link
ҚАЗ РУС ENG Арнайы нұсқа
Ақша-кредит саясаты Қаржы тұрақтылығы Валюталық реттеу Қаржылық қадағалау Төлем жүйелері Ұлттық валюта Статистика
link
link
link link
Ұлттық Банк жайлы
Нормативтік құқықтық база
Басылымдар
Зерттеулер
Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау
Ұлттық Банктің мемлекеттік қызметтері
Рұқсаттар және хабарламалар тізілімі
Қолданылған ықпал ету шаралары мен санкциялар
Ұлттық Банктің сатып алулары
Сұрақ-жауап
Мұрағат
Техникалық ресурстар
Жазылу

  
жарияланым күні: 28.10.2019
(docx 34,58 KB)

ҚРҰБ Төрағасы Е.А. Досаевтың

Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі

туралы мәлімдемесі

2019 жылғы 28 қазан, Алматы

 

 

Құрметті бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері!

 

Бүгін Ұлттық Банк базалық ставканы 9,25% және пайыздық дәлізді +/- 1 пайыздық тармақ деңгейінде сақтау туралы шешім қабылдады.  

Инфляциялық процестер біздің бағалауымызға сәйкес қалыптасуда. Олар базалық ставка бойынша алдыңғы шешімнің және тамыз-қыркүйекте жүргізілген болжамдық раунд қорытындысы бойынша жасалды. Ұлттық Банк ағымдағы және келесі жылдардың соңына дейін инфляцияның 4-6% нысаналы дәлізде сақталуын күтеді. Халықтың инфляциялық күтулері соңғы айларда іс жүзіндегі инфляция деңгейіне жақын қалыптасуда.

Инфляция тәуекелдеріне келетін болсақ, олардың балансы орта мерзімді перспективада көп өзгерген жоқ. Алайда қысқа мерзімді перспективада келесі тәуекелдер сақталып отыр. Олар реттелетін қызметтерге және жекелеген азық-түлік тауарларына бағаның серпініне, сондай-ақ әлемдік экономиканың баяулауы аясында мұнай бағасының төмендеу тәуекеліне байланысты.

Қабылданған шешім факторларына толығырақ тоқталайын.

БІРІНШІ ФАКТОР – инфляцияның ағымдағы деңгейі біздің алдыңғы болжамдарымызға сәйкес қалыптасуда.

Қыркүйекте инфляция 0,3% болды. Жылдық көрсеткіште ол 5,3% болды.

Инфляцияның жалпы деңгейіне азық-түлікке жатпайтын инфляция және ақылы қызметтер инфляциясы тиісінше тежеуші ықпал етуде. Олар тиісінше 5,4% және 0,7% деңгейінде қалыптасты.   

Инфляцияның азық-түлікке жатпайтын тауарлар тобының құрылымында бензин және қатты отын бағасының жылдық төмендеуі жалғасуда. Олар қыркүйекте тиісінше 4,8% және 3,5% болды. Сонымен қатар өткен айда сырт киім мен аяқ киім бағасының осындай кезеңге тән маусымдық қымбаттауы байқалған жоқ.    

Ақылы қызметтер құрамында реттелетін қызметтер соңғы 12 айда 8,2%-ға арзандады.

Бензиннің көтерме және бөлшек сатылуына акциздердің 1 желтоқсаннан бастап ықтимал қымбаттауы инфляция үшін тәуекел туындатуы мүмкін. Сонымен бірге 1 қарашадан бастап Энергетика министрлігі 32 электр станциясының шекті тарифтерін көтерді.

Аталған факторлардың әсері келесі жылдың инфляциясы бойынша бағаларымызда алдын ала ескерілді.  Бұл орайда инфляция айтарлықтай өседі деп күтілмейді.

ЕКІНШІ ФАКТОР – әлемдік нарықтағы ахуалмен байланысты азық-түлік тауарлары тарапынан проинфляциялық қысымның сақталуы.

А.ж. қыркүйек айында азық-түлік компоненттерінің өсуі 9,1% болды. Оның құрылымында ет және ет өнімдерінің, сондай-ақ нан-тоқаш өнімдері мен жармалардың, әсіресе, ұнның, нанның және макарон өнімдерінің бағасы басқаларына қарағанда жылдам өсуде. Ет және ет өнімдері жылдық көрсеткіш бойынша 13,5%-ға, нан-тоқаш өнімдері мен жармалар 12,7%-ға қымбаттады.

Етке әлемдік сұраныстың артуы аясында, Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша, Қазақстан етінің экспорты 2019 жылғы қаңтар-тамызда 2,7 есе өсті. Бұл ішкі нарықта ұсыныстың төмендеуін тудырды.

Астықтың әлемдік тұтынуы оның өндірісінен жылдам өсуде. Бұл 2019-2020 жылдары әлемдегі астықтың жалпы жиын-терімі соңғы 10 жылда барынша жоғары болады деп күтілуіне қарамастан орын алды.

Базалық ставка туралы шешімді алдыңғы жариялаған кезде айтып өткенімдей, аталған екі өнім тобы жылдық инфляцияға қосымша 1 п.т. әкелді. Біздің бағалауымызша, азық-түлік инфляциясы жыл соңына дейін артады және келесі жылғы 1-тоқсанда тұрақтанғаннан кейін 2020 жылдың соңына дейін баяулайды.

ҮШІНШІ ФАКТОР – нақты инфляцияға жақын деңгейде халықтың инфляциялық күтулерінің тұрақтануы.

Қыркүйекте халықтың инфляциялық күтулері таяудағы 12 айға 5,4%-ға бағаланып отыр. Соңғы төрт айда олар осы деңгейде қалып отыр.   

Соңғы пікіртерімнің деректеріне сәйкес келесі 12 айда өсудің ағымдағы қарқынының сақталуын немесе тұтыну бағасының неғұрлым жоғары өсуін күтетін респонденттердің үлесі мамыр-тамызда байқалған 58-60%-бен салыстырғанда қыркүйекте 54%-ға дейін төмендеді.  

ТӨРТІНШІ ФАКТОР – проинфляциялық қысым көрсететін ішкі сұраныс пен іскерлік белсенділіктің кеңею серпіні.

Халықтың нақты ақшалай кірісінің өсуі қаңтар-тамызда 6,7%-ды құрады. Бұл үрдістерге әлеуметтік қолдауға және бірінші кезекте жалақыны көтеруге жұмсалатын бюджет шығыстары ықпал етеді. Сондай-ақ, тұтынушылық кредиттеудің кеңеюі жалғасуда.

Ішкі экономика тұрақты өсуде. 9 айдың алдын-ала қорытындысы бойынша Қазақстанның нақты ІЖӨ 4,3%-ға өсті. Бұған құрылыс, сауда, көлік, өңдеу және тау-кен өнеркәсіптеріндегі өсу ықпал етті.

Қаңтар-тамызда негізгі капиталға инвестициялар  9,7%-ға өсті.

БЕСІНШІ ФАКТОР – әлемдік экономиканың баяулауы аясында мұнай бағасының төмендеу тәуекелдері, бұл инфляциялық тәуекелдерді арттырады.

Әлемдік нарықтағы Brent маркалы мұнайдың орташа бағасы 2018 жылғы бір баррель үшін 72 АҚШ долларымен салыстырғанда жыл басынан бастап бір баррель үшін 64 АҚШ долл. құрады. Мұнай нарығын талдайтын жетекші әлемдік агенттіктер 2019 жылдың қыркүйек-қазан айларында ағымдағы және таяудағы екі жылға мұнай бағасының серпіні бойынша бағалауларын қайта қарады. Бұл өндірістің жоғары көлемімен және әлемдік мұнай қорларының өсуімен байланысты. Ағымдағы жылғы орташа болжамды бағасы бір баррель үшін 65 АҚШ долларына дейін 2 АҚШ долларына төмендеді. 2020-2021 жылдарға бағалау бір баррель үшін тиісінше 62 және 65 АҚШ долларына дейін 3-5 АҚШ долларына төмен қайта қаралды.

Соған қарамастан, бұл деңгей біздің базалық сценарийде қалыптастырылған бағадан асып түседі. Естеріңізге сала кетсек, ол баға бір баррель үшін 60 АҚШ долларын құрайды.

Мұнай бағасын белгілеудің кейінгі серпіні үшін қолайсыз факторлар Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленіс, сондай-ақ жетекші әлемдік экономикалар арасындағы сауда-саттық дауларында уағдаластыққа қол жеткізе алмау болып отыр. 

Жаһандық экономиканың баяулау үрдісі сақталуда. ХВҚ-тың қазандағы бағалауы бойынша оның өсу қарқындары ағымдағы жылы 3,0%-ды құрайды. Бұл 2008-2009 жылдардан бастап ең төмен өсуді көрсетеді. Келесі жылы  3,4%-ға дейін жаһандық өсуді қалпына келтіру күтіледі. 

АЛТЫНШЫ ФАКТОР – Қазақстандағы инфляция импортының тәуекелдерін төмендететін сыртқы монетарлық талаптардың және сыртқы инфляциялық аяның жұмсаруы.

Инфляцияның мақсатты деңгейге дейін төмендеу аясында Ресей Банкі 25 қазанда негізгі ставканы 6,5%-ға дейін төмендетуге шешім қабылдады. Бұл сыртқы және ішкі сұраныстың әлсіз динамикасымен байланысты.

Қытай Халық Банкі резервтік талаптар нормативтерінің кезекті төмендеуі туралы хабарлады. Еуропа Орталық Банкі депозиттер бойынша ставканы төмендетуде және сандық жеңілдету бағдарламасын жаңартуды жоспарлап отыр.

Негізгі сауда әріптес елдердегі инфляция қалыпты деңгейде қалыптасуда.

Ресей мен Қытайда инфляция қыркүйекте тиісінше 4,0% және 3,0% нысаналы бағдар деңгейінде қалыптасты.

Импортталатын азық-түлікке жатпайтын тауарлардың шамамен 50%-ы Ресей тауарларына (заттай көріністе) тиесілі екенін ескере отырып, бұл дезинфляциялық процестерге ықпал етеді.

Еуропалық Одақ елдерінде қыркүйектің қорытындысы бойынша нысаналы деңгей 2% болған кезде 1,2%-ға дейін төмендеу байқалуда.

* * *

Ұлттық Банктің бағалауынша, жыл қорытындысы бойынша инфляция 5,7-5,8% шегінде қалыптасады. Бұл қыркүйектегі базалық ставка бойынша шешімнің қорытындысына ұқсас. Келесі жылы біз жыл ортасында  инфляцияның 5,5%-ға дейін және 2020 жылдың соңында 4-6% нысаналы дәліздің ортасына жақын баяулауын күтеміз.

Ағымдағы ақша-кредит жағдайлары бейтарапқа жақын деп бағалануда. Бүгін қабылданған шешімді ескере отырып, базалық ставка нақты көрсетуде 3,5%-ға бағаланып отыр. Бұл біздің бейтарап нысаналы аралығына сәйкес.

Ақша-кредит саясатын жүргізу барысында Ұлттық Банк қысқа мерзімді өтімділікті реттеу бойынша мүмкіншіліктерді кеңейтуде. 15 қазанда Қазақстан қор биржасында СВОП және РЕПО операциялары арқылы Ұлттық Банктің ұлттық валютамен өтімділікті беру мен алуы бойынша қосымша терезе ашылды. Күн сайын банктердің бастамасымен Ұлттық Банк қосымша терезеде сағат 17:00-ден 17:30-ға дейін операциялар жүргізеді.

* * *

Базалық ставка бойынша келесі шешім кезекті болжамдық раундты жүргізумен қатар қабылданады. Біз негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер, оның ішінде 2021 жылдың ортасына дейін болжамдық аралықта инфляция серпіні бойынша жаңартылған болжамдар ұсынамыз.  Шешім 2019 жылғы 9 желтоқсанда Нұр-Сұлтан қаласының уақытымен сағат 15:00-де жария етіледі.

 

Назарларыңызға рақмет!


  

ҚҰРБ Төрағасының мәлімдемесі

Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі туралы мәлімдемесі 2019 жылғы 9 қыркүйек (.docx,  34,35 KB)
Жоғарыға
  
Яндекс.Метрика
Мекен-жайы: 050040, Қазақстан Республикасы,
Алматы қаласы, «Көктем-3» шағын ауданы, 21 үй
Факс: + 7 (727) 2704-703, +7 (727) 2617-352, + 7 (727 ) 2704-799
Телекс: 251130 BNK KZ
Анықтама қызметінің телефоны: + 7 (727) 2704-591
e-mail: hq@nationalbank.kz
БАҚ-пен қарым-қатынас жасауға арналған email: press@nationalbank.kz
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық бойынша e-mail: anticorruption@nationalbank.kz

Егер Сіз қатені байқап қалсаңыз - оны белгілеп, "Ctrl + Enter" басыңыз
© Қазақстан Ұлттық Банкі, 2018