Хабарландыру

2020 жылғы 1 қаңтардан бастап Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі өз жұмысын бастайды. Жаңа мемлекеттік орган берілетін функциялар мен өкілеттіктерге сәйкес Ұлттық Банктің құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болып айқындалды.

Агенттіктің ресми сайты - www.finreg.kz. Толығырақ осында.

link
ҚАЗ РУС ENG Арнайы нұсқа
Ақша-кредит саясаты Қаржы тұрақтылығы Валюталық реттеу Төлем жүйелері Ұлттық валюта Статистика
link
link
link link
Ұлттық Банк жайлы
Нормативтік құқықтық база
Басылымдар
Зерттеулер
Қызметтерді тұтынушыларға
Ұлттық Банктің сатып алулары
Сұрақ-жауап
Мұрағат
Жазылу

  
жарияланым күні: 09.12.2019
(docx 28,62 KB)

ҚРҰБ Төрағасы Е.А. Досаевтың

Ұлттық Банктің базалық ставкасы туралы

мәлімдемесі

2019 жылғы 9 желтоқсан, Алматы

 

 

Құрметті бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері!

 

Бүгін Ұлттық Банк базалық ставканы 9,25% және процент дәлізін +/- 1 проценттік тармақ деңгейде сақтау туралы шешім қабылдады. 

Бұл шешімге жыл соңына дейін және орта мерзімді кезеңге инфляция және инфляция серпінін анықтайтын макроэкономикалық көрсеткіштер бойынша «2019 жылғы қараша-желтоқсан» болжамдық раунд шегінде жасалған жаңартылған бағалау негіз болды.

Қабылданған шешімнің себептеріне толығырақ тоқтала кетейін.

БІРІНШІ – жылдық инфляция біздің алдыңғы бағалауымыздан төмен қалыптасуда. Қараша қорытындысы бойынша оның деңгейі 5,4% болды.

Азық-түлік тауарлары инфляцияға ең көп үлес қосуда. Жеделдеу кезеңінен кейін оларға бағаның жылдық өсуі соңғы 12 айда қазан деңгейінде тұрақтанды және 9,7% болды.

Азық-түлік инфляциясының негізгі себебі етке, нан-тоқаш бұйымдарына және жармаға бағаның өсуі болып отыр. Олар бір жылда тиісінше 13,4%-ке және 15,5%-ке қымбаттады.

Ақылы қызметтер инфляциясы тарихи төмен деңгейде  сақталып отыр. Қарашада жылдық өсу 0,6% болды. Реттелетін қызметтерге бағалар 6,6%-ке төмендеді, ал реттелмейтін қызметтер 3,6%-ке қымбаттады.

Азық-түлікке жатпайтын тауарларға баға серпіні Ұлттық Банктің күтуінен төмен қалыптасуда. Қараша қорытындысы бойынша азық-түлікке жатпайтын тауарларға бағаның өсуі жыл басындағы 6,4%-пен салыстырғанда  4,8%-ке дейін баяулады. Бұл ұзақ пайдаланылатын бірқатар тауарларға бағаның баяу өсуіне, сондай-ақ ЖЖМ (жанар-жағар май) бағасының төмендеуіне байланысты.

Осыны ескере отырып, жылдық инфляция болжамы төмендеу жағына қарай қайта қаралды.

Жыл қорытындысы бойынша инфляция жылдық көрсетуде 5,5-5,7% болады. Ал алдыңғы «тамыз-қыркүйек»  болжамдық раунд бойынша жасалған бағалау 5,7-5,8% болды. 2020 жылы оның одан әрі баяулауы күтіледі. Жыл соңында ол  5,0-5,5% деңгейде болжанып отыр.

Тұтастай алғанда, инфляция 2019-2020 жылдарға белгіленген 4-6% нысаналы дәлізде сақталады.

ЕКІНШІ – халықтың инфляциялық күтулері шамалы өсті.

Соңғы үш айда халықтың инфляциялық күтулерінің өсуі байқалады. Қарашада инфляциялық күтулерді сандық бағалау 5,8% (тамызда – 5,3%) болды.

Біз күтудің өсуін, біріншіден, азық-түлік тауарларына баға серпінімен байланыстырамыз. Тұтынушылық қоржынның осы санатына бағаның жылдам өсуін атап өткен респонденттер үлесі артты.

Соған қарамастан, халыққа соңғы рет жүргізілген пікіртерім деректері бойынша, келесі 12 айда инфляцияның сақталуын немесе баяулауын күтетін респонденттер үлесі жартысынан көп – 54,7% (қазанда 56,4%).

ҮШІНШІ – тауарлар мен қызметтерге тұтынушылық сұраныстың кеңеюі негізгі проинфляциялық фактор болып қалуда.

Нақты ақшалай кірістер қаңтар-қыркүйек аралығында 6,4%-ке өсті. Бұған халықты әлеуметтік қолдау бойынша бюджет саясатының шаралары ықпал етті. Үшінші тоқсанда нақты жалақы 12%-ке ұлғайды, өсу экономиканың барлық негізгі секторларында байқалуда. Үй шаруашылықтар тұтынуын қолдауды тұтынушылық кредиттеудің жоғары өсу қарқындары да көрсетуде – қазанда 23,8%.

Осы тұрғыда біз қаңтар-қыркүйекте тұтынушылық импорттың 7,4%-ке дейін, әсіресе азық-түлікке жатпайтын тауарлардың 11,2%-ке жылдамдауын көріп отырмыз.

Біздің бағалауымызша, 2020 жылы бұл үрдістер сақталады. Осыған орай, тұтынушылық бағаға проинфляциялық қысым сақталады.

ТӨРТІНШІ – іскерлік белсенділіктің кеңеюі байқалуда.

Экономикалық белсенділік Ұлттық Банктің алдыңғы күтулерінен жоғары қалыптасуда. Бұл ішкі сұраныстың барынша кеңеюіне байланысты. Осыған орай, Ұлттық Банк ІЖӨ өсуі бойынша болжамды өсу жағына қарай қайта қарады. 2019 жылы Қазақстанның нақты ІЖӨ өсуі 4,2%-ке бағаланады. Бір тоқсан бұрын жасалған бағалау 3,8% болды.

Сонымен бірге экономикалық өсуді бағалау 2020 жылы 3,8%-ке дейін өсті (алдыңғы бағалау – 3,5%). Экономика өсуінің негізгі факторлары ретінде тұтынушылық және инвестициялық сұраныс, сондай-ақ экспорттың өсуі қалады.

Тұтынушылық сұраныстың өсуі оң фискалдық импульстың сақталуына және мемлекеттің әлеуметтік мақсаттарға шығыстарының ұлғаюына негізделеді. Инвестициялық белсенділіктің кеңеюіне инфрақұрылымдық жобаларды және мұнайгаз саласындағы жобаларды іске асыруды жалғастыру ықпал етеді. Экспорттың өсуіне мұнай және газ конденсатын өндіру көлемінің ұлғаюы ықпал етеді. ІЖӨ құрауыштарының өсуі сұраныс тарапынан экономиканың барлық негізгі салаларында оң серпінмен қатар болады.

ІЖӨ өсу қарқындарына ішкі тұтынушылық және инвестициялық сұраныстың артуы аясында импорттың ұлғаюы тежеуші әсер етеді.

Іскерлік белсенділіктің өсу факторларын ескере отырып, бүкіл болжамдық аралықта шығарылым айырмасы проинфляциялық қысым көрсетіп, оң аймақта болады.

БЕСІНШІ – сыртқы сектор факторларының бейтарап әсері.

Ішкі бағалар үшін дезинфляциялық фактор ретінде мұнайға баға белгіленімінің базалық сценарийде салынған деңгейден (бір баррель үшін 60 АҚШ долл.) жоғары сақталуы болып табылады. 11 айдың қорытындысы бойынша Brent сұрыпты мұнайдың орташа бағасы бір баррель үшін 64,1 АҚШ доллары деңгейде қалыптасты (2018 жылғы 11 айда – бір баррель үшін 72,9 АҚШ доллары).

Болжамдық кезеңде энергия ресурстары әлемдік бағасының ішкі инфляциялық процестерге әсері шектеулі болады. Олардың 2020 жылы қалыптасуы ағымдағы деңгейге (бір баррель үшін 60-62 АҚШ доллары) жақын болады деп болжанады. Мұнай бағасының өсуіне әлемдік экономиканың әлсіз дамуын күту кедергі болады.

Сыртқы азық-түлік нарықтарындағы бағалар өсуді көрсетіп отыр, ол ішкі бағаларға жоғары қысым көрсетуде. ФАО азық-түлік бағалары индексі қарашада 9,5%-ке ұлғайды, бұл ет, сүт өнімдері және өсімдік майы бағасының ұлғаюымен түсіндіріледі. 2020 жылы қорларының азаюы аясында дәнді-дақылдарды тұтынудың ұлғаюы нәтижесінде олардың әлемдік бағасы қалыпты түрде өседі деп күтіледі.

Сауда әріптес елдерде монетарлық талаптар инфляциялық қысымның төмендеуі нәтижесінде жұмсаруда. 2020 жыл бойы Ресейде, Қытайда және ЕО-да инфляция өзінің нысаналы деңгейінен төмен қалыптасады және Қазақстанға инфляция импортының тәуекелдерін төмендетеді.

* * *

Инфляция серпіні, ішкі экономикада және сыртқы нарықтарда ахуалдың дамуы бойынша күтулер мен бағалауды ескере отырып, біз ағымдағы ақша-кредит талаптарын әлсіз тежеуші ретінде бағалаймыз.

Ағымдағы барынша қатаң ақша-кредит саясаты төлем балансы ағымдағы шотының кеңейіп жатқан тапшылығының инфляциялық және бағамдық күтулеріне ықпал етуді шектеу бойынша алдын алу шараларын қабылдау қажеттілігімен байланысты. Біздің болжам бойынша, ағымдағы шот 2019 жылы ІЖӨ-ге 2,2%, ал 2020 жылы ІЖӨ-ге   3,1% (2018 жылы – ІЖӨ-ге 0,2%) тапшылықпен қалыптасады. Ағымдағы шот тапшылығының кеңеюі теңгенің айырбастау бағамына және ауысу әсері арқылы – ішкі бағаларға және инфляция деңгейіне қысым көрсетеді.

 

Құрметті журналистер!

Базалық ставка бойынша кейінгі шешімдер ішкі және сыртқы тәуекелдер балансын ескере отырып қабылданады. Олар іс жүзіндегі инфляция деңгейін және оның нысаналы бағдарға сәйкестігін айқындайды. Сонымен бірге шешім қабылдаған кезде біз елдің төлем балансының нақты жағдайына ерекше назар аударамыз. 2019 жыл бойынша алдын ала деректерді келесі жылғы қаңтардың соңында – ақпанның басында аламыз.

* * *

Базалық ставка бойынша келесі шешім 2020 жылғы 3 ақпанда Нұр-Сұлтан қаласының уақытымен сағат 15:00-де жария етіледі. Базалық ставка бойынша келесі жылға арналған шешімдер кестесі бүгін біздің ресми сайтымызда орналастырылды.

Назарларыңызға рақмет!

 


  

ҚҰРБ Төрағасының мәлімдемесі

Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі туралы мәлімдемесі, 2019 жылғы 9 қыркүйек (.docx,  34,35 KB)
Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі туралы, 2019 жылғы 9 желтоқсан (.docx,  28,62 KB)
Жоғарыға
  
Яндекс.Метрика
Мекен-жайы: 050040, Қазақстан Республикасы,
Алматы қаласы, «Көктем-3» шағын ауданы, 21 үй
Факс: + 7 (727) 2704-703, +7 (727) 2617-352, + 7 (727 ) 2704-799
Телекс: 251130 BNK KZ
Анықтама қызметінің телефоны: + 7 (727) 2704-591
e-mail: hq@nationalbank.kz
БАҚ-пен қарым-қатынас жасауға арналған email: press@nationalbank.kz
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық бойынша e-mail: anticorruption@nationalbank.kz

Егер Сіз қатені байқап қалсаңыз - оны белгілеп, "Ctrl + Enter" басыңыз
© Қазақстан Ұлттық Банкі, 2020