қызылорда облысы |
1 215 |
- |
281 |
572 |
40 |
430 |
|
Маңғыстау облысы |
2 456 |
- |
512 |
1 289 |
79 |
336 |
|
Павлодар облысы |
3 882 |
- |
530 |
2 092 |
70 |
864 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
1 971 |
- |
279 |
1 018 |
37 |
644 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 160 |
- |
584 |
1 617 |
63 |
1 115 |
|
Алматы қаласы |
24 213 |
2 |
1 778 |
15 009 |
207 |
2 224 |
|
Астана қаласы |
9 412 |
1 |
975 |
5 408 |
72 |
1 078 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
5 616,0 |
14 387,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
86,3 |
900,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
5 529,7 |
13 487,3 |
|
Visa International |
4 739,2 |
11 273,9 |
|
MasterCard Worldwide |
738,6 |
2 182,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
79 968,4 |
558 324,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 282,8 |
27 216,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
76 685,6 |
531 108,1 |
|
Visa International |
66 522,2 |
454 272,1 |
|
MasterCard Worldwide |
9 048,6 |
75 707,2 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 694,3 |
15 522,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
64,5 |
715,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7 629,8 |
14 806,8 |
|
Visa International |
6 585,1 |
11 623,8 |
|
MasterCard Worldwide |
976,9 |
2 795,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
98 505,5 |
603 887,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 409,0 |
22 484,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
95 096,4 |
581 403,6 |
|
Visa International |
80 734,5 |
471 379,8 |
|
MasterCard Worldwide |
12 950,8 |
98 929,6 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
37,0% |
7,9% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-25,3% |
-20,6% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
38,0% |
9,8% |
|
Visa International |
38,9% |
3,1% |
|
MasterCard Worldwide |
32,3% |
28,1% |
|
Көлемі |
23,2% |
8,2% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3,8% |
-17,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
24,0% |
9,5% |
|
Visa International |
21,4% |
3,8% |
|
MasterCard Worldwide |
43,1% |
30,7% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
6 647,8 |
78 646,8 |
15 395,1 |
596 520,8 |
|
|
Ақмола облысы |
47,1 |
942,5 |
468,6 |
15 767,8 |
|
|
Ақтөбе облысы |
167,7 |
1 945,9 |
789,7 |
27 031,4 |
|
|
Алматы облысы |
96,4 |
1 380,2 |
686,5 |
25 725,3 |
|
|
Атырау облысы |
168,9 |
3 005,5 |
731,5 |
30 096,0 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
174,7 |
2 308,4 |
1 208,8 |
41 220,9 |
|
|
Жамбыл облысы |
94,9 |
1 015,4 |
656,0 |
22 502,6 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
111,1 |
2 485,6 |
557,2 |
19 237,8 |
|
|
Қарағанды облысы |
210,6 |
3 051,6 |
1 352,3 |
48 145,4 |
|
|
Қостанай облысы |
469,2 |
1 860,4 |
665,1 |
23 039,6 |
|
|
Қызылорда облысы |
99,6 |
980,3 |
471,3 |
18 067,6 |
|
|
Маңғыстау облысы |
169,3 |
3 462,8 |
645,4 |
32 369,0 |
|
|
Павлодар облысы |
131,2 |
1 698,2 |
738,4 |
26 446,6 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
63,7 |
705,6 |
406,6 |
12 567,7 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
155,3 |
3 354,5 |
1 289,8 |
47 284,4 |
|
|
Алматы қаласы |
3 665,5 |
38 764,0 |
3 073,9 |
138 427,3 |
|
|
Астана қаласы |
822,4 |
11 686,0 |
1 654,0 |
68 591,3 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Қараша |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
6 647,8 |
78 646,8 |
15 395,1 |
596 520,8 |
|
POS - терминал |
3 660,8 |
52 747,6 |
653,4 |
85 527,4 |
|
банкомат |
1 264,9 |
13 834,0 |
14 741,7 |
510 993,4 |
|
банк киоскі |
54,7 |
1 013,8 |
- |
- |
|
интернет |
1 667,4 |
11 051,4 |
- |
- |
