link
ҚАЗ РУС ENG Арнайы нұсқа
Ақша-кредит саясаты Қаржы тұрақтылығы Валюталық реттеу Қаржылық қадағалау Төлем жүйелері Ұлттық валюта Статистика
link
link
link link
Ұлттық Банк жайлы
Нормативтік құқықтық база
Басылымдар
Зерттеулер
Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау
Ұлттық Банктің мемлекеттік қызметтері
Рұқсаттар және хабарламалар тізілімі
Қолданылған ықпал ету шаралары мен санкциялар
Ұлттық Банктің сатып алулары
Сұрақ-жауап
Мұрағат
Техникалық ресурстар
Жазылу

  
Келесі жарияланым: 28.09.2018
Халықаралық резервтер және шетел валютасындағы өтімділік (.doc 29/08/2018,  118,00 KB)
Қазақстан Республикасының халықаралық резервтері жеткіліктілігінің көрсеткіштері (.xlsx 10/07/2018,  18,47 KB)
Қазақстан Республикасы халықаралық резервтерінің жеткіліктілігін бағалау (.pdf 27/09/2017,  609,36 KB)

Халықаралық резервтер және шетел валютасындағы өтімділік

Халықаралық резервтер (резервтік активтер) – бұл елдің ақша-кредиттік реттеу органдарының (орталық банктің) бақылауындағы  және  төлем балансының дефицитін қаржыландыру және валюта бағамына әсер ету үшін валюта нарығында өктемдік жүргізу үшін кез келген сәтте пайдаланылуы мүмкін өтімділігі жоғары шетелдік (сыртқы) активтері. Халықаралық резервтер сондай-ақ ұлттық валютаға деген сенімді қолдау үшін және сырттан қарыз алу үшін негіз ретінде пайдаланылуы мүмкін.   

Егер актив мынадай өлшемшарттарға сәйкес келсе ол резервтік болып саналады: активтің бейрезиденттерге қойылатын талаптар нысаны бар (құймадағы алтынды қоспағанда), актив еркін айырбасталатын шетел валютасына деноминирленген, актив нақты бар және ақша-кредиттік реттеу органдарының бақылауында, актив ең төменгі шығасылармен және ең қысқа мерзімде еркін айырбасталатын шетел валютасына айналдырылуы мүмкін.

Резервтік активтерде монетарлық алтын, арнайы қарыз алу құқықтары (СДР), ХВҚ-дағы резервтік позиция және резервтік активтердің өлшемшарттарына сәйкес келетін шетел валютасындағы басқа активтер қамтылуы мүмкін.

Монетарлық алтын – бұл 995/1000 төмен емес сынамадағы, елдің ресми органдарына тиесілі, әлемдік нарықтарда немесе халықаралық ұйымдарға шетел валютасына кез келген сәтте сатылуы мүмкін алтын.

Арнайы қарыз алу құқықтары (SDR) Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) ХВҚ-на мүше мемлекеттердің резервтерін толықтыру үшін құраған, елдер арасында олардың квоталарына тепе-тең бөлінетін халықаралық резервтік активтерді білдіреді. Осындай активтердің құны мынадай жетекші бес валютадан тұратын қоржынның доллардағы құны негізінде бағаланады: АҚШ доллары, еуро, Қытай юані, иена және фунт стерлинг.

ХВҚ-дағы резервтік позиция – мүше мемлекет қысқа мерзімді хабарландырумен ХВҚ-дан алуға құқығы бар шетел валютасының (резервтік транша – елдің ХВҚ-ның капиталындағы жарнасының 25%) және ХВҚ тарапынан мүше мемлекет алдындағы борыштың (егер ел ХВҚ-ға Қордың басқа елдердегі кредиттік қызметін қолдау үшін ресурстар берсе) сомасы.

Шетел валютасындағы резервтер – қолма-қол шетел валютасы, шетел банктеріндегі ағымдағы және депозиттік шоттардағы шетел валютасы, бағалы қағаздар

Басқа да резервтік активтер – өтімді болып табылатын және ақша-кредиттік реттеу органдары еркін пайдаланатын, бірақ резервтік активтердің басқа санаттарына кірмейтін шетел активтері.

 

Шетел валютасындағы өтімділік «халықаралық резервтерге» қарағанда неғұрлым кең тұжырымдаманы білдіреді. Шетел валютасындағы өтімділік бойынша деректер ұсыну (1) елдің ресми органдарының иелігіндегі, шетел валютасындағы қажеттілікті қанағаттандыру үшін кез келген сәтте пайдаланылуы мүмкін шетел валютасындағы ресурстар (халықаралық резервтер және шетел валютасындағы басқа активтер) және (2) алдын ала белгілі болған (жоспарланатын немесе әлеуетті) елдің ресми органдарының шетел валютасындағы қысқа мерзімді міндеттемелеріне және олардың баланстан тыс операцияларына байланысты туындайтын шетел валютасындағы әкелулер мен әкетулерді қамтиды.

Елдің ресми органдарына тиесілі шетел валютасындағы ресурстар туралы деректерді, олардың міндеттемелері бойынша алдағы уақыттағы  қысқа мерзімді шетел валютасындағы таза шығындармен салыстырып тексеру, басқа деректермен қатар, елдің сыртқы осалдығын талдау үшін пайдаланылуы мүмкін.

Есепті қалыптастыру кезеңділігі –  ай сайын. Жариялау мерзімі –  келесі айдың соңғы жұмыс күні.

 

Халықаралық басшылыққа алатын қағидаттарға сәйкес келу

Деректерді қалыптастырудың әдіснамалық негізі «Төлем балансы және халықаралық инвестициялық позиция жөніндегі нұсқаулық» – алтыншы шығарылым (ТБН6) және «Халықаралық резервтер және шетел валютасындағы өтімділік. Деректерді ұсыну нысаны: басшылыққа алатын қағидаттар» ХВҚ 2013.


  
Төлем балансының статистикасы
Сыртқы борыштың статистикасы
Кеңейтілген айқындаудағы мемлекеттік сектордың сыртқы борышының статистикасы
Халықаралық инвестициялық позиция
Салым бағыты бойынша тікелей инвестициялар статистикасы
Халықаралық резервтер және шетел валютасындағы өтімділік
Әдіснама
ҚР-ның төлем балансы және сыртқы борышы (басылым)
Жоғарыға
  
Яндекс.Метрика
Мекен-жайы: 050040, Қазақстан Республикасы,
Алматы қаласы, «Көктем-3» шағын ауданы, 21 үй
Факс: + 7 (727) 2704-703, +7 (727) 2617-352, + 7 (727 ) 2704-799
Телекс: 251130 BNK KZ
Анықтама қызметінің телефоны: + 7 (727) 2704-591
e-mail: hq@nationalbank.kz
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық бойынша e-mail: anticorruption@nationalbank.kz

Егер Сіз қатені байқап қалсаңыз - оны белгілеп, "Ctrl + Enter" басыңыз
© Қазақстан Ұлттық Банкі, 2018