Долбар ¹146 01/01/2016
2016 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «Казкоммерцбанк» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2016 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша банктер 17,2 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,3 млн. адам болды (2015 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 0,7% және 5,7% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 74,7%, кредиттік карточкалардың үлесі – 13,7%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,1% және 9,5% сәйкес келеді.
2015 жылғы желтоқсанда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 896,1 млрд. теңге болды (2014 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда өсу 2,1%). 2015 жылғы желтоқсан айында транзакциялар саны 27,7 млн. транзакция болды және 2014 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда 8,8% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 26,5% (транзакциялардың саны 9,0 млн. транзакция болды) және 18,6% (транзакциялардың көлемі 120,0 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялар санының өсуі 2,0% (транзакциялардың саны 18,7 млн. транзакция болды) және сомасы 0,1% азаю (транзакциялардың көлемі 776,1 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,7% және 64,7%) және банкоматтар (тиісінше 16,2% және 15,4%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,9% және 86,3%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.01.15 |
01.01.16 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
17 276,1 |
17 162,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
1 029,2 |
824,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
16 246,9 |
16 337,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
14 014,4 |
13 315,1 |
|
дебеттік |
9 975,8 |
9 187,2 |
|
кредиттік |
3 039,4 |
2 235,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
999,3 |
1 892,4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 166,1 |
2 480,2 |
|
дебеттік |
2 006,6 |
2 288,5 |
|
кредиттік |
88,1 |
99,1 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
71,4 |
92,6 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
15 169,9 |
14 309,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
900,8 |
713,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 269,1 |
13 596,5 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 229,1 |
10 881,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 983,7 |
2 328,0 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
7 219,2 |
8 480,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
663,0 |
509,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 556,2 |
7 971,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 422,3 |
6 385,1 |
|
дебеттік |
4 522,4 |
4 408,2 |
|
кредиттік |
363,0 |
361,0 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
536,9 |
1 615,9 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 105,0 |
1 286,9 |
|
дебеттік |
1 025,2 |
1 180,2 |
|
кредиттік |
33,8 |
54,9 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
45,9 |
51,8 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
62 752 |
77 857 |
|
сауда кәсіпорындарында |
56 197 |
70 399 |
|
банктерде |
6 555 |
7 458 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
3 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
1 |
|
банктерде |
108 |
2 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
9 206 |
9 146 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
8 048 |
7 793 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 158 |
1 353 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
35 594 |
44 113 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 505 |
1 160 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
12 156 |
14 273 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.16 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге1 |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 821,3 |
2 356,1 |
1 985,1 |
14 309,5 |
6 384,4 |
428,5 |
1 667,7 |
|
Ақмола облысы |
383,8 |
3,3 |
18,6 |
370,4 |
219,4 |
1,7 |
12,5 |
|
Ақтөбе облысы |
667,6 |
6,6 |
37,5 |
640,5 |
330,3 |
3,0 |
26,8 |
|
Алматы облысы |
605,7 |
3,8 |
34,5 |
586,1 |
333,5 |
1,5 |
21,7 |
|
Атырау облысы |
580,9 |
7,7 |
27,2 |
548,8 |
289,4 |
4,0 |
17,8 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
1 040,3 |
11,1 |
70,8 |
983,7 |
543,7 |
4,6 |
47,4 |
|
Жамбыл облысы |
531,5 |
2,9 |
15,8 |
504,2 |
322,3 |
1,3 |
11,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
457,3 |
5,9 |
16,3 |
422,4 |
231,3 |
2,7 |
9,3 |
|
Қарағанды облысы |
1 069,4 |
12,1 |
76,2 |
1 028,2 |
591,8 |
5,4 |
52,7 |
|
Қостанай облысы |
559,9 |
4,2 |
24,8 |
507,4 |
310,9 |
2,2 |
16,3 |
|
Қызылорда облысы |
435,3 |
3,0 |
25,1 |
415,1 |
242,6 |
1,3 |
19,5 |
|
Маңғыстау облысы |
511,9 |
6,9 |
22,1 |
481,4 |
264,0 |
3,1 |
14,4 |
|
Павлодар облысы |
634,7 |
8,3 |
43,8 |
591,5 |
326,6 |
4,1 |
29,9 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
320,3 |
2,7 |
20,8 |
304,5 |
183,1 |
1,4 |
15,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 190,5 |
6,9 |
67,6 |
1 141,7 |
652,5 |
2,3 |
49,6 |
|
Алматы қаласы |
2 792,1 |
2 252,4 |
1 419,1 |
4 783,4 |
1 048,9 |
378,9 |
1 280,4 |
|
Астана қаласы |
1 040,0 |
18,2 |
64,7 |
1 000,1 |
494,2 |
11,0 |
42,3 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.01.16 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
77 857 |
9 146 |
44 113 |
1 160 |
14 273 |
|
Ақмола облысы |
1 862 |
308 |
976 |
42 |
466 |
|
Ақтөбе облысы |
2 882 |
480 |
1 290 |
67 |
790 |
|
Алматы облысы |
2 052 |
364 |
1 045 |
49 |
524 |
|
Атырау облысы |
3 055 |
526 |
1 362 |
53 |
666 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
4 838 |
721 |
2 578 |
97 |
1 432 |
|
Жамбыл облысы |
1 511 |
334 |
763 |
49 |
606 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
2 675 |
351 |
1 360 |
59 |
615 |
|
Қарағанды облысы |
6 388 |
731 |
3 865 |
136 |
1 646 |
|
Қостанай облысы |
4 414 |
370 |
2 732 |
48 |
831 |
|
Қызылорда облысы |
1 262 |
285 |
595 |
41 |
434 |
|
Маңғыстау облысы |
2 588 |
509 |
1 372 |
75 |
392 |
|
Павлодар облысы |
4 094 |
538 |
2 202 |
69 |
832 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
2 116 |
279 |
1 097 |
37 |
628 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 399 |
594 |
1 667 |
60 |
1 145 |
|
Алматы қаласы |
24 978 |
1 782 |
15 625 |
204 |
2 095 |
|
Астана қаласы |
9 743 |
974 |
5 584 |
74 |
1 171 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2014 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 113,5 |
18 365,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
103,4 |
1 038,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7 010,2 |
17 327,2 |
|
Visa International |
6 037,2 |
14 386,3 |
|
MasterCard Worldwide |
899,1 |
2 875,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
101 129,6 |
776 624,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 615,1 |
32 747,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
97 514,5 |
743 877,8 |
|
Visa International |
84 592,7 |
633 179,6 |
|
MasterCard Worldwide |
11 380,8 |
108 315,8 |
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
8 996,9 |
18 732,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
68,0 |
733,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
8 928,9 |
17 999,1 |
|
Visa International |
7 644,2 |
14 100,3 |
|
MasterCard Worldwide |
1 204,8 |
3 435,0 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
119 965,2 |
776 102,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 710,2 |
24 130,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
116 255,0 |
751 972,5 |
|
Visa International |
98 990,7 |
612 465,5 |
|
MasterCard Worldwide |
15 612,7 |
125 948,4 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
26,5% |
2,0% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-34,2% |
-29,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
27,4% |
3,9% |
|
Visa International |
26,6% |
-2,0% |
|
MasterCard Worldwide |
34,0% |
19,4% |
|
Көлемі |
18,6% |
-0,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2,6% |
-26,3% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
19,2% |
1,1% |
|
Visa International |
17,0% |
-3,3% |
|
MasterCard Worldwide |
37,2% |
16,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
7 972,0 |
101 441,6 |
18 584,0 |
768 434,2 |
|
|
Ақмола облысы |
56,3 |
1 149,8 |
577,7 |
19 909,7 |
|
|
Ақтөбе облысы |
254,4 |
3 570,9 |
1 004,8 |
36 031,7 |
|
|
Алматы облысы |
124,5 |
2 544,7 |
1 165,5 |
42 697,1 |
|
|
Атырау облысы |
196,8 |
3 834,5 |
883,7 |
39 228,0 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
201,7 |
2 847,5 |
1 407,8 |
51 485,8 |
|
|
Жамбыл облысы |
118,2 |
1 330,4 |
791,4 |
28 333,9 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
132,0 |
3 674,8 |
686,5 |
26 588,8 |
|
|
Қарағанды облысы |
246,2 |
3 671,6 |
1 514,3 |
56 857,0 |
|
|
Қостанай облысы |
473,7 |
2 224,2 |
870,8 |
31 276,4 |
|
|
Қызылорда облысы |
159,9 |
1 545,2 |
603,2 |
24 046,0 |
|
|
Маңғыстау облысы |
212,7 |
3 883,2 |
877,2 |
46 939,6 |
|
|
Павлодар облысы |
161,0 |
2 123,0 |
990,1 |
37 141,8 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
80,3 |
1 055,4 |
503,2 |
16 159,5 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
178,5 |
3 745,1 |
1 486,6 |
56 207,8 |
|
|
Алматы қаласы |
4 411,9 |
49 689,1 |
3 289,2 |
162 880,1 |
|
|
Астана қаласы |
963,7 |
14 552,0 |
1 932,2 |
92 651,0 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Желтоқсан |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
7 972,0 |
101 441,6 |
18 584,0 |
768 434,2 |
|
POS - терминал |
4 478,6 |
66 770,2 |
759,3 |
106 165,4 |
|
банкомат |
1 443,5 |
17 288,5 |
17 824,8 |
662 268,8 |
|
банк киоскі |
56,3 |
1 097,1 |
- |
- |
|
интернет |
1 993,7 |
16 285,8 |
- |
- |
