Долбар ¹152 01/07/2016
2016 жылғы 1 шілдесіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 96,1%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2016 жылғы 1 шілдесіндегі жағдай бойынша банктер 15,2 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 13,9 млн. адам болды (2015 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 8,8% және 4,6% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 79,1%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15,7%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,8% және 2,4% сәйкес келеді.
2016 жылғы маусымда қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 945,0 млрд. теңге болды (2015 жылғы маусым айымен салыстырғанда өсу 37,5%). 2016 жылғы маусым айында транзакциялар саны 28,7 млн. транзакция болды және 2015 жылғы маусым айымен салыстырғанда 25,6% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 36,2% (транзакциялардың саны 9,6 млн. транзакция болды) және 61,6% (транзакциялардың көлемі 135,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 20,8% (транзакциялардың саны 19,1 млн. транзакция болды) және 34,1% (транзакциялардың көлемі 809,8 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,0% және 59,6%) және интернеттар (тиісінше 30,4% және 22,2%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,3% және 85,8%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.07.15 |
01.07.16 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 625,5 |
15 159,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
888,6 |
587,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 736,9 |
14 572,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 272,4 |
11 312,1 |
|
- дебеттік |
9 751,3 |
8 387,7 |
|
- кредиттік |
2 611,4 |
2 215,9 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
909,7 |
708,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 267,3 |
2 454,3 |
|
- дебеттік |
2 125,9 |
2 239,2 |
|
- кредиттік |
63,5 |
134,8 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
77,9 |
80,3 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 546,2 |
13 870,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
768,5 |
500,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 777,7 |
13 370,9 |
|
Visa International |
11 550,7 |
10 476,5 |
|
MasterCard Worldwide |
2 065,5 |
2 314,3 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
7 080,5 |
8 086,9 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
575,4 |
360,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 505,1 |
7 726,2 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 234,8 |
5 956,4 |
|
- дебеттік |
4 270,5 |
4 624,3 |
|
- кредиттік |
352,0 |
926,3 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
612,4 |
405,8 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 146,4 |
1 329,7 |
|
- дебеттік |
1 066,4 |
1 203,5 |
|
- кредиттік |
34,6 |
84,9 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
45,5 |
41,3 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
68 827 |
94 015 |
|
сауда кәсіпорындарында |
61 607 |
86 378 |
|
банктерде |
7 220 |
7 637 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
167 |
4 |
|
сауда кәсіпорындарында |
59 |
1 |
|
банктерде |
108 |
3 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 902 |
9 390 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 734 |
7 926 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 168 |
1 464 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
38 789 |
56 958 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 353 |
1 035 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
13 350 |
14 654 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.07.16 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
11 997,4 |
2 373,2 |
788,8 |
13 870,9 |
6 615,4 |
1 024,4 |
447,2 |
|
Ақмола облысы |
371,7 |
3,3 |
20,5 |
369,1 |
222,3 |
1,7 |
14,7 |
|
Ақтөбе облысы |
606,8 |
6,1 |
24,6 |
590,9 |
331,7 |
3,0 |
18,0 |
|
Алматы облысы |
592,2 |
3,6 |
31,0 |
587,3 |
348,7 |
1,4 |
18,9 |
|
Атырау облысы |
535,5 |
7,5 |
23,6 |
517,1 |
303,0 |
4,1 |
13,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
937,0 |
9,3 |
49,7 |
921,9 |
568,8 |
4,6 |
30,3 |
|
Жамбыл облысы |
510,3 |
2,6 |
9,9 |
492,3 |
323,5 |
1,4 |
5,7 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
451,2 |
5,6 |
10,8 |
427,3 |
250,5 |
2,7 |
4,9 |
|
Қарағанды облысы |
1 007,5 |
12,0 |
46,4 |
975,3 |
603,6 |
5,8 |
30,5 |
|
Қостанай облысы |
535,3 |
3,9 |
17,3 |
496,3 |
320,4 |
2,1 |
10,6 |
|
Қызылорда облысы |
407,1 |
2,9 |
24,4 |
399,0 |
245,3 |
1,3 |
18,0 |
|
Маңғыстау облысы |
483,7 |
6,2 |
21,8 |
467,7 |
269,8 |
3,1 |
13,2 |
|
Павлодар облысы |
574,1 |
7,4 |
26,8 |
553,5 |
327,7 |
4,0 |
16,3 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
304,8 |
2,7 |
13,7 |
296,5 |
185,7 |
1,4 |
10,8 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 153,6 |
6,2 |
59,7 |
1 129,4 |
682,3 |
2,4 |
38,6 |
|
Алматы қаласы |
2 522,7 |
2 276,7 |
361,4 |
4 667,7 |
1 109,6 |
974,3 |
176,5 |
|
Астана қаласы |
1 003,9 |
17,4 |
47,2 |
979,6 |
522,5 |
11,1 |
26,3 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.07.16 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
94 015 |
9 390 |
56 958 |
1 035 |
14 654 |
|
Ақмола облысы |
2 092 |
322 |
1 182 |
35 |
463 |
|
Ақтөбе облысы |
3 462 |
495 |
1 691 |
66 |
804 |
|
Алматы облысы |
2 450 |
376 |
1 393 |
37 |
471 |
|
Атырау облысы |
3 587 |
540 |
1 780 |
51 |
683 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
5 726 |
739 |
3 218 |
81 |
1 449 |
|
Жамбыл облысы |
1 637 |
338 |
872 |
49 |
640 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
3 209 |
362 |
1 810 |
59 |
628 |
|
Қарағанды облысы |
8 156 |
743 |
5 311 |
89 |
1 680 |
|
Қостанай облысы |
6 884 |
376 |
4 902 |
47 |
830 |
|
Қызылорда облысы |
1 413 |
299 |
716 |
38 |
431 |
|
Маңғыстау облысы |
2 889 |
526 |
1 545 |
77 |
403 |
|
Павлодар облысы |
5 539 |
549 |
3 519 |
54 |
849 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
2 497 |
287 |
1 374 |
36 |
624 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 805 |
621 |
1 925 |
57 |
1 169 |
|
Алматы қаласы |
28 305 |
1 804 |
18 343 |
179 |
2 293 |
|
Астана қаласы |
12 364 |
1 013 |
7 377 |
80 |
1 237 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Маусым |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 054,0 |
15 821,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
75,9 |
873,2 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 978,1 |
14 948,3 |
|
Visa International |
6 054,2 |
12 144,0 |
|
MasterCard Worldwide |
861,1 |
2 595,7 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
83 644,1 |
603 731,4 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 684,2 |
26 554,3 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
80 959,9 |
577 177,1 |
|
Visa International |
69 405,2 |
476 861,8 |
|
MasterCard Worldwide |
10 431,7 |
94 089,8 |
|
2016 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
9 609,6 |
19 118,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
35,9 |
565,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
9 573,7 |
18 552,9 |
|
Visa International |
8 088,4 |
14 208,1 |
|
MasterCard Worldwide |
1 385,5 |
3 558,8 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
135 175,4 |
809 775,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
4 552,1 |
20 291,7 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
130 623,2 |
789 483,8 |
|
Visa International |
110 133,8 |
626 688,8 |
|
MasterCard Worldwide |
18 916,1 |
138 452,8 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
36,2% |
20,8% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-52,7% |
-35,2% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
37,2% |
24,1% |
|
Visa International |
33,6% |
17,0% |
|
MasterCard Worldwide |
60,9% |
37,1% |
|
Көлемі |
61,6% |
34,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
69,6% |
-23,6% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
61,3% |
36,8% |
|
Visa International |
58,7% |
31,4% |
|
MasterCard Worldwide |
81,3% |
47,1% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Маусым |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 345,6 |
111 892,9 |
19 038,8 |
805 467,8 |
|
Ақмола облысы |
65,8 |
1 831,3 |
590,7 |
21 946,2 |
|
Ақтөбе облысы |
212,8 |
3 367,6 |
967,2 |
36 404,1 |
|
Алматы облысы |
104,5 |
2 106,9 |
891,5 |
37 638,3 |
|
Атырау облысы |
214,2 |
4 443,8 |
892,3 |
39 244,9 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
206,7 |
3 342,8 |
1 502,1 |
56 861,1 |
|
Жамбыл облысы |
89,7 |
2 532,4 |
829,2 |
32 968,9 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
135,2 |
4 218,9 |
703,6 |
27 690,7 |
|
Қарағанды облысы |
268,9 |
4 611,7 |
1 615,7 |
63 747,3 |
|
Қостанай облысы |
478,5 |
2 805,8 |
816,1 |
31 735,2 |
|
Қызылорда облысы |
103,5 |
1 409,2 |
629,4 |
28 227,3 |
|
Маңғыстау облысы |
203,8 |
3 924,5 |
807,5 |
42 598,0 |
|
Павлодар облысы |
168,7 |
2 955,6 |
907,2 |
34 569,6 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
87,9 |
1 231,5 |
523,3 |
18 163,6 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
178,3 |
5 956,7 |
1 669,2 |
74 463,2 |
|
Алматы қаласы |
4 737,8 |
52 014,2 |
3 724,7 |
172 221,7 |
|
Астана қаласы |
1 089,4 |
15 140,0 |
1 969,1 |
86 987,9 |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Маусым |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 345,6 |
111 892,9 |
19 038,8 |
805 467,8 |
|
POS - терминал |
4 540,4 |
67 527,3 |
889,9 |
114 506,7 |
|
банкомат |
1 229,7 |
21 073,8 |
18 148,9 |
690 961,2 |
|
банк киоскі |
38,9 |
784,6 |
- |
- |
|
интернет |
2 535,5 |
22 502,8 |
- |
- |
|
төлем терминал |
1,1 |
4,5 |
- |
- |
