Долбар ¹154 01/09/2016
2016 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруды іс жүзінде 25 банк және «Қазпочта» АҚ жүзеге асырады. Аталған ұйымдар халықаралық жүйелердің төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың үлесі – 96,8%): VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International және UnionPay International. Бұдан басқа Қазақстан банктері жергілікті жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ және Ситибанк Қазақстан жергілікті карточкасы - «Ситибанк Қазақстан» АҚ.
2016 жылғы 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша банктер 15,3 млн. төлем карточкаларын шығарды, ал бұл карточкаларды ұстаушылар саны – 13,9 млн. адам болды (2015 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше 7,6% және 3,7% азаю). Ең қолайлы таралған карточкалар дебеттік карточкалар болып табылады, олардың үлесі 80,0%, кредиттік карточкалардың үлесі – 15,5%. Кредиттік лимиті бар дебеттік карточкалардың және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесіне тиісінше 2,9% және 1,6% сәйкес келеді.
2016 жылғы тамызында қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған транзакциялардың көлемі 915,0 млрд. теңге болды (2015 жылғы тамыз айымен салыстырғанда өсу 33,8%). 2016 жылғы тамыз айында транзакциялар саны 28,2 млн. транзакция болды және 2015 жылғы тамыз айымен салыстырғанда 28,8% ұлғайды. Бұл ретте қолма-қол жасалмайтын төлемдер санының және сомасының өсуі 50,1% (транзакциялардың саны 10,3 млн. транзакция болды) және 66,4% (транзакциялардың көлемі 144,2 млрд. теңге болды), ал қолма-қол ақшаны алу бойынша операциялардікі тиісінше 19,1% (транзакциялардың саны 17,9 млн. транзакция болды) және 29,1% (транзакциялардың көлемі 770,8 млрд. теңге) болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 57,2% және 61,3%) және интернеттар (тиісінше 31,9% және 24,8%) арқылы жасалды. Қолма-қол ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол ақшаны беру бойынша операциялардың жалпы санынан және көлемінен 95,1% және 84,6%).
Қазақстандағы төлем карточкалары нарығының дамуы туралы толығырақ мәліметтер 1 - 6 Кестелерде келтірілген.
|
1-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
01.09.15 |
01.09.16 |
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік), оның ішінде: |
16 500,3 |
15 250,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
916,3 |
488,5 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
15 584,0 |
14 761,6 |
|
Visa International, оның ішінде: |
12 948,1 |
11 184,1 |
|
- дебеттік |
9 557,3 |
8 387,6 |
|
- кредиттік |
2 565,3 |
2 183,5 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
825,5 |
613,1 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
2 327,0 |
2 621,9 |
|
- дебеттік |
2 171,9 |
2 396,2 |
|
- кредиттік |
65,1 |
152,5 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
90,0 |
73,3 |
|
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде: |
14 454,2 |
13 920,5 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
797,6 |
413,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
13 656,5 |
13 506,5 |
|
Visa International |
11 264,0 |
10 359,9 |
|
MasterCard Worldwide |
2 169,0 |
2 459,0 |
|
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік), оның ішінде: |
6 970,5 |
7 840,1 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
570,4 |
296,0 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 400,1 |
7 544,1 |
|
Visa International, оның ішінде: |
5 136,4 |
5 666,2 |
|
- дебеттік |
4 144,4 |
4 373,8 |
|
- кредиттік |
363,4 |
931,7 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
628,5 |
360,7 |
|
MasterCard Worldwide, оның ішінде: |
1 106,6 |
1 356,1 |
|
- дебеттік |
1 017,4 |
1 226,1 |
|
- кредиттік |
35,9 |
94,5 |
|
- кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген |
53,3 |
35,5 |
|
POS – терминалдар саны (дана), оның ішінде: |
70 823 |
99 415 |
|
сауда кәсіпорындарында |
63 487 |
91 627 |
|
банктерде |
7 336 |
7 788 |
|
Импринтерлер саны (дана), оның ішінде: |
76 |
4 |
|
сауда кәсіпорындарында |
1 |
1 |
|
банктерде |
75 |
3 |
|
Банкоматтар саны (дана), оның ішінде: |
8 904 |
9 419 |
|
қолма-қол ақшаны беру функциясымен |
7 725 |
7 923 |
|
қолма-қол ақшаны беру және қабылдау функциясымен |
1 179 |
1 496 |
|
Сауда кәсіпорындарының саны (бірлік) |
39 870 |
60 229 |
|
Банк киоскілерінің саны (бірлік) |
1 412 |
1 292 |
|
Төлем терминалдары саны (бірлік)[1] |
13 701 |
14 432 |
|
2-Кесте |
|||||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.16 |
||||||
|
Айналымдағы карточкалар саны (мың бірлік) |
Карточка ұстаушыларының саны (мың адам) |
Қолданылған карточкалардың саны (мың бірлік) |
|||||
|
дебеттік |
кредиттік |
өзге[2] |
дебеттік |
кредиттік |
өзге |
||
|
Барлығы, оның ішінде |
12 202,2 |
2 361,5 |
686,4 |
13 920,5 |
6 403,2 |
1 040,6 |
396,2 |
|
Ақмола облысы |
378,4 |
3,6 |
21,0 |
374,2 |
216,0 |
1,8 |
15,1 |
|
Ақтөбе облысы |
614,4 |
6,7 |
24,6 |
596,6 |
323,0 |
3,1 |
17,4 |
|
Алматы облысы |
604,4 |
4,0 |
31,7 |
599,7 |
337,9 |
1,6 |
19,4 |
|
Атырау облысы |
540,2 |
8,1 |
23,9 |
525,6 |
288,9 |
4,5 |
14,0 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
943,9 |
9,6 |
50,5 |
929,6 |
536,9 |
4,7 |
30,4 |
|
Жамбыл облысы |
522,9 |
2,8 |
9,7 |
498,4 |
320,9 |
1,5 |
5,8 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
462,5 |
5,9 |
11,3 |
438,4 |
239,3 |
2,9 |
4,9 |
|
Қарағанды облысы |
1 019,3 |
13,3 |
46,8 |
984,2 |
589,5 |
6,4 |
29,2 |
|
Қостанай облысы |
549,7 |
4,2 |
18,4 |
507,1 |
309,1 |
2,2 |
11,1 |
|
Қызылорда облысы |
415,2 |
3,2 |
26,5 |
406,5 |
235,9 |
1,4 |
20,0 |
|
Маңғыстау облысы |
490,9 |
6,6 |
22,4 |
474,8 |
264,4 |
3,4 |
13,5 |
|
Павлодар облысы |
595,6 |
7,5 |
27,2 |
573,3 |
325,6 |
4,2 |
15,9 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
311,4 |
3,0 |
13,0 |
301,5 |
182,9 |
1,5 |
10,0 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
1 172,2 |
6,8 |
62,8 |
1 148,0 |
657,7 |
2,7 |
36,7 |
|
Алматы қаласы |
2 554,6 |
2 257,8 |
249,6 |
4 568,1 |
1 070,1 |
987,1 |
127,5 |
|
Астана қаласы |
1 026,6 |
18,3 |
46,9 |
994,7 |
505,1 |
11,6 |
25,4 |
|
3-Кесте |
|||||
|
Көрсеткіштер |
01.09.16 |
||||
|
POS – терминалдар саны (дана) |
Банкоматтар саны (дана) |
Сауда кәсіпорын-дарының саны (бірлік) |
Банк киоскілерінің саны (дана) |
Төлем терминалдары саны (дана) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
99 415 |
9 419 |
60 229 |
1 292 |
14 432 |
|
Ақмола облысы |
2 189 |
324 |
1 238 |
46 |
453 |
|
Ақтөбе облысы |
3 665 |
491 |
1 849 |
90 |
780 |
|
Алматы облысы |
2 498 |
379 |
1 434 |
40 |
469 |
|
Атырау облысы |
3 758 |
543 |
1 832 |
66 |
663 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
5 989 |
741 |
3 303 |
98 |
1 422 |
|
Жамбыл облысы |
1 763 |
342 |
931 |
56 |
634 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
3 313 |
361 |
1 862 |
70 |
620 |
|
Қарағанды облысы |
8 488 |
749 |
5 466 |
104 |
1 687 |
|
Қостанай облысы |
7 554 |
377 |
5 429 |
56 |
823 |
|
Қызылорда облысы |
1 461 |
303 |
727 |
48 |
417 |
|
Маңғыстау облысы |
2 992 |
532 |
1 606 |
81 |
397 |
|
Павлодар облысы |
5 799 |
551 |
3 693 |
65 |
837 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
2 619 |
287 |
1 409 |
40 |
618 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
3 901 |
623 |
1 960 |
64 |
1 137 |
|
Алматы қаласы |
29 302 |
1 804 |
18 580 |
220 |
2 248 |
|
Астана қаласы |
14 124 |
1 012 |
8 910 |
148 |
1 227 |
Қазақстандық эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы
|
4-Кесте |
||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
|
|
2015 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
6 848,9 |
15 045,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
67,9 |
798,9 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
6 781,0 |
14 246,3 |
|
Visa International |
5 886,9 |
11 538,8 |
|
MasterCard Worldwide |
832,1 |
2 463,2 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
86 613,7 |
597 215,0 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
3 117,8 |
24 968,8 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
83 495,9 |
572 246,2 |
|
Visa International |
71 379,8 |
472 647,2 |
|
MasterCard Worldwide |
10 848,3 |
92 489,6 |
|
2016 жыл |
||
|
Саны (мың транз.), оның ішінде |
10 282,8 |
17 921,8 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
21,9 |
380,4 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
10 260,8 |
17 541,4 |
|
Visa International |
8 524,5 |
13 212,8 |
|
MasterCard Worldwide |
1 627,5 |
3 485,6 |
|
Көлемі (млн. теңге), оның ішінде |
144 161,5 |
770 824,2 |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
5 011,3 |
13 603,1 |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
139 150,2 |
757 221,1 |
|
Visa International |
114 230,4 |
591 069,1 |
|
MasterCard Worldwide |
23 153,7 |
138 883,1 |
|
Өзгерісі (%) |
||
|
Саны |
50,1% |
19,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
-67,7% |
-52,4% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
51,3% |
23,1% |
|
Visa International |
44,8% |
14,5% |
|
MasterCard Worldwide |
95,6% |
41,5% |
|
Көлемі |
66,4% |
29,1% |
|
жергілікті жүйе карточкалары |
60,7% |
-45,5% |
|
халықаралық жүйе карточкалары, оның ішінде: |
66,7% |
32,3% |
|
Visa International |
60,0% |
25,1% |
|
MasterCard Worldwide |
113,4% |
50,2% |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының аймақтар бойынша қолданылуы
|
5-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 892,7 |
114 715,4 |
17 914,4 |
767 251,8 |
|
Ақмола облысы |
70,6 |
2 011,4 |
549,0 |
20 110,4 |
|
Ақтөбе облысы |
229,2 |
4 113,9 |
909,3 |
33 853,0 |
|
Алматы облысы |
93,5 |
2 084,5 |
837,0 |
34 106,1 |
|
Атырау облысы |
220,8 |
4 580,6 |
853,1 |
37 354,2 |
|
Шығыс Қазақстан облысы |
200,7 |
2 953,9 |
1 366,0 |
51 817,7 |
|
Жамбыл облысы |
85,9 |
1 687,1 |
769,2 |
29 020,3 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
142,1 |
3 538,1 |
655,6 |
25 159,3 |
|
Қарағанды облысы |
267,0 |
4 079,5 |
1 508,8 |
61 244,2 |
|
Қостанай облысы |
562,5 |
2 841,3 |
759,3 |
29 518,9 |
|
Қызылорда облысы |
87,5 |
1 016,9 |
571,2 |
23 232,7 |
|
Маңғыстау облысы |
207,7 |
3 402,0 |
805,1 |
42 335,3 |
|
Павлодар облысы |
174,2 |
3 368,2 |
863,7 |
32 903,8 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
91,5 |
1 334,5 |
467,5 |
16 208,1 |
|
Оңтүстік Қазақстан облысы |
169,7 |
5 063,6 |
1 525,3 |
64 566,8 |
|
Алматы қаласы |
5 129,5 |
57 053,7 |
3 605,3 |
179 292,7 |
|
Астана қаласы |
1 160,3 |
15 586,1 |
1 869,2 |
86 528,1 |
Қазақстан Республикасы аумағында қазақстандық және шетелдік эмитенттердің шығарған төлем карточкаларының орта тілігінде өткізілген операциялар
|
6-Кесте |
||||
|
Көрсеткіштер |
Тамыз |
|||
|
Қолма-қол ақшасыз төлемдер |
Қолма-қол ақша алуға байланысты операциялар |
|||
|
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
Саны (мың транз.) |
Сомасы (млн. теңге) |
|
|
Барлығы, оның ішінде |
8 892,7 |
114 715,4 |
17 914,4 |
767 251,8 |
|
POS - терминал |
5 061,9 |
70 678,2 |
871,8 |
118 107,1 |
|
банкомат |
1 042,4 |
16 216,6 |
17 042,6 |
649 144,7 |
|
банк киоскі |
26,2 |
663,7 |
- |
- |
|
интернет |
2 761,0 |
27 147,8 |
- |
- |
|
төлем терминал |
1,2 |
9,1 |
- |
- |
