Долбар ¹151 01/06/2016
2016 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 26 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 95,9%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2016 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша банктер 15,6 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 13,9 млн. адам болды (2015 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 7,9% және 6,6% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 76,5%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15,2%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,6% және 5,6% сәйкес келеді.
2016 жылғы мамырда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 827,9 млрд. теңге болды (2015 жылғы мамыр айымен салыстырғанда өсу 29,2%). 2016 жылғы мамыр айында транзакциялар саны 27,2 млн. транзакция болды және 2015 жылғы мамыр айымен салыстырғанда 22,8% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 38,9% (транзакциялардың саны 9,4 млн. транзакция болды) және 59,3% (транзакциялардың көлемі 121,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 15,8% (транзакциялардың саны 17,8 млн. транзакция болды) және 25,1% (транзакциялардың көлемі 706,7 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,5% және 62,3%) және интернет (тиісінше 30,1% және 22,1%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,5% және 86,2%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.06.15 |
01.06.16 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 925,9 |
15 592,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
952,4 |
639,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 973,5 |
14 953,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 531,1 |
11 802,2 |
|
- дебеттік |
9 960,6 |
8 371,5 |
|
- кредиттік |
2 631,2 |
2 228,4 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
939,3 |
1 202,3 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 265,6 |
2 406,1 |
|
- дебеттік |
2 121,1 |
2 196,5 |
|
- кредиттік |
71,3 |
126,1 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
73,1 |
83,4 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 877,9 |
13 901,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
831,6 |
544,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
14 046,3 |
13 356,5 |
|
Visa International |
11 794,8 |
10 559,3 |
|
MasterCard Worldwide |
2 106,2 |
2 271,5 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
7 066,4 |
7 892,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
613,4 |
392,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 453,0 |
7 499,3 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 249,9 |
5 819,3 |
|
- дебеттік |
4 281,5 |
4 394,0 |
|
- кредиттік |
353,1 |
536,1 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
615,3 |
889,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 096,5 |
1 276,8 |
|
- дебеттік |
1 019,9 |
1 152,2 |
|
- кредиттік |
33,7 |
80,4 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
42,9 |
44,2 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
67 324 |
90 846 |
|
сауда кәсіпорындарында |
60 386 |
83 290 |
|
банктерде |
6 938 |
7 556 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
167 |
4 |
|
сауда кәсіпорындарында |
59 |
1 |
|
банктерде |
108 |
3 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
9 771 |
9 304 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
8 584 |
7 852 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 187 |
1 452 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
38 067 |
54 600 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 164 |
1 061 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
13 378 |
14 597 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.06.16 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
11 929,9 |
2 376,3 |
1 285,8 |
13 901,0 |
6 329,1 |
629,6 |
933,3 |
|
Ақмола облысы |
369,5 |
3,2 |
21,7 |
365,1 |
216,2 |
1,7 |
15,9 |
|
Ақтөбе облысы |
606,5 |
6,0 |
43,3 |
599,2 |
324,4 |
3,0 |
36,1 |
|
Алматы облысы |
587,2 |
3,5 |
36,7 |
585,5 |
334,5 |
1,4 |
24,8 |
|
Атырау облысы |
532,4 |
7,4 |
29,1 |
515,9 |
288,6 |
4,2 |
19,7 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
935,4 |
9,3 |
75,1 |
929,6 |
537,6 |
4,6 |
55,4 |
|
Жамбыл облысы |
507,5 |
2,5 |
15,6 |
490,4 |
321,1 |
1,3 |
11,4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
439,1 |
5,5 |
16,0 |
417,5 |
234,4 |
2,7 |
10,1 |
|
Қарағанды облысы |
1 005,4 |
11,5 |
81,1 |
985,8 |
582,0 |
5,7 |
64,1 |
|
Қостанай облысы |
530,9 |
3,9 |
27,4 |
496,9 |
307,1 |
2,2 |
20,7 |
|
Қызылорда облысы |
406,2 |
2,8 |
26,2 |
398,5 |
236,8 |
1,3 |
20,0 |
|
Маңғыстау облысы |
481,2 |
6,2 |
23,9 |
466,2 |
262,9 |
3,1 |
15,7 |
|
Павлодар облысы |
569,2 |
7,4 |
43,8 |
556,5 |
324,6 |
4,1 |
33,0 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
303,6 |
2,6 |
19,4 |
296,1 |
181,2 |
1,4 |
16,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 148,7 |
5,9 |
70,1 |
1 127,0 |
657,8 |
2,4 |
48,1 |
|
Алматы қаласы |
2 508,7 |
2 281,4 |
690,1 |
4 687,6 |
1 025,4 |
579,5 |
497,0 |
|
Астана қаласы |
998,4 |
17,2 |
66,1 |
983,2 |
494,3 |
11,1 |
45,1 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.06.16 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
90 846 |
9 304 |
54 600 |
1 061 |
14 597 |
|
Ақмола облысы |
2 048 |
319 |
1 140 |
40 |
465 |
|
Ақтөбе облысы |
3 328 |
490 |
1 585 |
67 |
810 |
|
Алматы облысы |
2 433 |
368 |
1 461 |
37 |
474 |
|
Атырау облысы |
3 484 |
537 |
1 679 |
53 |
680 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
5 583 |
725 |
3 105 |
85 |
1 453 |
|
Жамбыл облысы |
1 600 |
341 |
834 |
48 |
642 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
3 169 |
357 |
1 766 |
59 |
628 |
|
Қарағанды облысы |
8 005 |
744 |
5 135 |
93 |
1 680 |
|
Қостанай облысы |
6 235 |
373 |
4 265 |
49 |
832 |
|
Қызылорда облысы |
1 374 |
297 |
728 |
39 |
433 |
|
Маңғыстау облысы |
2 861 |
515 |
1 530 |
77 |
403 |
|
Павлодар облысы |
5 329 |
544 |
3 316 |
60 |
846 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
2 439 |
284 |
1 356 |
38 |
627 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 717 |
619 |
1 899 |
56 |
1 158 |
|
Алматы қаласы |
27 680 |
1 797 |
18 071 |
188 |
2 279 |
|
Астана қаласы |
11 561 |
994 |
6 730 |
72 |
1 187 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
6 771,5 |
15 380,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
84,4 |
889,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 687,1 |
14 490,7 |
|
Visa International |
5 810,9 |
11 868,7 |
|
MasterCard Worldwide |
813,5 |
2 445,1 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
76 083,8 |
564 795,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 268,7 |
26 546,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
73 815,1 |
538 248,9 |
|
Visa International |
63 404,9 |
448 113,5 |
|
MasterCard Worldwide |
9 334,2 |
84 717,0 |
|
2016 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
9 408,4 |
17 803,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
39,0 |
559,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
9 369,4 |
17 244,6 |
|
Visa International |
7 957,3 |
13 264,8 |
|
MasterCard Worldwide |
1 321,5 |
3 344,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
121 189,9 |
706 686,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
4 404,0 |
18 997,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
116 785,8 |
687 688,3 |
|
Visa International |
98 056,7 |
548 307,2 |
|
MasterCard Worldwide |
17 316,7 |
121 359,3 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
38,9% |
15,8% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-53,8% |
-37,1% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
40,1% |
19,0% |
|
Visa International |
36,9% |
11,8% |
|
MasterCard Worldwide |
62,4% |
36,8% |
|
Көлемі |
59,3% |
25,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
94,1% |
-28,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
58,2% |
27,8% |
|
Visa International |
54,7% |
22,4% |
|
MasterCard Worldwide |
85,5% |
43,3% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 186,1 |
99 409,4 |
17 628,9 |
698 158,6 |
|
Ақмола облысы |
62,7 |
1 627,5 |
529,8 |
18 710,0 |
|
Ақтөбе облысы |
216,1 |
2 772,3 |
901,0 |
31 718,8 |
|
Алматы облысы |
102,0 |
1 769,9 |
802,8 |
31 453,7 |
|
Атырау облысы |
200,2 |
3 792,9 |
806,0 |
33 802,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
194,5 |
2 607,4 |
1 371,7 |
49 985,3 |
|
Жамбыл облысы |
87,4 |
1 249,3 |
754,2 |
27 557,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
130,9 |
4 994,3 |
651,6 |
23 522,3 |
|
Қарағанды облысы |
256,9 |
4 032,6 |
1 500,9 |
55 576,2 |
|
Қостанай облысы |
461,4 |
2 298,5 |
753,5 |
27 459,2 |
|
Қызылорда облысы |
97,0 |
898,5 |
536,5 |
21 760,5 |
|
Маңғыстау облысы |
198,8 |
3 177,8 |
740,3 |
37 863,1 |
|
Павлодар облысы |
159,4 |
2 741,2 |
840,8 |
30 282,5 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
84,0 |
994,9 |
471,2 |
15 215,2 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
173,9 |
6 554,2 |
1 504,7 |
60 219,3 |
|
Алматы қаласы |
4 667,9 |
45 609,5 |
3 583,0 |
155 362,1 |
|
Астана қаласы |
1 093,2 |
14 288,6 |
1 880,9 |
77 670,3 |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Мамыр |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 186,1 |
99 409,4 |
17 628,9 |
698 158,6 |
|
POS - терминал |
4 516,8 |
62 668,8 |
803,2 |
97 305,9 |
|
банкомат |
1 185,8 |
15 857,7 |
16 825,7 |
600 852,7 |
|
банк киоскі |
37,4 |
778,2 |
- |
- |
|
интернет |
2 445,0 |
20 101,0 |
- |
- |
|
төлем терминал |
1,0 |
3,7 |
- |
- |
