Долбар ¹149 01/04/2016
2016 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,6%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2016 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша банктер 16,3 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 14,0 млн. адам болды (2015 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 3,3% және 5,3% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 75,1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 14,2%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,3% және 8,4% сәйкес келеді.
2016 жылғы наурызда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 795,6 млрд. теңге болды (2015 жылғы наурыз айымен салыстырғанда өсу 19,5%). 2016 жылғы наурыз айында транзакциялар саны 27,0 млн. транзакция болды және 2015 жылғы наурыз айымен салыстырғанда 16,9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 37,4% (транзакциялардың саны 9,5 млн. транзакция болды) және 49,3% (транзакциялардың көлемі 119,6 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 8,1% (транзакциялардың саны 17,5 млн. транзакция болды) және 15,4% (транзакциялардың көлемі 676,0 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,9% және 65,2%) және банкоматтар (тиісінше 13,1% және 13,2%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,5% және 85,4%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.04.15 |
01.04.16 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 833,0 |
16 281,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
988,8 |
719,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 844,2 |
15 561,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 550,7 |
12 536,5 |
|
дебеттік |
9 906,1 |
8 699,9 |
|
кредиттік |
2 741,4 |
2 180,7 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
903,2 |
1 656,0 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 162,1 |
2 387,0 |
|
дебеттік |
2 012,3 |
2 184,1 |
|
кредиттік |
77,8 |
115,5 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
71,9 |
87,4 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 823,7 |
14 034,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
863,7 |
597,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 960,1 |
13 436,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
11 835,7 |
10 727,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 015,6 |
2 240,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
7 023,3 |
8 030,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
637,8 |
442,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 385,5 |
7 588,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 255,4 |
5 936,4 |
|
дебеттік |
4 353,4 |
4 323,5 |
|
кредиттік |
359,1 |
458,4 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
542,9 |
1 154,4 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 055,6 |
1 276,6 |
|
дебеттік |
977,2 |
1 156,1 |
|
кредиттік |
34,5 |
73,3 |
|
кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
43,9 |
47,2 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
65 604 |
86 611 |
|
сауда кәсіпорындарында |
59 159 |
79 176 |
|
банктерде |
6 445 |
7 435 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
168 |
4 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 |
1 |
|
банктерде |
108 |
3 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
9 740 |
9 242 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
8 580 |
7 814 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 160 |
1 428 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
38 077 |
52 192 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 393 |
1 141 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
13 785 |
14 104 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.16 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 220,0 |
2 317,6 |
1 743,4 |
14 034,1 |
6 284,2 |
544,6 |
1 201,6 |
|
Ақмола облысы |
370,5 |
3,3 |
22,4 |
361,5 |
216,5 |
1,7 |
14,8 |
|
Ақтөбе облысы |
615,9 |
6,3 |
51,1 |
601,6 |
311,2 |
2,9 |
36,3 |
|
Алматы облысы |
584,7 |
3,6 |
38,7 |
577,2 |
329,8 |
1,5 |
24,5 |
|
Атырау облысы |
540,8 |
7,5 |
31,0 |
517,8 |
287,2 |
4,0 |
20,1 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
978,8 |
10,7 |
85,2 |
944,1 |
536,6 |
4,5 |
55,2 |
|
Жамбыл облысы |
514,6 |
2,7 |
19,6 |
492,9 |
322,3 |
1,3 |
13,5 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
447,0 |
5,6 |
18,7 |
419,3 |
231,7 |
2,7 |
11,0 |
|
Қарағанды облысы |
1 033,4 |
12,0 |
95,2 |
1 006,0 |
583,4 |
5,7 |
65,0 |
|
Қостанай облысы |
538,3 |
4,1 |
32,7 |
499,8 |
308,1 |
2,2 |
21,7 |
|
Қызылорда облысы |
413,5 |
2,9 |
28,3 |
400,3 |
239,1 |
1,3 |
21,8 |
|
Маңғыстау облысы |
494,4 |
6,5 |
24,2 |
471,7 |
259,6 |
3,1 |
15,5 |
|
Павлодар облысы |
596,8 |
8,0 |
53,9 |
572,6 |
325,3 |
4,1 |
35,4 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
309,0 |
2,7 |
23,8 |
297,7 |
182,5 |
1,4 |
17,5 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 171,0 |
6,8 |
76,5 |
1 133,5 |
648,8 |
2,3 |
51,7 |
|
Алматы қаласы |
2 597,6 |
2 216,9 |
1 067,5 |
4 748,9 |
1 009,7 |
494,9 |
750,5 |
|
Астана қаласы |
1 013,8 |
18,1 |
74,7 |
989,2 |
492,2 |
11,1 |
47,1 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.04.16 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
86 611 |
9 242 |
52 192 |
1 141 |
14 104 |
|
Ақмола облысы |
2 002 |
319 |
1 107 |
40 |
456 |
|
Ақтөбе облысы |
3 180 |
487 |
1 529 |
67 |
781 |
|
Алматы облысы |
2 316 |
367 |
1 309 |
44 |
469 |
|
Атырау облысы |
3 376 |
535 |
1 632 |
53 |
649 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
5 331 |
724 |
3 034 |
96 |
1 410 |
|
Жамбыл облысы |
1 551 |
339 |
834 |
48 |
599 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
3 048 |
356 |
1 718 |
58 |
603 |
|
Қарағанды облысы |
7 491 |
742 |
4 858 |
136 |
1 637 |
|
Қостанай облысы |
5 567 |
377 |
3 725 |
48 |
830 |
|
Қызылорда облысы |
1 302 |
292 |
659 |
41 |
422 |
|
Маңғыстау облысы |
2 741 |
511 |
1 474 |
77 |
390 |
|
Павлодар облысы |
4 853 |
545 |
2 951 |
71 |
825 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
2 323 |
282 |
1 299 |
37 |
618 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 563 |
598 |
1 841 |
60 |
1 131 |
|
Алматы қаласы |
27 183 |
1 787 |
17 825 |
194 |
2 151 |
|
Астана қаласы |
10 784 |
981 |
6 397 |
71 |
1 133 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
6 925,5 |
16 172,7 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
96,0 |
969,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 829,5 |
15 202,9 |
|
Visa International |
5 874,7 |
12 530,7 |
|
MasterCard Worldwide |
893,2 |
2 545,1 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
80 156,2 |
585 818,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 426,1 |
28 374,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
77 730,1 |
557 443,2 |
|
Visa International |
55 908,4 |
440 889,2 |
|
MasterCard Worldwide |
7 777,8 |
78 116,5 |
|
2016 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
9 512,8 |
17 488,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
52,8 |
654,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
9 460,0 |
16 833,7 |
|
Visa International |
8 072,4 |
12 943,5 |
|
MasterCard Worldwide |
1 299,4 |
3 279,4 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
119 648,2 |
675 999,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
4 418,7 |
21 926,6 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
115 229,5 |
654 072,4 |
|
Visa International |
94 075,2 |
523 744,6 |
|
MasterCard Worldwide |
19 506,4 |
112 575,8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
37,4% |
8,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-45,0% |
-32,5% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
38,5% |
10,7% |
|
Visa International |
37,4% |
3,3% |
|
MasterCard Worldwide |
45,5% |
28,9% |
|
Көлемі |
49,3% |
15,4% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
82,1% |
-22,7% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
48,2% |
17,3% |
|
Visa International |
68,3% |
18,8% |
|
MasterCard Worldwide |
150,8% |
44,1% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
||||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
||||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
8 330,8 |
97 006,1 |
17 336,0 |
668 594,0 |
|
|
Ақмола облысы |
56,7 |
1 157,0 |
548,7 |
17 905,3 |
|
|
Ақтөбе облысы |
241,0 |
3 134,8 |
858,0 |
28 767,7 |
|
|
Алматы облысы |
114,8 |
1 996,5 |
1 128,2 |
37 882,5 |
|
|
Атырау облысы |
182,3 |
3 351,9 |
830,7 |
33 145,1 |
|
|
Шығыс Қазақстан облысы |
184,4 |
2 333,9 |
1 315,4 |
46 272,0 |
|
|
Жамбыл облысы |
91,8 |
1 371,7 |
794,9 |
27 725,6 |
|
|
Батыс Қазақстан облысы |
124,9 |
6 010,8 |
592,1 |
20 529,4 |
|
|
Қарағанды облысы |
243,2 |
3 750,8 |
1 387,6 |
50 049,2 |
|
|
Қостанай облысы |
488,9 |
2 284,7 |
803,8 |
28 310,4 |
|
|
Қызылорда облысы |
140,4 |
1 348,1 |
555,2 |
21 529,6 |
|
|
Маңғыстау облысы |
197,9 |
3 252,1 |
797,0 |
39 720,5 |
|
|
Павлодар облысы |
153,6 |
1 971,2 |
898,9 |
31 116,3 |
|
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
82,7 |
912,8 |
472,7 |
15 001,9 |
|
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
165,8 |
3 420,5 |
1 411,9 |
53 938,9 |
|
|
Алматы қаласы |
4 881,3 |
47 924,6 |
3 166,5 |
144 315,5 |
|
|
Астана қаласы |
981,2 |
12 784,7 |
1 774,4 |
72 384,1 |
|
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Наурыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 330,8 |
97 006,1 |
17 336,0 |
668 594,0 |
|
POS - терминал |
4 610,6 |
63 194,3 |
794,2 |
97 981,8 |
|
банкомат |
1 234,3 |
14 672,0 |
16 541,8 |
570 612,2 |
|
банк киоскі |
41,3 |
742,5 |
- |
- |
|
интернет |
2 444,6 |
18 397,4 |
- |
- |
