Долбар ¹153 01/08/2016
2016 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 96,5%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2016 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша банктер 15,2 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 13,9 млн. адам болды (2015 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 8,5% және 4,1% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 79,2%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15,5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,9% және 2,4% сәйкес келеді.
2016 жылғы шілдеде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 871,6 млрд. теңге болды (2015 жылғы шілде айымен салыстырғанда өсу 22,4%). 2016 жылғы шілде айында транзакциялар саны 26,6 млн. транзакция болды және 2015 жылғы шілде айымен салыстырғанда 15,9% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 32,5% (транзакциялардың саны 9,6 млн. транзакция болды) және 55,1% (транзакциялардың көлемі 133,4 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 8,3% (транзакциялардың саны 17,1 млн. транзакция болды) және 17,9% (транзакциялардың көлемі 738,1 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 56,9% және 61,2%) және интернеттар (тиісінше 32,0% және 24,6%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,1% және 85,0%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.08.15 |
01.08.16 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 658,6 |
15 248,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
927,8 |
532,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 730,7 |
14 715,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
13 208,8 |
11 306,0 |
|
- дебеттік |
9 731,5 |
8 380,1 |
|
- кредиттік |
2 662,7 |
2 202,4 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
814,6 |
723,5 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 278,2 |
2 533,1 |
|
- дебеттік |
2 129,6 |
2 314,3 |
|
- кредиттік |
64,3 |
141,7 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
84,3 |
77,1 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 549,1 |
13 946,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
808,6 |
451,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 740,5 |
13 494,7 |
|
Visa International |
11 429,1 |
10 474,4 |
|
MasterCard Worldwide |
2 124,3 |
2 381,4 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
7 019,4 |
7 761,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
582,8 |
320,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 436,6 |
7 440,9 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 188,2 |
5 678,5 |
|
- дебеттік |
4 208,9 |
4 351,9 |
|
- кредиттік |
362,7 |
924,5 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
616,6 |
402,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 109,5 |
1 295,4 |
|
- дебеттік |
1 025,0 |
1 169,2 |
|
- кредиттік |
35,1 |
88,0 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
49,3 |
38,2 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
70 054 |
96 709 |
|
сауда кәсіпорындарында |
62 767 |
89 062 |
|
банктерде |
7 287 |
7 647 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
167 |
4 |
|
сауда кәсіпорындарында |
59 |
1 |
|
банктерде |
108 |
3 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 901 |
9 414 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 722 |
7 934 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 179 |
1 480 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
39 604 |
58 464 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 401 |
1 251 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
13 579 |
14 416 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.16 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 079,8 |
2 367,6 |
800,6 |
13 946,1 |
6 295,6 |
1 025,9 |
440,4 |
|
Ақмола облысы |
375,8 |
3,4 |
20,6 |
371,6 |
213,1 |
1,8 |
14,8 |
|
Ақтөбе облысы |
611,0 |
6,4 |
23,6 |
591,6 |
318,6 |
3,0 |
16,3 |
|
Алматы облысы |
597,4 |
3,8 |
31,4 |
593,2 |
332,4 |
1,5 |
18,9 |
|
Атырау облысы |
536,0 |
7,9 |
23,8 |
520,8 |
287,2 |
4,2 |
14,5 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
935,4 |
9,3 |
50,4 |
923,9 |
530,4 |
4,5 |
29,3 |
|
Жамбыл облысы |
516,4 |
2,6 |
10,0 |
495,3 |
311,0 |
1,3 |
5,7 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
454,9 |
5,7 |
11,0 |
432,1 |
234,2 |
2,7 |
4,7 |
|
Қарағанды облысы |
1 008,7 |
12,6 |
45,7 |
978,1 |
587,0 |
5,9 |
28,5 |
|
Қостанай облысы |
540,3 |
3,9 |
18,5 |
503,0 |
305,8 |
2,1 |
11,0 |
|
Қызылорда облысы |
411,0 |
3,0 |
25,0 |
402,6 |
227,8 |
1,3 |
18,6 |
|
Маңғыстау облысы |
486,5 |
6,5 |
22,0 |
470,6 |
259,9 |
3,2 |
13,6 |
|
Павлодар облысы |
588,1 |
7,4 |
26,7 |
565,6 |
322,4 |
4,0 |
15,5 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
306,8 |
2,8 |
13,3 |
298,5 |
180,0 |
1,4 |
10,4 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 160,8 |
6,4 |
61,2 |
1 137,5 |
625,1 |
2,4 |
35,7 |
|
Алматы қаласы |
2 534,8 |
2 268,3 |
370,1 |
4 675,6 |
1 053,3 |
975,4 |
177,2 |
|
Астана қаласы |
1 016,1 |
17,7 |
47,4 |
985,9 |
507,3 |
11,2 |
25,4 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.08.16 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
96 709 |
9 414 |
58 464 |
1 251 |
14 416 |
|
Ақмола облысы |
2 135 |
324 |
1 205 |
42 |
455 |
|
Ақтөбе облысы |
3 550 |
491 |
1 760 |
90 |
777 |
|
Алматы облысы |
2 475 |
380 |
1 408 |
42 |
468 |
|
Атырау облысы |
3 722 |
543 |
1 813 |
66 |
660 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
5 878 |
740 |
3 271 |
95 |
1 425 |
|
Жамбыл облысы |
1 669 |
341 |
899 |
57 |
638 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
3 260 |
365 |
1 827 |
69 |
619 |
|
Қарағанды облысы |
8 299 |
749 |
5 363 |
108 |
1 689 |
|
Қостанай облысы |
7 301 |
375 |
5 238 |
56 |
824 |
|
Қызылорда облысы |
1 435 |
303 |
722 |
42 |
415 |
|
Маңғыстау облысы |
2 939 |
531 |
1 576 |
83 |
394 |
|
Павлодар облысы |
5 663 |
551 |
3 625 |
65 |
835 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
2 558 |
286 |
1 392 |
40 |
618 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 829 |
624 |
1 936 |
70 |
1 144 |
|
Алматы қаласы |
28 896 |
1 802 |
18 415 |
220 |
2 234 |
|
Астана қаласы |
13 100 |
1 009 |
8 014 |
106 |
1 221 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
7 235,4 |
15 754,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
76,4 |
843,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
7 159,0 |
14 911,2 |
|
Visa International |
6 215,3 |
12 031,2 |
|
MasterCard Worldwide |
880,6 |
2 653,3 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
86 021,8 |
626 322,6 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
2 904,2 |
26 353,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
83 117,6 |
599 969,1 |
|
Visa International |
70 700,3 |
494 355,9 |
|
MasterCard Worldwide |
11 222,0 |
98 998,7 |
|
2016 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
9 585,8 |
17 062,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
24,2 |
401,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
9 561,6 |
16 661,0 |
|
Visa International |
8 035,6 |
12 736,5 |
|
MasterCard Worldwide |
1 427,8 |
3 205,5 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
133 423,6 |
738 143,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
4 919,6 |
14 290,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
128 504,0 |
723 853,1 |
|
Visa International |
107 240,1 |
573 859,2 |
|
MasterCard Worldwide |
19 560,2 |
126 950,4 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
32,5% |
8,3% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-68,3% |
-52,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
33,6% |
11,7% |
|
Visa International |
29,3% |
5,9% |
|
MasterCard Worldwide |
62,1% |
20,8% |
|
Көлемі |
55,1% |
17,9% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
69,4% |
-45,8% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
54,6% |
20,6% |
|
Visa International |
51,7% |
16,1% |
|
MasterCard Worldwide |
74,3% |
28,2% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 494,8 |
107 665,4 |
17 071,2 |
735 038,7 |
|
Ақмола облысы |
66,8 |
1 835,3 |
530,8 |
19 735,7 |
|
Ақтөбе облысы |
221,0 |
3 860,4 |
858,4 |
32 569,9 |
|
Алматы облысы |
92,3 |
2 187,7 |
786,2 |
32 164,7 |
|
Атырау облысы |
210,9 |
4 046,6 |
821,8 |
36 616,5 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
198,4 |
3 173,8 |
1 317,4 |
50 152,4 |
|
Жамбыл облысы |
77,9 |
1 337,0 |
704,9 |
27 280,4 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
133,0 |
3 357,1 |
629,4 |
24 475,5 |
|
Қарағанды облысы |
262,6 |
3 988,7 |
1 462,1 |
59 108,6 |
|
Қостанай облысы |
457,6 |
2 600,2 |
726,7 |
28 644,6 |
|
Қызылорда облысы |
86,0 |
852,9 |
527,3 |
22 492,7 |
|
Маңғыстау облысы |
193,6 |
3 574,0 |
737,3 |
40 276,9 |
|
Павлодар облысы |
166,8 |
3 114,1 |
816,2 |
31 066,7 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
86,1 |
1 128,1 |
447,7 |
15 551,7 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
159,9 |
5 055,1 |
1 409,0 |
59 337,3 |
|
Алматы қаласы |
4 947,5 |
52 469,0 |
3 465,6 |
170 743,4 |
|
Астана қаласы |
1 134,2 |
15 085,4 |
1 830,4 |
84 821,5 |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Шілде |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 494,8 |
107 665,4 |
17 071,2 |
735 038,7 |
|
POS - терминал |
4 813,5 |
66 347,5 |
831,9 |
110 552,7 |
|
банкомат |
992,5 |
15 376,7 |
16 239,3 |
624 486,0 |
|
банк киоскі |
27,4 |
596,4 |
- |
- |
|
интернет |
2 661,3 |
25 344,8 |
- |
- |
